岁次玄枵,月旅蕤宾,丙丁统日,乙未御辰
suì cì xuán xiāo , yuè lǚ ruí bīn , bǐng dīng tǒng rì , yǐ wèi yù chén
潘子凭轼西征,自京徂秦
pān zi píng shì xī zhēng , zì jīng cú qín
乃喟然叹曰:古往今来,邈矣悠哉
nǎi kuì rán tàn yuē : gǔ wǎng jīn lái , miǎo yǐ yōu zāi
寥廓惚恍,化一气而甄三才
liáo kuò hū huǎng , huà yī qì ér zhēn sān cái
此三才者,天地人道
cǐ sān cái zhě , tiān dì rén dào
唯生与位,谓之大宝
wéi shēng yǔ wèi , wèi zhī dà bǎo
生有修短之命,位有通塞之遇,鬼神莫能要,圣智弗能豫
shēng yǒu xiū duǎn zhī mìng , wèi yǒu tōng sāi zhī yù , guǐ shén mò néng yào , shèng zhì fú néng yù
当休明之盛世,托菲薄之陋质
dāng xiū míng zhī shèng shì , tuō fěi bó zhī lòu zhì
纳旌弓于铉台,赞庶绩于帝室
nà jīng gōng yú xuàn tái , zàn shù jì yú dì shì
嗟鄙夫之常累,固既得而患失
jiē bǐ fū zhī cháng lèi , gù jì dé ér huàn shī
无柳季之直道,佐士师而一黜
wú liǔ jì zhī zhí dào , zuǒ shì shī ér yī chù
武皇忽其升遐,八音遏于四海
wǔ huáng hū qí shēng xiá , bā yīn è yú sì hǎi
天子寝于谅暗,百官听于冢宰
tiān zi qǐn yú liàng àn , bǎi guān tīng yú zhǒng zǎi
彼负荷之殊重,虽伊、周其犹殆
bǐ fù hè zhī shū zhòng , suī yī 、 zhōu qí yóu dài
窥七贵于汉庭,畴一姓之或在
kuī qī guì yú hàn tíng , chóu yī xìng zhī huò zài
无危明以安位,祗居逼以示专
wú wēi míng yǐ ān wèi , zhī jū bī yǐ shì zhuān
陷乱逆以受戮,匪祸降之自天
xiàn luàn nì yǐ shòu lù , fěi huò jiàng zhī zì tiān
孔随时以行藏,蘧与国而舒卷
kǒng suí shí yǐ xíng cáng , qú yǔ guó ér shū juǎn
苟蔽微以缪章,患过辟之未远
gǒu bì wēi yǐ móu zhāng , huàn guò pì zhī wèi yuǎn
悟山潜之逸士,卓长往而不返
wù shān qián zhī yì shì , zhuó zhǎng wǎng ér bù fǎn
陋吾人之拘挛,飘萍浮而蓬转
lòu wú rén zhī jū luán , piāo píng fú ér péng zhuǎn
寮位儡其隆替,名节漼以隳落
liáo wèi lěi qí lóng tì , míng jié cuǐ yǐ huī luò
危素卵之累壳,甚玄燕之巢幕
wēi sù luǎn zhī lèi ké , shèn xuán yàn zhī cháo mù
心战惧以兢悚,如临深而履薄
xīn zhàn jù yǐ jīng sǒng , rú lín shēn ér lǚ báo
夕获归于都外,宵未中而难作
xī huò guī yú dōu wài , xiāo wèi zhōng ér nán zuò
匪择木以栖集,尠林焚而鸟存
fěi zé mù yǐ qī jí , xiǎn lín fén ér niǎo cún
遭千载之嘉会,皇合德于乾坤
zāo qiān zài zhī jiā huì , huáng hé dé yú qián kūn
弛秋霜之严威,流春泽之渥恩
chí qiū shuāng zhī yán wēi , liú chūn zé zhī wò ēn
甄大义以明责,反初服于私门
zhēn dà yì yǐ míng zé , fǎn chū fú yú sī mén
皇鉴揆余之忠诚,俄命余以末班
huáng jiàn kuí yú zhī zhōng chéng , é mìng yú yǐ mò bān
牧疲人于西夏,携老幼而入关
mù pí rén yú xī xià , xié lǎo yòu ér rù guān
丘去鲁而顾叹,季过沛而涕零
qiū qù lǔ ér gù tàn , jì guò pèi ér tì líng
伊故乡之可怀,疚圣达之幽情
yī gù xiāng zhī kě huái , jiù shèng dá zhī yōu qíng
矧匹夫之安土,邈投身于镐京
shěn pǐ fū zhī ān tǔ , miǎo tóu shēn yú hào jīng
犹犬马之恋主,窃托慕于阙庭
yóu quǎn mǎ zhī liàn zhǔ , qiè tuō mù yú quē tíng
眷巩、洛而掩涕,思缠緜于坟茔
juàn gǒng 、 luò ér yǎn tì , sī chán mián yú fén yíng
尔乃越平乐,过街邮
ěr nǎi yuè píng lè , guò jiē yóu
秣马皐门,税驾西周
mò mǎ gāo mén , shuì jià xī zhōu
远矣姬德,兴自高辛
yuǎn yǐ jī dé , xīng zì gāo xīn
思文后稷,厥初生民
sī wén hòu jì , jué chū shēng mín
率西水浒,化流岐豳
lǜ xī shuǐ hǔ , huà liú qí bīn
祚隆昌、发,旧邦惟新
zuò lóng chāng 、 fā , jiù bāng wéi xīn
旋牧野而历兹,愈守柔以执竞
xuán mù yě ér lì zī , yù shǒu róu yǐ zhí jìng
夜申旦而不寐,忧天保之未定
yè shēn dàn ér bú mèi , yōu tiān bǎo zhī wèi dìng
惟泰山其犹危,祀八百而余庆
wéi tài shān qí yóu wēi , sì bā bǎi ér yú qìng
鉴亡王之骄淫,窜南巢以投命
jiàn wáng wáng zhī jiāo yín , cuàn nán cháo yǐ tóu mìng
坐积薪以待然,方指日而比盛
zuò jī xīn yǐ dài rán , fāng zhǐ rì ér bǐ shèng
