定王使单襄公聘于宋
dìng wáng shǐ dān xiāng gōng pìn yú sòng
遂假道于陈,以聘于楚
suì jiǎ dào yú chén , yǐ pìn yú chǔ
火朝觌矣,道茀不可行也
huǒ cháo dí yǐ , dào fú bù kě xíng yě
侯不在疆,司空不视涂,泽不陂,川不梁,野有庾积,场功未毕,道无列树,垦田若蓺,膳宰不置饩,司里不授馆,国无寄寓,县无旅舍
hóu bù zài jiāng , sī kōng bù shì tú , zé bù bēi , chuān bù liáng , yě yǒu yǔ jī , chǎng gōng wèi bì , dào wú liè shù , kěn tián ruò yì , shàn zǎi bù zhì xì , sī lǐ bù shòu guǎn , guó wú jì yù , xiàn wú lǚ shè
民将筑台于夏氏
mín jiāng zhù tái yú xià shì
及陈,陈灵公与孔宁、仪行父南冠以如夏氏,留宾不见
jí chén , chén líng gōng yǔ kǒng níng 、 yí xíng fù nán guān yǐ rú xià shì , liú bīn bú jiàn
单子归,告王曰:“陈侯不有大咎,国必亡
dān zi guī , gào wáng yuē :“ chén hóu bù yǒu dà jiù , guó bì wáng
”王曰:“何故
” wáng yuē :“ hé gù
”对曰:“夫辰角见而雨毕,天根见而水涸,本见而草木节解,驷见而陨霜,火见而清风戒寒
” duì yuē :“ fū chén jiǎo jiàn ér yǔ bì , tiān gēn jiàn ér shuǐ hé , běn jiàn ér cǎo mù jié jiě , sì jiàn ér yǔn shuāng , huǒ jiàn ér qīng fēng jiè hán
故《先王之教》曰:‘雨毕而除道,水涸而成梁,草木节解而备藏,陨霜而冬裘具,清风至而修城郭宫室
gù 《 xiān wáng zhī jiào 》 yuē :‘ yǔ bì ér chú dào , shuǐ hé ér chéng liáng , cǎo mù jié jiě ér bèi cáng , yǔn shuāng ér dōng qiú jù , qīng fēng zhì ér xiū chéng guō gōng shì
’故《夏令》曰:‘九月除道,十月成梁
’ gù 《 xià lìng 》 yuē :‘ jiǔ yuè chú dào , shí yuè chéng liáng
’其时儆曰:“收而场功,待而畚梮,营室之中,土功其始,火之初见,期于司里
’ qí shí jǐng yuē :“ shōu ér chǎng gōng , dài ér běn jū , yíng shì zhī zhōng , tǔ gōng qí shǐ , huǒ zhī chū jiàn , qī yú sī lǐ
’此先王所以不用财贿,而广施德于天下者也
’ cǐ xiān wáng suǒ yǐ bù yòng cái huì , ér guǎng shī dé yú tiān xià zhě yě
今陈国火朝觌矣,而道路若塞,野场若弃,泽不陂障,川无舟梁,是废先王之教也
jīn chén guó huǒ cháo dí yǐ , ér dào lù ruò sāi , yě chǎng ruò qì , zé bù bēi zhàng , chuān wú zhōu liáng , shì fèi xiān wáng zhī jiào yě
“《周制》有之曰:‘列树以表道,立鄙食以守路,国有郊牧,疆有寓望,薮有圃草,囿有林池,所以御灾也,其余无非谷土,民无悬耜,野无奥草
“《 zhōu zhì 》 yǒu zhī yuē :‘ liè shù yǐ biǎo dào , lì bǐ shí yǐ shǒu lù , guó yǒu jiāo mù , jiāng yǒu yù wàng , sǒu yǒu pǔ cǎo , yòu yǒu lín chí , suǒ yǐ yù zāi yě , qí yú wú fēi gǔ tǔ , mín wú xuán sì , yě wú ào cǎo
不夺民时,不蔑民功
bù duó mín shí , bù miè mín gōng
有优无匮,有逸无罢
yǒu yōu wú kuì , yǒu yì wú bà
国有班事,县有序民
guó yǒu bān shì , xiàn yǒu xù mín
