年、月、日,季父愈闻汝丧之七日,乃能衔哀致诚,使建中远具时羞之奠,告汝十二郎之灵:
nián 、 yuè 、 rì , jì fù yù wén rǔ sàng zhī qī rì , nǎi néng xián āi zhì chéng , shǐ jiàn zhōng yuǎn jù shí xiū zhī diàn , gào rǔ shí èr láng zhī líng :
吾少孤,及长,不省所怙,惟兄嫂是依
wú shǎo gū , jí zhǎng , bù shěng suǒ hù , wéi xiōng sǎo shì yī
中年兄殁南方,吾与汝俱幼,从嫂归葬河阳
zhōng nián xiōng mò nán fāng , wú yǔ rǔ jù yòu , cóng sǎo guī zàng hé yáng
既又与汝就食江南,零丁孤苦,未尝一日相离也
jì yòu yǔ rǔ jiù shí jiāng nán , líng dīng gū kǔ , wèi cháng yī rì xiāng lí yě
吾上有三兄,皆不幸早世
wú shàng yǒu sān xiōng , jiē bù xìng zǎo shì
承先人后者,在孙惟汝,在子惟吾
chéng xiān rén hòu zhě , zài sūn wéi rǔ , zài zi wéi wú
两世一身,形单影只
liǎng shì yī shēn , xíng dān yǐng zhī
嫂尝抚汝指吾而言曰:“韩氏两世,惟此而已
sǎo cháng fǔ rǔ zhǐ wú ér yán yuē :“ hán shì liǎng shì , wéi cǐ ér yǐ
”汝时尤小,当不复记忆
” rǔ shí yóu xiǎo , dāng bù fù jì yì
吾时虽能记忆,亦未知其言之悲也
wú shí suī néng jì yì , yì wèi zhī qí yán zhī bēi yě
吾年十九,始来京城
wú nián shí jiǔ , shǐ lái jīng chéng
其后四年,而归视汝
qí hòu sì nián , ér guī shì rǔ
又四年,吾往河阳省坟墓,遇汝从嫂丧来葬
yòu sì nián , wú wǎng hé yáng shěng fén mù , yù rǔ cóng sǎo sàng lái zàng
又二年,吾佐董丞相于汴州,汝来省吾,止一岁,请归取其孥
yòu èr nián , wú zuǒ dǒng chéng xiàng yú biàn zhōu , rǔ lái shěng wú , zhǐ yī suì , qǐng guī qǔ qí nú
明年,丞相薨,吾去汴州,汝不果来
míng nián , chéng xiàng hōng , wú qù biàn zhōu , rǔ bù guǒ lái
是年,吾佐戎徐州,使取汝者始行,吾又罢去,汝又不果来
shì nián , wú zuǒ róng xú zhōu , shǐ qǔ rǔ zhě shǐ xíng , wú yòu bà qù , rǔ yòu bù guǒ lái
吾念汝从于东,东亦客也,不可以久
wú niàn rǔ cóng yú dōng , dōng yì kè yě , bù kě yǐ jiǔ
图久远者,莫如西归,将成家而致汝
tú jiǔ yuǎn zhě , mò rú xī guī , jiāng chéng jiā ér zhì rǔ
孰谓汝遽去吾而殁乎
shú wèi rǔ jù qù wú ér mò hū
吾与汝俱少年,以为虽暂相别,终当久相与处
wú yǔ rǔ jù shào nián , yǐ wéi suī zàn xiāng bié , zhōng dāng jiǔ xiāng yǔ chù
故舍汝而旅食京师,以求斗斛之禄
gù shě rǔ ér lǚ shí jīng shī , yǐ qiú dòu hú zhī lù
诚知其如此,虽万乘之公相,吾不以一日辍汝而就也
chéng zhī qí rú cǐ , suī wàn chéng zhī gōng xiāng , wú bù yǐ yī rì chuò rǔ ér jiù yě
去年,孟东野往,吾书与汝曰:“吾年未四十,而视茫茫,而发苍苍,而齿牙动摇
qù nián , mèng dōng yě wǎng , wú shū yǔ rǔ yuē :“ wú nián wèi sì shí , ér shì máng máng , ér fā cāng cāng , ér chǐ yá dòng yáo
念诸父与诸兄,皆康强而早世,如吾之衰者,其能久存乎
niàn zhū fù yǔ zhū xiōng , jiē kāng qiáng ér zǎo shì , rú wú zhī shuāi zhě , qí néng jiǔ cún hū
吾不可去,汝不肯来,恐旦暮死,而汝抱无涯之戚也
wú bù kě qù , rǔ bù kěn lái , kǒng dàn mù sǐ , ér rǔ bào wú yá zhī qī yě
”孰谓少者殁而长者存,强者夭而病者全乎
” shú wèi shǎo zhě mò ér zhǎng zhě cún , qiáng zhě yāo ér bìng zhě quán hū
其传之非其真邪
qí chuán zhī fēi qí zhēn xié
信也,吾兄之盛德而夭其嗣乎
xìn yě , wú xiōng zhī shèng dé ér yāo qí sì hū
汝之纯明而不克蒙其泽乎
rǔ zhī chún míng ér bù kè méng qí zé hū
少者强者而夭殁,长者衰者而存全乎
shǎo zhě qiáng zhě ér yāo mò , zhǎng zhě shuāi zhě ér cún quán hū
未可以为信也
wèi kě yǐ wéi xìn yě
梦也,传之非其真也,东野之书,耿兰之报,何为而在吾侧也
mèng yě , chuán zhī fēi qí zhēn yě , dōng yě zhī shū , gěng lán zhī bào , hé wèi ér zài wú cè yě