人度量之乖舛,何相越之辽迥
rén dù liàng zhī guāi chuǎn , hé xiāng yuè zhī liáo jiǒng
考土中于斯邑,成建都而营筑
kǎo tǔ zhōng yú sī yì , chéng jiàn dū ér yíng zhù
既定鼎于郏鄏,遂钻龟而启繇
jì dìng dǐng yú jiá rǔ , suì zuān guī ér qǐ yáo
平失道而来迁,繄二国而是佑
píng shī dào ér lái qiān , yī èr guó ér shì yòu
岂时王之无僻
qǐ shí wáng zhī wú pì
赖先哲以长懋
lài xiān zhé yǐ zhǎng mào
望圉、北之两门,感虢、郑之纳惠
wàng yǔ 、 běi zhī liǎng mén , gǎn guó 、 zhèng zhī nà huì
讨子颓之乐祸,尤阙西之効戾
tǎo zi tuí zhī lè huò , yóu quē xī zhī xiào lì
重戮带以定襄,弘大顺以霸世
zhòng lù dài yǐ dìng xiāng , hóng dà shùn yǐ bà shì
灵壅川以止鬭,晋演义以献说
líng yōng chuān yǐ zhǐ dòu , jìn yǎn yì yǐ xiàn shuō
咨景、悼以迄丐,政陵迟而弥季
zī jǐng 、 dào yǐ qì gài , zhèng líng chí ér mí jì
俾庶朝之构逆,历两王而干位
bǐ shù cháo zhī gòu nì , lì liǎng wáng ér gàn wèi
逾十叶以逮赧,邦分崩而为二
yú shí yè yǐ dǎi nǎn , bāng fēn bēng ér wèi èr
竟横噬于虎口,输文武之神器
jìng héng shì yú hǔ kǒu , shū wén wǔ zhī shén qì
澡孝水而濯缨,嘉美名之在兹
zǎo xiào shuǐ ér zhuó yīng , jiā měi míng zhī zài zī
夭赤子于新安,坎路侧而瘗之
yāo chì zi yú xīn ān , kǎn lù cè ér yì zhī
亭有千秋之号,子无七旬之期
tíng yǒu qiān qiū zhī hào , zi wú qī xún zhī qī
虽勉励于延吴,实潜恸乎余慈
suī miǎn lì yú yán wú , shí qián tòng hū yú cí
眄山川以怀古,怅揽辔于中涂
miǎn shān chuān yǐ huái gǔ , chàng lǎn pèi yú zhōng tú
虐项氏之肆暴,坑降卒之无辜
nüè xiàng shì zhī sì bào , kēng jiàng zú zhī wú gū
激秦人以归德,成刘后之来苏
jī qín rén yǐ guī dé , chéng liú hòu zhī lái sū
事回泬而好还,卒宗灭而身屠
shì huí jué ér hǎo hái , zú zōng miè ér shēn tú
经渑池而长想,停余车而不进
jīng miǎn chí ér zhǎng xiǎng , tíng yú chē ér bù jìn
秦虎狼之强国,赵侵弱之馀烬
qín hǔ láng zhī qiáng guó , zhào qīn ruò zhī yú jìn
超入险而高会,杖命世之英蔺
chāo rù xiǎn ér gāo huì , zhàng mìng shì zhī yīng lìn
耻东瑟之偏鼓,提西缶而接刃
chǐ dōng sè zhī piān gǔ , tí xī fǒu ér jiē rèn
辱十城之虚寿,奄咸阳以取俊
rǔ shí chéng zhī xū shòu , yǎn xián yáng yǐ qǔ jùn
出申威于河外,何猛气之咆勃
chū shēn wēi yú hé wài , hé měng qì zhī páo bó
入屈节于廉公,若四体之无骨
rù qū jié yú lián gōng , ruò sì tǐ zhī wú gǔ
处智勇之渊伟,方鄙吝之忿悁,虽改日而易岁,无等级以寄言
chù zhì yǒng zhī yuān wěi , fāng bǐ lìn zhī fèn yuān , suī gǎi rì ér yì suì , wú děng jí yǐ jì yán
当光武之蒙尘,致王诛于赤眉
dāng guāng wǔ zhī méng chén , zhì wáng zhū yú chì méi
异奉辞以伐罪,初垂翅于回谿
yì fèng cí yǐ fá zuì , chū chuí chì yú huí xī
不尤眚以掩德,终奋翼而高挥
bù yóu shěng yǐ yǎn dé , zhōng fèn yì ér gāo huī
建佐命之元勋,振皇纲而更维
jiàn zuǒ mìng zhī yuán xūn , zhèn huáng gāng ér gèng wéi
登崤坂之威夷,仰崇岭之嵯峨
dēng xiáo bǎn zhī wēi yí , yǎng chóng lǐng zhī cuó é
皐托坟于南陵,文违风于北阿
gāo tuō fén yú nán líng , wén wéi fēng yú běi ā
蹇哭孟以审败,襄墨缞以授戈
jiǎn kū mèng yǐ shěn bài , xiāng mò cuī yǐ shòu gē
曾只轮之不返,????三师以济河
céng zhǐ lún zhī bù fǎn , ???? sān shī yǐ jì hé
值庸主之矜愎,殆肆叔于朝市
zhí yōng zhǔ zhī jīn bì , dài sì shū yú cháo shì
任好绰其余裕,独引过以归已
rèn hǎo chuò qí yú yù , dú yǐn guò yǐ guī yǐ
明三败而不黜,卒陵晋以雪耻
míng sān bài ér bù chù , zú líng jìn yǐ xuě chǐ
岂虚名之可立
qǐ xū míng zhī kě lì
良致霸其有以
liáng zhì bà qí yǒu yǐ
降曲崤而怜虢,托与国于亡虞
jiàng qū xiáo ér lián guó , tuō yǔ guó yú wáng yú
贪诱赂以卖邻,不及腊而就拘
tān yòu lù yǐ mài lín , bù jí là ér jiù jū
垂棘反于故府,屈产服与晋舆
chuí jí fǎn yú gù fǔ , qū chǎn fú yǔ jìn yú
德不建而民无援,仲雍之祀忽诸
dé bù jiàn ér mín wú yuán , zhòng yōng zhī sì hū zhū
