在昔西南夷,万里阻缴徼。
zài xī xī nán yí , wàn lǐ zǔ jiǎo jiǎo 。
牦牛山穹隆,金沙江缭绕。
máo niú shān qióng lóng , jīn shā jiāng liáo rào 。
氐羌区以类,邛巂实其隩。
dī qiāng qū yǐ lèi , qióng guī shí qí ào 。
散或蛮触攻,聚则魑魅啸。
sàn huò mán chù gōng , jù zé chī mèi xiào 。
唐蒙黩武备,马卿谕文诰。
táng méng dú wǔ bèi , mǎ qīng yù wén gào 。
首屈仍羁縻,尾大复攻剽。
shǒu qū réng jī mí , wěi dà fù gōng piāo 。
斧画图苟完,瓯缺终见诮。
fǔ huà tú gǒu wán , ōu quē zhōng jiàn qiào 。
我朝受命初,蕃服争自效。
wǒ cháo shòu mìng chū , fān fú zhēng zì xiào 。
板楯联新封,钩町除旧号。
bǎn dùn lián xīn fēng , gōu tīng chú jiù hào 。
笮马归皂枥,蒟酱供瓦铫。
zé mǎ guī zào lì , jǔ jiàng gōng wǎ diào 。
乃献赕献琛,亦舞羽舞翿。
nǎi xiàn dǎn xiàn chēn , yì wǔ yǔ wǔ dào 。
形方瘠土旷,骛利客民召。
xíng fāng jí tǔ kuàng , wù lì kè mín zhào 。
燕忘巢幕危,蚁切慕膻好。
yàn wàng cháo mù wēi , yǐ qiè mù shān hǎo 。
襁负携妻孥,担簦罗臼灶。
qiǎng fù xié qī nú , dān dēng luó jiù zào 。
占地辟畛畦,凿坏启堂奥。
zhàn dì pì zhěn qí , záo huài qǐ táng ào 。
重译语渐通,吾市剂可约。
chóng yì yǔ jiàn tōng , wú shì jì kě yuē 。
阡陌多华离,污莱半侵盗。
qiān mò duō huá lí , wū lái bàn qīn dào 。
强怒有力争,众哄无理闹。
qiáng nù yǒu lì zhēng , zhòng hǒng wú lǐ nào 。
短箭青竹弓,长刀赤皮鞘。
duǎn jiàn qīng zhú gōng , zhǎng dāo chì pí qiào 。
列阵驱千人,具狱喧两造。
liè zhèn qū qiān rén , jù yù xuān liǎng zào 。
息壤背盟誓,边衅惧开导。
xī rǎng bèi méng shì , biān xìn jù kāi dǎo 。
是宜井疆画,毋使客籍冒。
shì yí jǐng jiāng huà , wú shǐ kè jí mào 。
抚夷责桢臣,编版息群噪。
fǔ yí zé zhēn chén , biān bǎn xī qún zào 。
纷纷亥市集,一一丁男报。
fēn fēn hài shì jí , yī yī dīng nán bào 。
卖价规奇零,租税酌丰耗。
mài jià guī jī líng , zū shuì zhuó fēng hào 。
算匪元封僧,民异太原料。
suàn fěi yuán fēng sēng , mín yì tài yuán liào 。
毳幕开前庭,椎髻迎左纛。
cuì mù kāi qián tíng , chuí jì yíng zuǒ dào 。
威之蒲鞭县,来者乘韦犒。
wēi zhī pú biān xiàn , lái zhě chéng wéi kào 。
义警边氓愚,令戢土官暴。
yì jǐng biān máng yú , lìng jí tǔ guān bào 。
夏畦敢惮劳,春雨咸沐膏。
xià qí gǎn dàn láo , chūn yǔ xián mù gāo 。
辁材艰觅食,俭府容寄傲。
quán cái jiān mì shí , jiǎn fǔ róng jì ào 。
志惭定远壮,年逊终军少。
zhì cán dìng yuǎn zhuàng , nián xùn zhōng jūn shǎo 。
裤褶裁毡裘,行縢缚锦袎。
kù zhě cái zhān qiú , xíng téng fù jǐn yào 。
猛鼓渡沪楫,催发逾岭轿。
měng gǔ dù hù jí , cuī fā yú lǐng jiào 。
晨起霜锋锋,宵征月魄耀。
chén qǐ shuāng fēng fēng , xiāo zhēng yuè pò yào 。
砭肌入风洞,没胫穿雪窖。
biān jī rù fēng dòng , méi jìng chuān xuě jiào 。
但看排穹庐,聊与息旌旄。
dàn kàn pái qióng lú , liáo yǔ xī jīng máo 。
寸田履亩分,尺籍剪镫校。
cùn tián lǚ mǔ fēn , chǐ jí jiǎn dèng xiào 。
直似穷要荒,讵止快游眺。
zhí shì qióng yào huāng , jù zhǐ kuài yóu tiào 。
爨女及獠奴,桶裙而花帽。
cuàn nǚ jí liáo nú , tǒng qún ér huā mào 。
铜镮试宽窄,毛褐历寒袄。
tóng huán shì kuān zhǎi , máo hè lì hán ǎo 。
生熟支久殊,黑白种惟肖。
shēng shú zhī jiǔ shū , hēi bái zhǒng wéi xiào 。
猿扳碉房登,牛饮芦酒釂。
yuán bān diāo fáng dēng , niú yǐn lú jiǔ jiào 。
铁褐罫有文,糌粑米杂糙。
tiě hè guà yǒu wén , zān bā mǐ zá cāo 。
跣足踏山走,裂齿向人笑。
xiǎn zú tà shān zǒu , liè chǐ xiàng rén xiào 。
但闻钩辀声,不凿混沌窍。
dàn wén gōu zhōu shēng , bù záo hùn dùn qiào 。
兼旬伴我惯,数语为尔告。
jiān xún bàn wǒ guàn , shù yǔ wèi ěr gào 。
圣王今御宇,遐陬尽服教。
shèng wáng jīn yù yǔ , xiá zōu jǐn fú jiào 。
德裕镇西蜀,韦皋奠南诏。
dé yù zhèn xī shǔ , wéi gāo diàn nán zhào 。
驯皆似犬羊,劣弗为虎豹。
xùn jiē shì quǎn yáng , liè fú wèi hǔ bào 。
矧伊族凋攰,待恃峰峻峭。
shěn yī zú diāo guì , dài shì fēng jùn qiào 。
爝火如炫明,死灰将复溺。
jué huǒ rú xuàn míng , sǐ huī jiāng fù nì 。
心宜凛畏怀,力可任征调。
xīn yí lǐn wèi huái , lì kě rèn zhēng diào 。
网获罢秋狝,刀耕急冬烧。
wǎng huò bà qiū xiǎn , dāo gēng jí dōng shāo 。
歌树梨一曲,备柳营七校。
gē shù lí yī qū , bèi liǔ yíng qī xiào 。
耳目留睢盱,孙子安啄抱。
ěr mù liú suī xū , sūn zi ān zhuó bào 。
挥帚列砦间,锲字繁木摽。
huī zhǒu liè zhài jiān , qiè zì fán mù biāo 。
庶几安土著,长得戴天焘。
shù jǐ ān tǔ zhù , zhǎng dé dài tiān dào 。
淳俗期上臻,浮踪傥重到。
chún sú qī shàng zhēn , fú zōng tǎng zhòng dào 。
作诗宣皇风,健笔特排奡。
zuò shī xuān huáng fēng , jiàn bǐ tè pái ào 。