’今陈国道路不可知,田在草间,功成而不收,民罢于逸乐,是弃先王之法制也
’ jīn chén guó dào lù bù kě zhī , tián zài cǎo jiān , gōng chéng ér bù shōu , mín bà yú yì lè , shì qì xiān wáng zhī fǎ zhì yě
“周之《秩官》有之曰:‘敌国宾至,关尹以告,行理以节逆之,候人为导,卿出郊劳,门尹除门,宗祝执祀,司里授馆,司徒具徒,司空视途,司寇诘奸,虞人入材,甸人积薪,火师监燎,水师监濯,膳宰致饔,廪人献饩,司马陈刍,工人展车,百官以物至,宾入如归
“ zhōu zhī 《 zhì guān 》 yǒu zhī yuē :‘ dí guó bīn zhì , guān yǐn yǐ gào , xíng lǐ yǐ jié nì zhī , hòu rén wéi dǎo , qīng chū jiāo láo , mén yǐn chú mén , zōng zhù zhí sì , sī lǐ shòu guǎn , sī tú jù tú , sī kōng shì tú , sī kòu jí jiān , yú rén rù cái , diān rén jī xīn , huǒ shī jiān liáo , shuǐ shī jiān zhuó , shàn zǎi zhì yōng , lǐn rén xiàn xì , sī mǎ chén chú , gōng rén zhǎn chē , bǎi guān yǐ wù zhì , bīn rù rú guī
是故小大莫不怀爱
shì gù xiǎo dà mò bù huái ài
其贵国之宾至,则以班加一等,益虔
qí guì guó zhī bīn zhì , zé yǐ bān jiā yī děng , yì qián
至于王吏,则皆官正莅事,上卿监之
zhì yú wáng lì , zé jiē guān zhèng lì shì , shàng qīng jiān zhī
若王巡守,则君亲监之
ruò wáng xún shǒu , zé jūn qīn jiān zhī
’今虽朝也不才,有分族于周,承王命以为过宾于陈,而司事莫至,是蔑先王之官也
’ jīn suī cháo yě bù cái , yǒu fēn zú yú zhōu , chéng wáng mìng yǐ wéi guò bīn yú chén , ér sī shì mò zhì , shì miè xiān wáng zhī guān yě
“《先王之令》有之曰:‘天道赏善而罚淫,故凡我造国,无从非彝,无即慆淫,各守尔典,以承天休
“《 xiān wáng zhī lìng 》 yǒu zhī yuē :‘ tiān dào shǎng shàn ér fá yín , gù fán wǒ zào guó , wú cóng fēi yí , wú jí tāo yín , gè shǒu ěr diǎn , yǐ chéng tiān xiū
’今陈侯不念胤续之常,弃其伉俪妃嫔,而帅其卿佐以淫于夏氏,不亦渎姓矣乎
’ jīn chén hóu bù niàn yìn xù zhī cháng , qì qí kàng lì fēi pín , ér shuài qí qīng zuǒ yǐ yín yú xià shì , bù yì dú xìng yǐ hū
陈,我大姬之后也
chén , wǒ dà jī zhī hòu yě
弃衮冕而南冠以出,不亦简彝乎
qì gǔn miǎn ér nán guān yǐ chū , bù yì jiǎn yí hū
是又犯先王之令也
shì yòu fàn xiān wáng zhī lìng yě
“昔先王之教,懋帅其德也,犹恐殒越
“ xī xiān wáng zhī jiào , mào shuài qí dé yě , yóu kǒng yǔn yuè
若废其教而弃其制,蔑其官而犯其令,将何以守国
ruò fèi qí jiào ér qì qí zhì , miè qí guān ér fàn qí lìng , jiāng hé yǐ shǒu guó
居大国之间,而无此四者,其能久乎
jū dà guó zhī jiān , ér wú cǐ sì zhě , qí néng jiǔ hū
六年,单子如楚
liù nián , dān zi rú chǔ
八年,陈侯杀于夏氏
bā nián , chén hóu shā yú xià shì
九年,楚子入陈
jiǔ nián , chǔ zi rù chén