我徂安阳,言涉陕郛,行乎漫渎之口,憩乎曹阳之墟
wǒ cú ān yáng , yán shè shǎn fú , xíng hū màn dú zhī kǒu , qì hū cáo yáng zhī xū
兹土之旧也,固乃周、邵之所分,二南之所交
zī tǔ zhī jiù yě , gù nǎi zhōu 、 shào zhī suǒ fēn , èr nán zhī suǒ jiāo
麟趾信于关雎,驺虞应乎鹊巢
lín zhǐ xìn yú guān jū , zōu yú yīng hū què cháo
愍汉氏之剥乱,朝流亡以离析
mǐn hàn shì zhī bō luàn , cháo liú wáng yǐ lí xī
卓滔天以大涤,劫宫庙而迁迹
zhuó tāo tiān yǐ dà dí , jié gōng miào ér qiān jì
俾万乘之盛尊,降遥思于征役
bǐ wàn chéng zhī shèng zūn , jiàng yáo sī yú zhēng yì
顾请旋于傕、汜,既获许而中惕
gù qǐng xuán yú jué 、 sì , jì huò xǔ ér zhōng tì
追皇驾而骤战,望玉辂而纵镝
zhuī huáng jià ér zhòu zhàn , wàng yù lù ér zòng dī
痛百寮之勤王,咸毕力以致死
tòng bǎi liáo zhī qín wáng , xián bì lì yǐ zhì sǐ
分身首于锋刃,洞胸腋以流矢
fēn shēn shǒu yú fēng rèn , dòng xiōng yè yǐ liú shǐ
有褰裳以投岸,或攘袂以赴水,伤稃檝之褊小,撮舟中而掬指
yǒu qiān shang yǐ tóu àn , huò rǎng mèi yǐ fù shuǐ , shāng fū jí zhī biǎn xiǎo , cuō zhōu zhōng ér jū zhǐ
升曲沃而惆怅,惜兆乱而兄替
shēng qū wò ér chóu chàng , xī zhào luàn ér xiōng tì
枝末大而本披,都偶国而祸结
zhī mò dà ér běn pī , dōu ǒu guó ér huò jié
藏札飘其高厉,委曹吴而成节
cáng zhá piāo qí gāo lì , wěi cáo wú ér chéng jié
何庄武之无耻,徒利开而义闭
hé zhuāng wǔ zhī wú chǐ , tú lì kāi ér yì bì
蹑函谷之重阻,看天险之衿带,迹诸侯之勇怯,筭嬴氏之利害:或开关以延敌,竞遯逃以奔窜
niè hán gǔ zhī zhòng zǔ , kàn tiān xiǎn zhī jīn dài , jì zhū hóu zhī yǒng qiè , suàn yíng shì zhī lì hài : huò kāi guān yǐ yán dí , jìng dùn táo yǐ bēn cuàn
有噤门而莫启,不窥兵于山外
yǒu jìn mén ér mò qǐ , bù kuī bīng yú shān wài
连鸡互而不栖,小国合而成大
lián jī hù ér bù qī , xiǎo guó hé ér chéng dà
岂地势之安危
qǐ dì shì zhī ān wēi
信人事之否泰
xìn rén shì zhī fǒu tài
汉六叶而拓畿,县弘农而远关
hàn liù yè ér tuò jī , xiàn hóng nóng ér yuǎn guān
厌紫极之闲敞,甘微行以游盘
yàn zǐ jí zhī xián chǎng , gān wēi xíng yǐ yóu pán
长傲宾于柏谷,妻覩貌而献餐
zhǎng ào bīn yú bǎi gǔ , qī dǔ mào ér xiàn cān
畴匹妇其已泰,胡厥夫之缪官
chóu pǐ fù qí yǐ tài , hú jué fū zhī móu guān
昔明王之巡幸,固清道而后往
xī míng wáng zhī xún xìng , gù qīng dào ér hòu wǎng
惧衔橜之或变,峻徒御以诛赏
jù xián jué zhī huò biàn , jùn tú yù yǐ zhū shǎng
彼白龙之鱼服,挂豫且之密纲
bǐ bái lóng zhī yú fú , guà yù qiě zhī mì gāng
轻帝重于天下,奚斯渐之可长
qīng dì zhòng yú tiān xià , xī sī jiàn zhī kě zhǎng
吊戾园于湖邑,谅遭世之巫蛊
diào lì yuán yú hú yì , liàng zāo shì zhī wū gǔ
探隐伏于难明,委谗贼之赵虏
tàn yǐn fú yú nán míng , wěi chán zéi zhī zhào lǔ
加显戮于储贰,绝肌肤而不顾
jiā xiǎn lù yú chǔ èr , jué jī fū ér bù gù
作归来之悲台,徒望思其何补
zuò guī lái zhī bēi tái , tú wàng sī qí hé bǔ
纷吾既迈此全节,又继之以盘桓
fēn wú jì mài cǐ quán jié , yòu jì zhī yǐ pán huán
问休牛之故林,感征名于桃园
wèn xiū niú zhī gù lín , gǎn zhēng míng yú táo yuán
发阌乡而警策,愬黄巷以济潼
fā wén xiāng ér jǐng cè , sù huáng xiàng yǐ jì tóng
眺华岳之阴崖,觌高掌之遗迹
tiào huá yuè zhī yīn yá , dí gāo zhǎng zhī yí jì
忆江使之反璧,告亡期于祖龙
yì jiāng shǐ zhī fǎn bì , gào wáng qī yú zǔ lóng
不语怪以征异,我闻之于孔公
bù yǔ guài yǐ zhēng yì , wǒ wén zhī yú kǒng gōng
愠韩、马之大憝,阻关、谷以称乱
yùn hán 、 mǎ zhī dà duì , zǔ guān 、 gǔ yǐ chēng luàn
魏武赫以霆震,奉义辞以伐叛
wèi wǔ hè yǐ tíng zhèn , fèng yì cí yǐ fá pàn
彼虽众其焉用
bǐ suī zhòng qí yān yòng
故制胜于庙算
gù zhì shèng yú miào suàn
砰扬稃以振尘,繣瓦解而冰泮
pēng yáng fū yǐ zhèn chén , huà wǎ jiě ér bīng pàn
超遂遁而奔狄,甲卒化位京观
chāo suì dùn ér bēn dí , jiǎ zú huà wèi jīng guān
