子厚，讳宗元
zi hòu ， huì zōng yuán
七世祖庆，为拓跋魏侍中，封济阴公
qī shì zǔ qìng ， wèi tuò bá wèi shì zhōng ， fēng jì yīn gōng
曾伯祖奭，为唐宰相，与褚遂良、韩瑗俱得罪武后，死高宗朝
céng bó zǔ shì ， wèi táng zǎi xiàng ， yǔ chǔ suì liáng 、 hán yuàn jù dé zuì wǔ hòu ， sǐ gāo zōng cháo
皇考讳镇，以事母弃太常博士，求为县令江南
huáng kǎo huì zhèn ， yǐ shì mǔ qì tài cháng bó shì ， qiú wèi xiàn lìng jiāng nán
其后以不能媚权贵，失御史
qí hòu yǐ bù néng mèi quán guì ， shī yù shǐ
权贵人死，乃复拜侍御史
quán guì rén sǐ ， nǎi fù bài shì yù shǐ
号为刚直，所与游皆当世名人
hào wèi gāng zhí ， suǒ yǔ yóu jiē dāng shì míng rén
子厚少精敏，无不通达
zi hòu shǎo jīng mǐn ， wú bù tōng dá
逮其父时，虽少年，已自成人，能取进士第，崭然见头角
dǎi qí fù shí ， suī shào nián ， yǐ zì chéng rén ， néng qǔ jìn shì dì ， zhǎn rán jiàn tóu jiǎo
众谓柳氏有子矣
zhòng wèi liǔ shì yǒu zi yǐ
其后以博学宏词，授集贤殿正字，蓝田尉
qí hòu yǐ bó xué hóng cí ， shòu jí xián diàn zhèng zì ， lán tián wèi
俊杰廉悍，议论证据今古，出入经史百子，踔厉风发，率常屈其座人
jùn jié lián hàn ， yì lùn zhèng jù jīn gǔ ， chū rù jīng shǐ bǎi zi ， chuō lì fēng fā ， lǜ cháng qū qí zuò rén
名声大振，一时皆慕与之交
míng shēng dà zhèn ， yī shí jiē mù yǔ zhī jiāo
诸公要人，争欲令出我门下，交口荐誉之
zhū gōng yào rén ， zhēng yù lìng chū wǒ mén xià ， jiāo kǒu jiàn yù zhī
贞元十九年，由蓝田尉拜监察御史
zhēn yuán shí jiǔ nián ， yóu lán tián wèi bài jiān chá yù shǐ
顺宗即位，拜礼部员外郎
shùn zōng jí wèi ， bài lǐ bù yuán wài láng
遇用事者得罪，例出为刺史
yù yòng shì zhě dé zuì ， lì chū wèi cì shǐ
未至，又例贬永州司马
wèi zhì ， yòu lì biǎn yǒng zhōu sī mǎ
居闲，益自刻苦，务记览，为词章，泛滥停蓄，为深博无涯涘
jū xián ， yì zì kè kǔ ， wù jì lǎn ， wèi cí zhāng ， fàn làn tíng xù ， wèi shēn bó wú yá sì
而自肆于山水间
ér zì sì yú shān shuǐ jiān
元和中，尝例召至京师
yuán hé zhōng ， cháng lì zhào zhì jīng shī
又偕出为刺史，而子厚得柳州
yòu xié chū wèi cì shǐ ， ér zi hòu dé liǔ zhōu
既至，叹曰：“是岂不足为政邪
jì zhì ， tàn yuē ：“ shì qǐ bù zú wéi zhèng xié
”因其土俗，为设教禁，州人顺赖
” yīn qí tǔ sú ， wèi shè jiào jìn ， zhōu rén shùn lài
其俗以男女质钱，约不时赎，子本相侔，则没为奴婢
qí sú yǐ nán nǚ zhì qián ， yuē bù shí shú ， zi běn xiàng móu ， zé méi wèi nú bì
子厚与设方计，悉令赎归
zi hòu yǔ shè fāng jì ， xī lìng shú guī
其尤贫力不能者，令书其佣，足相当，则使归其质
qí yóu pín lì bù néng zhě ， lìng shū qí yōng ， zú xiāng dāng ， zé shǐ guī qí zhì
观察使下其法于他州，比一岁，免而归者且千人
guān chá shǐ xià qí fǎ yú tā zhōu ， bǐ yī suì ， miǎn ér guī zhě qiě qiān rén
衡湘以南为进士者，皆以子厚为师，其经承子厚口讲指画为文词者，悉有法度可观
héng xiāng yǐ nán wèi jìn shì zhě ， jiē yǐ zi hòu wèi shī ， qí jīng chéng zi hòu kǒu jiǎng zhǐ huà wèi wén cí zhě ， xī yǒu fǎ dù kě guān
其召至京师而复为刺史也，中山刘梦得禹锡亦在遣中，当诣播州
qí zhào zhì jīng shī ér fù wèi cì shǐ yě ， zhōng shān liú mèng dé yǔ xī yì zài qiǎn zhōng ， dāng yì bō zhōu
子厚泣曰：“播州非人所居，而梦得亲在堂，吾不忍梦得之穷，无辞以白其大人
zi hòu qì yuē ：“ bō zhōu fēi rén suǒ jū ， ér mèng dé qīn zài táng ， wú bù rěn mèng dé zhī qióng ， wú cí yǐ bái qí dà rén
且万无母子俱往理
qiě wàn wú mǔ zi jù wǎng lǐ