吾兄之盛德而夭其嗣矣,汝之纯明宜业其家者,不克蒙其泽矣
wú xiōng zhī shèng dé ér yāo qí sì yǐ , rǔ zhī chún míng yí yè qí jiā zhě , bù kè méng qí zé yǐ
所谓天者诚难测,而神者诚难明矣
suǒ wèi tiān zhě chéng nán cè , ér shén zhě chéng nán míng yǐ
所谓理者不可推,而寿者不可知矣
suǒ wèi lǐ zhě bù kě tuī , ér shòu zhě bù kě zhī yǐ
虽然,吾自今年来,苍苍者或化而为白矣
suī rán , wú zì jīn nián lái , cāng cāng zhě huò huà ér wèi bái yǐ
动摇者或脱而落矣,毛血日益衰,志气日益微,几何不从汝而死也
dòng yáo zhě huò tuō ér luò yǐ , máo xuè rì yì shuāi , zhì qì rì yì wēi , jǐ hé bù cóng rǔ ér sǐ yě
死而有知,其几何离
sǐ ér yǒu zhī , qí jǐ hé lí
其无知,悲不几时,而不悲者无穷期矣
qí wú zhī , bēi bù jǐ shí , ér bù bēi zhě wú qióng qī yǐ
汝之子始十岁,吾之子始五岁,少而强者不可保,如此孩提者,又可冀其成立邪
rǔ zhī zi shǐ shí suì , wú zhī zi shǐ wǔ suì , shǎo ér qiáng zhě bù kě bǎo , rú cǐ hái tí zhě , yòu kě jì qí chéng lì xié
汝去年书云:“比得软脚病,往往而剧
rǔ qù nián shū yún :“ bǐ dé ruǎn jiǎo bìng , wǎng wǎng ér jù
”吾曰:“是疾也,江南之人,常常有之
” wú yuē :“ shì jí yě , jiāng nán zhī rén , cháng cháng yǒu zhī
”未始以为忧也
” wèi shǐ yǐ wéi yōu yě
呜呼, 其竟以此而殒其生乎
wū hū , qí jìng yǐ cǐ ér yǔn qí shēng hū
抑别有疾而至斯极乎
yì bié yǒu jí ér zhì sī jí hū
汝之书,六月十七日也
rǔ zhī shū , liù yuè shí qī rì yě
东野云,汝殁以六月二日
dōng yě yún , rǔ mò yǐ liù yuè èr rì
耿兰之报无月日
gěng lán zhī bào wú yuè rì
盖东野之使者不知问家人以月日,如耿兰之报,不知当言月日
gài dōng yě zhī shǐ zhě bù zhī wèn jiā rén yǐ yuè rì , rú gěng lán zhī bào , bù zhī dāng yán yuè rì
东野与吾书,乃问使者,使者妄称以应之乎
dōng yě yǔ wú shū , nǎi wèn shǐ zhě , shǐ zhě wàng chēng yǐ yīng zhī hū
今吾使建中祭汝,吊汝之孤与汝之乳母
jīn wú shǐ jiàn zhōng jì rǔ , diào rǔ zhī gū yǔ rǔ zhī rǔ mǔ
彼有食可守,以待终丧,则待终丧而取以来
bǐ yǒu shí kě shǒu , yǐ dài zhōng sàng , zé dài zhōng sàng ér qǔ yǐ lái
如不能守以终丧,则遂取以来
rú bù néng shǒu yǐ zhōng sàng , zé suì qǔ yǐ lái
其余奴婢,并令守汝丧
qí yú nú bì , bìng lìng shǒu rǔ sàng
吾力能改葬,终葬汝于先人之兆,然后惟其所愿
wú lì néng gǎi zàng , zhōng zàng rǔ yú xiān rén zhī zhào , rán hòu wéi qí suǒ yuàn
汝病吾不知时,汝殁吾不知日,生不能相养以共居,殁不能抚汝以尽哀,敛不凭其棺,窆不临其穴
rǔ bìng wú bù zhī shí , rǔ mò wú bù zhī rì , shēng bù néng xiāng yǎng yǐ gòng jū , mò bù néng fǔ rǔ yǐ jǐn āi , liǎn bù píng qí guān , biǎn bù lín qí xué
吾行负神明,而使汝夭
wú xíng fù shén míng , ér shǐ rǔ yāo
不孝不慈,而不得与汝相养以生,相守以死
bù xiào bù cí , ér bù dé yǔ rǔ xiāng yǎng yǐ shēng , xiāng shǒu yǐ sǐ
一在天之涯,一在地之角,生而影不与吾形相依,死而魂不与吾梦相接,吾实为之,其又何尤
yī zài tiān zhī yá , yī zài dì zhī jiǎo , shēng ér yǐng bù yǔ wú xíng xiāng yī , sǐ ér hún bù yǔ wú mèng xiāng jiē , wú shí wèi zhī , qí yòu hé yóu
彼苍者天,曷其有极
bǐ cāng zhě tiān , hé qí yǒu jí
自今已往,吾其无意于人世矣
zì jīn yǐ wǎng , wú qí wú yì yú rén shì yǐ
当求数顷之田于伊、颍之上,以待余年
dāng qiú shù qǐng zhī tián yú yī 、 yǐng zhī shàng , yǐ dài yú nián
教吾子与汝子,幸其成
jiào wú zǐ yǔ rǔ zi , xìng qí chéng
长吾女与汝女,待其嫁,如此而已
zhǎng wú nǚ yǔ rǔ nǚ , dài qí jià , rú cǐ ér yǐ
呜呼,言有穷而情不可终,汝其知也邪
wū hū , yán yǒu qióng ér qíng bù kě zhōng , rǔ qí zhī yě xié