倦狭路之迫隘,轨崎岖以低仰
juàn xiá lù zhī pò ài , guǐ qí qū yǐ dī yǎng
蹈秦郊而始辟,豁爽垲以宏壮
dǎo qín jiāo ér shǐ pì , huō shuǎng kǎi yǐ hóng zhuàng
黄壤千里,沃野弥望
huáng rǎng qiān lǐ , wò yě mí wàng
华实纷敷,桑麻条畅
huá shí fēn fū , sāng má tiáo chàng
邪界褒斜,右滨汧陇,宝鸡前鸣,甘泉后涌
xié jiè bāo xié , yòu bīn qiān lǒng , bǎo jī qián míng , gān quán hòu yǒng
面终南而背云阳,跨平原而连嶓冢
miàn zhōng nán ér bèi yún yáng , kuà píng yuán ér lián bō zhǒng
九嵕嶻嵲,太一巃嵸
jiǔ zōng jié niè , tài yī lóng zōng
吐清风之飂戾,纳归云之郁蓊
tǔ qīng fēng zhī liù lì , nà guī yún zhī yù wěng
南有玄灞素浐,汤井温谷
nán yǒu xuán bà sù chǎn , tāng jǐng wēn gǔ
北有清渭浊泾,兰池周曲
běi yǒu qīng wèi zhuó jīng , lán chí zhōu qū
浸决郑、白之渠,漕引淮海之粟,林茂有鄠之竹,山挺蓝田之玉
jìn jué zhèng 、 bái zhī qú , cáo yǐn huái hǎi zhī sù , lín mào yǒu hù zhī zhú , shān tǐng lán tián zhī yù
班述陆海珍藏,张叙神皐隩区
bān shù lù hǎi zhēn cáng , zhāng xù shén gāo ào qū
此西宾所以言于东主,安处所以听于凭虚也,可不谓然乎
cǐ xī bīn suǒ yǐ yán yú dōng zhǔ , ān chù suǒ yǐ tīng yú píng xū yě , kě bù wèi rán hū
劲松彰于岁寒,贞臣见于国危
jìng sōng zhāng yú suì hán , zhēn chén jiàn yú guó wēi
入郑都而抵掌,义桓友之忠规
rù zhèng dōu ér dǐ zhǎng , yì huán yǒu zhī zhōng guī
竭股肱于昏主,赴涂炭而不移
jié gǔ gōng yú hūn zhǔ , fù tú tàn ér bù yí
世善职于司徒,缁衣弊而改为
shì shàn zhí yú sī tú , zī yī bì ér gǎi wéi
履犬戎之侵地,疾幽后之诡惑
lǚ quǎn róng zhī qīn dì , jí yōu hòu zhī guǐ huò
举伪烽以沮众,淫嬖褒以纵慝
jǔ wěi fēng yǐ jǔ zhòng , yín bì bāo yǐ zòng tè
军败戏水之上,身死骊山之北
jūn bài xì shuǐ zhī shàng , shēn sǐ lí shān zhī běi
赫赫宗周,烕为亡国
hè hè zōng zhōu , miè wèi wáng guó
又有继于此者,异哉秦始皇之为君也
yòu yǒu jì yú cǐ zhě , yì zāi qín shǐ huáng zhī wèi jūn yě
倾天下以厚葬,自开辟而未闻
qīng tiān xià yǐ hòu zàng , zì kāi pì ér wèi wén
匠人劳而弗图,俾生埋以报勤
jiàng rén láo ér fú tú , bǐ shēng mái yǐ bào qín
外罹西楚之祸,内受牧竖之焚
wài lí xī chǔ zhī huò , nèi shòu mù shù zhī fén
语曰:行无礼必自及
yǔ yuē : xíng wú lǐ bì zì jí
乾坤以有亲可久,君子以厚德载物
qián kūn yǐ yǒu qīn kě jiǔ , jūn zǐ yǐ hòu dé zài wù
观夫汉高之兴也,非徒聪明神武、豁达大度而已也
guān fū hàn gāo zhī xīng yě , fēi tú cōng míng shén wǔ 、 huò dá dà dù ér yǐ yě
乃实慎终追旧,笃诚款爱
nǎi shí shèn zhōng zhuī jiù , dǔ chéng kuǎn ài
泽靡不渐,恩无不逮
zé mí bù jiàn , ēn wú bù dǎi
率土且弗遗,而况于邻里乎
lǜ tǔ qiě fú yí , ér kuàng yú lín lǐ hū
况于卿士乎
kuàng yú qīng shì hū
于斯时也,乃摹写旧丰,制造新邑
yú sī shí yě , nǎi mó xiě jiù fēng , zhì zào xīn yì
故社易置,枌榆迁立
gù shè yì zhì , fén yú qiān lì
街衢如一,庭宇相袭
jiē qú rú yī , tíng yǔ xiāng xí
混鸡犬而乱放,各识家而竞入
hùn jī quǎn ér luàn fàng , gè shí jiā ér jìng rù
籍含怒于鸿门,沛跼蹐而来王
jí hán nù yú hóng mén , pèi jú jí ér lái wáng
范谋害而弗许,阴授剑以约庄
fàn móu hài ér fú xǔ , yīn shòu jiàn yǐ yuē zhuāng
白刃以万舞,危冬叶之待霜
bái rèn yǐ wàn wǔ , wēi dōng yè zhī dài shuāng
履虎尾而不噬,实要伯于子房
lǚ hǔ wěi ér bù shì , shí yào bó yú zi fáng
樊抗愤以巵酒,咀彘肩以激扬
fán kàng fèn yǐ zhī jiǔ , jǔ zhì jiān yǐ jī yáng
忽蛇变而龙摅,雄霸上而高骧
hū shé biàn ér lóng shū , xióng bà shàng ér gāo xiāng
曾迁怒而横撞,碎玉斗其何伤
céng qiān nù ér héng zhuàng , suì yù dòu qí hé shāng
婴罥组于轵涂,投素车而肉袒
yīng juàn zǔ yú zhǐ tú , tóu sù chē ér ròu tǎn
踈饮饯于东都,畏极位之盛满
shū yǐn jiàn yú dōng dōu , wèi jí wèi zhī shèng mǎn
金墉郁其万雉,峻嵃峭以绳直
jīn yōng yù qí wàn zhì , jùn yǎn qiào yǐ shéng zhí