”请于朝，将拜疏，愿以柳易播，虽重得罪，死不恨
” qǐng yú cháo ， jiāng bài shū ， yuàn yǐ liǔ yì bō ， suī zhòng dé zuì ， sǐ bù hèn
遇有以梦得事白上者，梦得于是改刺连州
yù yǒu yǐ mèng dé shì bái shàng zhě ， mèng dé yú shì gǎi cì lián zhōu
士穷乃见节义
shì qióng nǎi jiàn jié yì
今夫平居里巷相慕悦，酒食游戏相征逐，诩诩强笑语以相取下，握手出肺肝相示，指天日涕泣，誓生死不相背负，真若可信
jīn fū píng jū lǐ xiàng xiāng mù yuè ， jiǔ shí yóu xì xiāng zhēng zhú ， xǔ xǔ qiǎng xiào yǔ yǐ xiāng qǔ xià ， wò shǒu chū fèi gān xiāng shì ， zhǐ tiān rì tì qì ， shì shēng sǐ bù xiāng bēi fù ， zhēn ruò kě xìn
一旦临小利害，仅如毛发比，反眼若不相识
yí dàn lín xiǎo lì hài ， jǐn rú máo fà bǐ ， fǎn yǎn ruò bù xiāng shí
落陷穽，不一引手救，反挤之，又下石焉者，皆是也
luò xiàn jǐng ， bù yī yǐn shǒu jiù ， fǎn jǐ zhī ， yòu xià shí yān zhě ， jiē shì yě
此宜禽兽夷狄所不忍为，而其人自视以为得计
cǐ yí qín shòu yí dí suǒ bù rěn wèi ， ér qí rén zì shì yǐ wéi dé jì
闻子厚之风，亦可以少愧矣
wén zi hòu zhī fēng ， yì kě yǐ shǎo kuì yǐ
子厚前时少年，勇于为人，不自贵重顾籍，谓功业可立就，故坐废退
zi hòu qián shí shào nián ， yǒng yú wéi rén ， bù zì guì zhòng gù jí ， wèi gōng yè kě lì jiù ， gù zuò fèi tuì
既退，又无相知有气力得位者推挽，故卒死于穷裔
jì tuì ， yòu wú xiāng zhī yǒu qì lì dé wèi zhě tuī wǎn ， gù zú sǐ yú qióng yì
材不为世用，道不行于时也
cái bù wèi shì yòng ， dào bù xíng yú shí yě
使子厚在台省时，自持其身，已能如司马刺史时，亦自不斥
shǐ zi hòu zài tái shěng shí ， zì chí qí shēn ， yǐ néng rú sī mǎ cì shǐ shí ， yì zì bù chì
斥时，有人力能举之，且必复用不穷
chì shí ， yǒu rén lì néng jǔ zhī ， qiě bì fù yòng bù qióng
然子厚斥不久，穷不极，虽有出于人，其文学辞章，必不能自力，以致必传于后如今，无疑也
rán zi hòu chì bù jiǔ ， qióng bù jí ， suī yǒu chū yú rén ， qí wén xué cí zhāng ， bì bù néng zì lì ， yǐ zhì bì chuán yú hòu rú jīn ， wú yí yě
虽使子厚得所愿，为将相于一时，以彼易此，孰得孰失，必有能辨之者
suī shǐ zi hòu dé suǒ yuàn ， wèi jiàng xiàng yú yī shí ， yǐ bǐ yì cǐ ， shú dé shú shī ， bì yǒu néng biàn zhī zhě
子厚以元和十四年十一月八日卒，年四十七
zi hòu yǐ yuán hé shí sì nián shí yī yuè bā rì zú ， nián sì shí qī
以十五年七月十日，归葬万年先人墓侧
yǐ shí wǔ nián qī yuè shí rì ， guī zàng wàn nián xiān rén mù cè
子厚有子男二人：长曰周六，始四岁
zi hòu yǒu zi nán èr rén ： zhǎng yuē zhōu liù ， shǐ sì suì
季曰周七，子厚卒乃生
jì yuē zhōu qī ， zi hòu zú nǎi shēng
女子二人，皆幼
nǚ zǐ èr rén ， jiē yòu
其得归葬也，费皆出观察使河东裴君行立
qí dé guī zàng yě ， fèi jiē chū guān chá shǐ hé dōng péi jūn xíng lì
行立有节概，重然诺，与子厚结交，子厚亦为之尽，竟赖其力
xíng lì yǒu jié gài ， zhòng rán nuò ， yǔ zi hòu jié jiāo ， zi hòu yì wèi zhī jǐn ， jìng lài qí lì
葬子厚于万年之墓者，舅弟卢遵
zàng zi hòu yú wàn nián zhī mù zhě ， jiù dì lú zūn
遵，涿人，性谨慎，学问不厌
zūn ， zhuō rén ， xìng jǐn shèn ， xué wèn bù yàn
自子厚之斥，遵从而家焉，逮其死不去
zì zi hòu zhī chì ， zūn cóng ér jiā yān ， dǎi qí sǐ bù qù
既往葬子厚，又将经纪其家，庶几有始终者
jì wǎng zàng zi hòu ， yòu jiāng jīng jì qí jiā ， shù jǐ yǒu shǐ zhōng zhě
铭曰：“是惟子厚之室，既固既安，以利其嗣人
míng yuē ：“ shì wéi zi hòu zhī shì ， jì gù jì ān ， yǐ lì qí sì rén