戾饮马之阳桥,践宣平之清阈
lì yǐn mǎ zhī yáng qiáo , jiàn xuān píng zhī qīng yù
都中杂遝,户千人亿
dōu zhōng zá tà , hù qiān rén yì
华夷士女,骈田逼侧
huá yí shì nǚ , pián tián bī cè
展名京之处仪,即新馆而苙职
zhǎn míng jīng zhī chù yí , jí xīn guǎn ér lì zhí
励疲钝以临朝,勗自强而不息
lì pí dùn yǐ lín cháo , xù zì qiáng ér bù xī
于是孟秋爰谢,听览余日,巡省农功,周行庐室
yú shì mèng qiū yuán xiè , tīng lǎn yú rì , xún shěng nóng gōng , zhōu xíng lú shì
街里萧条,邑居散逸
jiē lǐ xiāo tiáo , yì jū sàn yì
营宇寺署,斯廛管库,蕞芮于城隅者,百不处一
yíng yǔ sì shǔ , sī chán guǎn kù , zuì ruì yú chéng yú zhě , bǎi bù chù yī
所谓尚冠、修成,黄棘、宣明,建阳、昌阴,北焕、南平,皆夷漫涤荡,无其处而有其名
suǒ wèi shàng guān 、 xiū chéng , huáng jí 、 xuān míng , jiàn yáng 、 chāng yīn , běi huàn 、 nán píng , jiē yí màn dí dàng , wú qí chù ér yǒu qí míng
尔乃阶长乐,登未央,泛太液,凌建章
ěr nǎi jiē cháng lè , dēng wèi yāng , fàn tài yè , líng jiàn zhāng
萦馺娑而欸骀烫,轥枍诣而轹承光
yíng sà suō ér āi dài tàng , lìn yì yì ér lì chéng guāng
徘徊桂宫,惆怅柏梁
pái huái guì gōng , chóu chàng bǎi liáng
????雉雊于台陂,狐兔窟于殿旁
???? zhì gòu yú tái bēi , hú tù kū yú diàn páng
何黍苗之离离,而余思之芒芒
hé shǔ miáo zhī lí lí , ér yú sī zhī máng máng
洪钟顿于毁庙,乘风废而弗县
hóng zhōng dùn yú huǐ miào , chéng fēng fèi ér fú xiàn
禁省鞠为茂草,金狄迁于灞川
jìn shěng jū wéi mào cǎo , jīn dí qiān yú bà chuān
怀乎萧、曹、魏、邴之相,辛、李、卫、霍之将
huái hū xiāo 、 cáo 、 wèi 、 bǐng zhī xiāng , xīn 、 lǐ 、 wèi 、 huò zhī jiāng
衔使则苏属国,震远则张博望
xián shǐ zé sū shǔ guó , zhèn yuǎn zé zhāng bó wàng
教敷而彝伦叙,兵举而皇威畅
jiào fū ér yí lún xù , bīng jǔ ér huáng wēi chàng
临危而智勇奋,投命而高节亮
lín wēi ér zhì yǒng fèn , tóu mìng ér gāo jié liàng
暨乎秺侯之忠孝淳深,陆贾之优游宴喜
jì hū dù hóu zhī zhōng xiào chún shēn , lù jiǎ zhī yōu yóu yàn xǐ
长卿、渊、云之文,子长、政、骏之史
zhǎng qīng 、 yuān 、 yún zhī wén , zi zhǎng 、 zhèng 、 jùn zhī shǐ
赵、张、三王之尹京,定国、释之之听理
zhào 、 zhāng 、 sān wáng zhī yǐn jīng , dìng guó 、 shì zhī zhī tīng lǐ
汲长孺之正直,郑当时之推士
jí zhǎng rú zhī zhèng zhí , zhèng dāng shí zhī tuī shì
终童山东之英妙,贾生洛阳之才子
zhōng tóng shān dōng zhī yīng miào , jiǎ shēng luò yáng zhī cái zi
飞翠緌,拖鸣玉,以出入禁门者众矣
fēi cuì ruí , tuō míng yù , yǐ chū rù jìn mén zhě zhòng yǐ
或被发左袵,奋迅泥滓
huò bèi fā zuǒ rèn , fèn xùn ní zǐ
或从容傅会,望表知里
huò cóng róng fù huì , wàng biǎo zhī lǐ
或著显绩而婴时戮
huò zhù xiǎn jì ér yīng shí lù
或有大才而无贵仕
huò yǒu dà cái ér wú guì shì
皆扬清风于上列,垂令闻而不已
jiē yáng qīng fēng yú shàng liè , chuí lìng wén ér bù yǐ
想珮声之遗响,若铿锵之在耳
xiǎng pèi shēng zhī yí xiǎng , ruò kēng qiāng zhī zài ěr
当音、凤、恭、显之任势也,乃熏灼四方,震耀都鄙
dāng yīn 、 fèng 、 gōng 、 xiǎn zhī rèn shì yě , nǎi xūn zhuó sì fāng , zhèn yào dōu bǐ
而死之日,曾不得与夫十余公之徒隶齿
ér sǐ zhī rì , céng bù dé yǔ fū shí yú gōng zhī tú lì chǐ
才难,不其然乎
cái nán , bù qí rán hū
望渐台而扼腕,枭巨猾而余怒
wàng jiàn tái ér è wàn , xiāo jù huá ér yú nù
揖不疑于北阙,轼樗里于武库
yī bù yí yú běi quē , shì chū lǐ yú wǔ kù
酒池鉴于商辛,追覆车而不寤
jiǔ chí jiàn yú shāng xīn , zhuī fù chē ér bù wù
曲阳僭于白虎,化奢淫而无度
qū yáng jiàn yú bái hǔ , huà shē yín ér wú dù
命有始而必终,孰长生而久视
mìng yǒu shǐ ér bì zhōng , shú cháng shēng ér jiǔ shì
武雄略其焉在
wǔ xióng lüè qí yān zài
近惑文成而溺五利
jìn huò wén chéng ér nì wǔ lì
侔造化以制作,穷山海之奥秘
móu zào huà yǐ zhì zuò , qióng shān hǎi zhī ào mì
灵若翔于神岛,奔鲸浪而失水
líng ruò xiáng yú shén dǎo , bēn jīng làng ér shī shuǐ
曝鳞骼于漫沙,陨明月以双坠
pù lín gé yú màn shā , yǔn míng yuè yǐ shuāng zhuì
擢仙掌以承露,干云汉而上至
zhuó xiān zhǎng yǐ chéng lù , gàn yún hàn ér shàng zhì
致邛、蒟其奚难
zhì qióng 、 jǔ qí xī nán
惟余欲而是恣
wéi yú yù ér shì zì
纵逸游于角觝,络甲乙以珠翠
zòng yì yóu yú jiǎo dǐ , luò jiǎ yǐ yǐ zhū cuì
忍生民之减半,勤东岳以虚美
rěn shēng mín zhī jiǎn bàn , qín dōng yuè yǐ xū měi
超长怀以遐念,若循环之无赐
chāo cháng huái yǐ xiá niàn , ruò xún huán zhī wú cì
较面朝之焕炳,次后庭之猗靡
jiào miàn cháo zhī huàn bǐng , cì hòu tíng zhī yī mí
壮当熊之忠勇,深辞辇之明智
zhuàng dāng xióng zhī zhōng yǒng , shēn cí niǎn zhī míng zhì
卫鬒发以光鉴,赵轻体之纤丽
wèi zhěn fā yǐ guāng jiàn , zhào qīng tǐ zhī xiān lì
咸善立而声流,亦宠极而祸侈
xián shàn lì ér shēng liú , yì chǒng jí ér huò chǐ
津便门以右转,究吾境之所暨
jīn biàn mén yǐ yòu zhuǎn , jiū wú jìng zhī suǒ jì
掩细柳而抚剑,快孝文之命帅
yǎn xì liǔ ér fǔ jiàn , kuài xiào wén zhī mìng shuài
周受命以忘身,明戎政之果毅
zhōu shòu mìng yǐ wàng shēn , míng róng zhèng zhī guǒ yì
距华盖于垒和,案乘舆之尊辔
jù huá gài yú lěi hé , àn shèng yú zhī zūn pèi
肃天威之临颜,率军礼以长撎
sù tiān wēi zhī lín yán , shuài jūn lǐ yǐ zhǎng yì
轻棘、霸之儿戏,重条侯之倨贵
qīng jí 、 bà zhī ér xì , zhòng tiáo hóu zhī jù guì
索杜邮其焉在
suǒ dù yóu qí yān zài
云孝里之前号
yún xiào lǐ zhī qián hào
惘辍驾而容与,哀武安以兴悼
wǎng chuò jià ér róng yǔ , āi wǔ ān yǐ xīng dào
争伐赵以徇国,定庙筭之胜负
zhēng fá zhào yǐ xùn guó , dìng miào suàn zhī shèng fù
扞矢言而不纳,反推怨以归咎
gǎn shǐ yán ér bù nà , fǎn tuī yuàn yǐ guī jiù
未十里于迁路,寻赐剑以刎首
wèi shí lǐ yú qiān lù , xún cì jiàn yǐ wěn shǒu
嗟主暗而臣嫉,祸于何而不有
jiē zhǔ àn ér chén jí , huò yú hé ér bù yǒu
窥秦墟于渭城,冀阙缅其堙尽
kuī qín xū yú wèi chéng , jì quē miǎn qí yīn jǐn
觅陛殿之余基,裁岥岮以隐嶙
mì bì diàn zhī yú jī , cái pō tuó yǐ yǐn lín
想赵使之抱璧,浏睨楹以抗愤
xiǎng zhào shǐ zhī bào bì , liú nì yíng yǐ kàng fèn
燕图穷而荆发,纷绝袖而自引
yàn tú qióng ér jīng fā , fēn jué xiù ér zì yǐn
筑声厉而高奋,狙潜铅以脱膑
zhù shēng lì ér gāo fèn , jū qián qiān yǐ tuō bìn
据天位其若兹,亦狼狈而可愍
jù tiān wèi qí ruò zī , yì láng bèi ér kě mǐn
简良人以自辅,谓斯忠而鞅贤
jiǎn liáng rén yǐ zì fǔ , wèi sī zhōng ér yāng xián
寄苛制于捐灰,矫扶苏于朔边
jì kē zhì yú juān huī , jiǎo fú sū yú shuò biān
儒林填于坑穽,诗书炀而为烟
rú lín tián yú kēng jǐng , shī shū yáng ér wèi yān
国灭亡以断后,身刑轘以启前
guó miè wáng yǐ duàn hòu , shēn xíng huán yǐ qǐ qián
商法焉得以宿,黄犬何可得牵
shāng fǎ yān dé yǐ sù , huáng quǎn hé kě dé qiān
野蒲变而为脯,苑鹿化以为马
yě pú biàn ér wèi pú , yuàn lù huà yǐ wéi mǎ
假谗逆以天权,钳众口而寄坐
jiǎ chán nì yǐ tiān quán , qián zhòng kǒu ér jì zuò
兵在颈而顾问,何不早而告我
bīng zài jǐng ér gù wèn , hé bù zǎo ér gào wǒ
愿黔黎其谁听,惟请死而获可
yuàn qián lí qí shuí tīng , wéi qǐng sǐ ér huò kě
健子婴之果决,敢讨贼以纾祸
jiàn zi yīng zhī guǒ jué , gǎn tǎo zéi yǐ shū huò
势土崩而莫振,作降王于路左
shì tǔ bēng ér mò zhèn , zuò jiàng wáng yú lù zuǒ
萧收图以相刘,料险易与众寡
xiāo shōu tú yǐ xiāng liú , liào xiǎn yì yǔ zhòng guǎ
羽天与而弗取,冠沐猴而纵火
yǔ tiān yǔ ér fú qǔ , guān mù hóu ér zòng huǒ
贯三光而洞九泉,曾未足以喻其高下也
guàn sān guāng ér dòng jiǔ quán , céng wèi zú yǐ yù qí gāo xià yě
感市闾之菆井,叹尸韩之旧处
gǎn shì lǘ zhī zōu jǐng , tàn shī hán zhī jiù chù
丞属号而守阙,人百身以纳赎
chéng shǔ hào ér shǒu quē , rén bǎi shēn yǐ nà shú
岂生命之易投
qǐ shēng mìng zhī yì tóu
诚惠爱之洽著
chéng huì ài zhī qià zhù
讦望之以求直,亦余心之所恶
jié wàng zhī yǐ qiú zhí , yì yú xīn zhī suǒ è
想夫人之政术,实干时之良具
xiǎng fū rén zhī zhèng shù , shí gàn shí zhī liáng jù
苟明法以释憾,不爱才以成务
gǒu míng fǎ yǐ shì hàn , bù ài cái yǐ chéng wù
弘大体以高贵,非所望于萧传
hóng dà tǐ yǐ gāo guì , fēi suǒ wàng yú xiāo chuán
造长山而慷慨,伟龙颜之英主
zào zhǎng shān ér kāng kǎi , wěi lóng yán zhī yīng zhǔ
胸中豁其洞开,群善凑而必举
xiōng zhōng huō qí dòng kāi , qún shàn còu ér bì jǔ
存威格乎天区,亡坟掘而莫御
cún wēi gé hū tiān qū , wáng fén jué ér mò yù
临揜坎而累抃,步毁垣以延
lín yǎn kǎn ér lèi biàn , bù huǐ yuán yǐ yán
越安陵而无讥,谅惠声之寂寞
yuè ān líng ér wú jī , liàng huì shēng zhī jì mò
吊爰丝之正义,伏梁剑于东郭
diào yuán sī zhī zhèng yì , fú liáng jiàn yú dōng guō
讯景皇于阳丘,奚信谮而矜谑
xùn jǐng huáng yú yáng qiū , xī xìn zèn ér jīn xuè
陨吴嗣于局下,盖发怒于一博
yǔn wú sì yú jú xià , gài fā nù yú yī bó
成七国之称乱
chéng qī guó zhī chēng luàn
飜助逆以诛错
fān zhù nì yǐ zhū cuò
恨过听而无讨,兹沮善而劝恶
hèn guò tīng ér wú tǎo , zī jǔ shàn ér quàn è
呰孝元于渭茔,执奄尹以明贬
zǐ xiào yuán yú wèi yíng , zhí yǎn yǐn yǐ míng biǎn
襃夫君之善行,废园邑以崇俭
bāo fū jūn zhī shàn xíng , fèi yuán yì yǐ chóng jiǎn
过延门而责成,忠何辜而为戮
guò yán mén ér zé chéng , zhōng hé gū ér wèi lù
陷社稷之王章,俾幽死而莫鞠
xiàn shè jì zhī wáng zhāng , bǐ yōu sǐ ér mò jū
忲淫嬖之凶忍,勦皇统之孕育
tài yín bì zhī xiōng rěn , chāo huáng tǒng zhī yùn yù
张舅氏之奸渐,贻汉宗之倾覆
zhāng jiù shì zhī jiān jiàn , yí hàn zōng zhī qīng fù
刺哀主于义域,僭天爵于高安
cì āi zhǔ yú yì yù , jiàn tiān jué yú gāo ān
欲法尧而承羞,永终古而不刊
yù fǎ yáo ér chéng xiū , yǒng zhōng gǔ ér bù kān
瞰康园之孤坟,悲平后之专絜
kàn kāng yuán zhī gū fén , bēi píng hòu zhī zhuān jié
殃厥父之篡逆,蒙汉耻而不雪
yāng jué fù zhī cuàn nì , méng hàn chǐ ér bù xuě
激义诚而引决,赴丹爓以明节
jī yì chéng ér yǐn jué , fù dān yàn yǐ míng jié
投宫火而焦糜,从灰熛而俱灭
tóu gōng huǒ ér jiāo mí , cóng huī biāo ér jù miè
骛横桥而旋轸,历敝邑之南垂
wù héng qiáo ér xuán zhěn , lì bì yì zhī nán chuí
门礠石而梁木兰兮,构阿房之屈奇
mén cí shí ér liáng mù lán xī , gòu ā fáng zhī qū qí
疏南山以表阙,倬樊川以激池
shū nán shān yǐ biǎo quē , zhuō fán chuān yǐ jī chí
役鬼佣其犹否,矧人力之所为
yì guǐ yōng qí yóu fǒu , shěn rén lì zhī suǒ wèi
工徒斵而未息,义兵纷以交驰
gōng tú zhuó ér wèi xī , yì bīng fēn yǐ jiāo chí
宗祧污而为沼,岂斯宇之独隳
zōng tiāo wū ér wèi zhǎo , qǐ sī yǔ zhī dú huī
由伪新之九庙,夸宗虞而祖黄
yóu wěi xīn zhī jiǔ miào , kuā zōng yú ér zǔ huáng
驱吁嗟而妖临,搜佞哀以拜郎
qū xū jiē ér yāo lín , sōu nìng āi yǐ bài láng
诵六艺以饰奸,焚诗书而面墙
sòng liù yì yǐ shì jiān , fén shī shū ér miàn qiáng
心不则于德义,虽异术而同亡
xīn bù zé yú dé yì , suī yì shù ér tóng wáng
宗孝宣于乐游,绍衰绪以中兴
zōng xiào xuān yú lè yóu , shào shuāi xù yǐ zhōng xīng
不获事于敬养,尽加隆于园陵
bù huò shì yú jìng yǎng , jǐn jiā lóng yú yuán líng
兆惟奉明,邑号千人
zhào wéi fèng míng , yì hào qiān rén
讯诸故老,造自帝询
xùn zhū gù lǎo , zào zì dì xún
隐王母之非命,纵声乐以娱神
yǐn wáng mǔ zhī fēi mìng , zòng shēng lè yǐ yú shén
虽靡率于旧典,亦观过而知仁
suī mí lǜ yú jiù diǎn , yì guān guò ér zhī rén
凭高望之阳隈,体川陆之污隆
píng gāo wàng zhī yáng wēi , tǐ chuān lù zhī wū lóng
开襟乎清暑之馆,游目乎五祚之宫
kāi jīn hū qīng shǔ zhī guǎn , yóu mù hū wǔ zuò zhī gōng
交渠引漕,激湍生风,乃有昆明池乎其中
jiāo qú yǐn cáo , jī tuān shēng fēng , nǎi yǒu kūn míng chí hū qí zhōng
其池则汤汤汗汗,滉瀁弥漫,浩如河汉
qí chí zé tāng tāng hàn hàn , huàng yàng mí màn , hào rú hé hàn
日月丽天,出入乎东西
rì yuè lì tiān , chū rù hū dōng xī
旦似汤谷,夕类虞渊
dàn shì tāng gǔ , xī lèi yú yuān
昔豫章之名宇,披玄流而特起,仪景星于天汉,列牛女以双峙
xī yù zhāng zhī míng yǔ , pī xuán liú ér tè qǐ , yí jǐng xīng yú tiān hàn , liè niú nǚ yǐ shuāng zhì
图万载而不倾,奄摧落于十纪
tú wàn zài ér bù qīng , yǎn cuī luò yú shí jì
擢百寻之层观,今数仞之余趾
zhuó bǎi xún zhī céng guān , jīn shù rèn zhī yú zhǐ
振鹭于飞,凫跃鸿渐
zhèn lù yú fēi , fú yuè hóng jiàn
乘云颉颃,随波澹淡
chéng yún xié háng , suí bō dàn dàn
瀺灂惊波,唼喋菱芡
chán zhuó jīng bō , shà dié líng qiàn
华莲烂于渌沼,青蕃蔚乎翠潋
huá lián làn yú lù zhǎo , qīng fān wèi hū cuì liàn
伊兹池之肇穿,肄水战于荒服
yī zī chí zhī zhào chuān , yì shuǐ zhàn yú huāng fú
志勤远以极武,良无要于后福
zhì qín yuǎn yǐ jí wǔ , liáng wú yào yú hòu fú
而菜蔬芼实,水物惟错,乃有赡乎原陆
ér cài shū mào shí , shuǐ wù wéi cuò , nǎi yǒu shàn hū yuán lù
在皇代而物上,故毁之而又复
zài huáng dài ér wù shàng , gù huǐ zhī ér yòu fù
凡厥寮司,既富而教
fán jué liáo sī , jì fù ér jiào
咸率贫惰,同整檝棹
xián lǜ pín duò , tóng zhěng jí zhào
收罟课获,引缴举效
shōu gǔ kè huò , yǐn jiǎo jǔ xiào
鳏夫有室,愁民以乐
guān fū yǒu shì , chóu mín yǐ lè
徒观其鼓枻回轮,洒钩投网,垂饵出入,挺叉来往
tú guān qí gǔ yì huí lún , sǎ gōu tóu wǎng , chuí ěr chū rù , tǐng chā lái wǎng
纤经连白,鸣桹厉响
xiān jīng lián bái , míng láng lì xiǎng
贯鳃尾,掣三牵两
guàn sāi wěi , chè sān qiān liǎng
于是弛青鲲于网钜,解赪鲤于黏徽
yú shì chí qīng kūn yú wǎng jù , jiě chēng lǐ yú nián huī
华鲂跃鳞,素????扬鬐
huá fáng yuè lín , sù xù yáng qí
饔人缕切,鸾刀若飞,应刃落俎,靃靃霏霏
yōng rén lǚ qiè , luán dāo ruò fēi , yīng rèn luò zǔ , huò huò fēi fēi
红鲜纷其初载,宾旅竦而迟御
hóng xiān fēn qí chū zài , bīn lǚ sǒng ér chí yù
既餐服以属厌,泊恬静以无欲
jì cān fú yǐ shǔ yàn , pō tián jìng yǐ wú yù
回小人之腹,为君子之虑
huí xiǎo rén zhī fù , wèi jūn zǐ zhī lǜ
尔乃端策拂茵,弹冠振衣,徘徊丰镐,如渴如饥
ěr nǎi duān cè fú yīn , tán guān zhèn yī , pái huái fēng gǎo , rú kě rú jī
心翘懃以仰止,不加敬而自祗
xīn qiào qín yǐ yǎng zhǐ , bù jiā jìng ér zì zhī
岂三圣之敢梦
qǐ sān shèng zhī gǎn mèng
窃十乱之或希,经始灵台,成之不日
qiè shí luàn zhī huò xī , jīng shǐ líng tái , chéng zhī bù rì
惟丰及镐,仍京其室
wéi fēng jí gǎo , réng jīng qí shì
庶人子来,神降之吉
shù rén zi lái , shén jiàng zhī jí
积德延祚,莫二其一
jī dé yán zuò , mò èr qí yī
永惟此邦,云谁之识
yǒng wéi cǐ bāng , yún shuí zhī shí
越可略闻,而难臻其极
yuè kě lüè wén , ér nán zhēn qí jí
子赢锄以借父,训秦法而著色
zi yíng chú yǐ jiè fù , xùn qín fǎ ér zhù sè
耕让畔以闲田,沾姬化而生棘
gēng ràng pàn yǐ xián tián , zhān jī huà ér shēng jí
苏张喜而诈骋,虞芮愧而讼息
sū zhāng xǐ ér zhà chěng , yú ruì kuì ér sòng xī
由此观之,土无常俗,而教有定式
yóu cǐ guān zhī , tǔ wú cháng sú , ér jiào yǒu dìng shì
上之迁下,均之埏埴
shàng zhī qiān xià , jūn zhī shān zhí
五方杂会,风流溷淆,惰农好利,不昏作劳
wǔ fāng zá huì , fēng liú hùn xiáo , duò nóng hǎo lì , bù hūn zuò láo
密迩猃狁,戎马生郊
mì ěr xiǎn yǔn , róng mǎ shēng jiāo
而制者必割,实存操刀
ér zhì zhě bì gē , shí cún cāo dāo
人之升降,与政隆替
rén zhī shēng jiàng , yǔ zhèng lóng tì
杖信则莫不用情,无欲则赏之不窃
zhàng xìn zé mò bù yòng qíng , wú yù zé shǎng zhī bù qiè
虽智弗能理,明弗能察
suī zhì fú néng lǐ , míng fú néng chá
信此心也,庶免夫戾,如其礼乐,以俟来哲
xìn cǐ xīn yě , shù miǎn fū lì , rú qí lǐ yuè , yǐ qí lái zhé