神州一统州县千,牧民所恃守令贤。
shén zhōu yī tǒng zhōu xiàn qiān , mù mín suǒ shì shǒu lìng xián 。
去其害马群不乱,讽以佩犊善必迁。
qù qí hài mǎ qún bù luàn , fěng yǐ pèi dú shàn bì qiān 。
万户皆得安耕凿,颛蒙何至甘作奸。
wàn hù jiē dé ān gēng záo , zhuān méng hé zhì gān zuò jiān 。
圣朝神武开王业,康熙戡乱文教宣。
shèng cháo shén wǔ kāi wáng yè , kāng xī kān luàn wén jiào xuān 。
乾隆之季世丰盛,大臣黩货民力殚。
qián lóng zhī jì shì fēng shèng , dà chén dú huò mín lì dān 。
民贫吏虐邪慝作,异端蜂起名白莲。
mín pín lì nüè xié tè zuò , yì duān fēng qǐ míng bái lián 。
环攻城邑掠村落,干戈纷扰楚陕川。
huán gōng chéng yì lüè cūn luò , gān gē fēn rǎo chǔ shǎn chuān 。
嘉庆初元始渐息,师劳财匮幸释肩。
jiā qìng chū yuán shǐ jiàn xī , shī láo cái kuì xìng shì jiān 。
朝廷特颁宽大诏,胁从罔治多矜全。
cháo tíng tè bān kuān dà zhào , xié cóng wǎng zhì duō jīn quán 。
大慝虽去莠民在,蘖芽旋复生其间。
dà tè suī qù yǒu mín zài , niè yá xuán fù shēng qí jiān 。
敛财或众亦多术,漫衍宇内五十年。
liǎn cái huò zhòng yì duō shù , màn yǎn yǔ nèi wǔ shí nián 。
亲民之官如传舍,但幸无事为苟安。
qīn mín zhī guān rú chuán shě , dàn xìng wú shì wèi gǒu ān 。
岂无一二循良吏,诘奸锄暴不避难。
qǐ wú yī èr xún liáng lì , jí jiān chú bào bù bì nán 。
徒搏终遭豺虎噬,无斧安得荆榛芟。
tú bó zhōng zāo chái hǔ shì , wú fǔ ān dé jīng zhēn shān 。
请兵既恐坐激变,酿乱不如求罢官。
qǐng bīng jì kǒng zuò jī biàn , niàng luàn bù rú qiú bà guān 。
因兹涂饰纲纪坏,甘贻后患忍目前。
yīn zī tú shì gāng jì huài , gān yí hòu huàn rěn mù qián 。
曹滑赵城乱相继,武冈崇阳复揭竿。
cáo huá zhào chéng luàn xiāng jì , wǔ gāng chóng yáng fù jiē gān 。
削平虽赖施人力,成功得不归之天。
xuē píng suī lài shī rén lì , chéng gōng dé bù guī zhī tiān 。
其时奸邪犹畏法,王师所至如飞翰。
qí shí jiān xié yóu wèi fǎ , wáng shī suǒ zhì rú fēi hàn 。
自从言官禁海市,坐看万里鲸波掀。
zì cóng yán guān jìn hǎi shì , zuò kàn wàn lǐ jīng bō xiān 。
大将无功战士嬉,行军失律国纪干。
dà jiàng wú gōng zhàn shì xī , xíng jūn shī lǜ guó jì gàn 。
官吏偷生尽恇怯,兵民无耻何责焉。
guān lì tōu shēng jǐn kuāng qiè , bīng mín wú chǐ hé zé yān 。
所赖圣神德泽厚,如培颠木阅岁寒。
suǒ lài shèng shén dé zé hòu , rú péi diān mù yuè suì hán 。
环瀛十载疮痍复,金粟百万水旱蠲。
huán yíng shí zài chuāng yí fù , jīn sù bǎi wàn shuǐ hàn juān 。
维持国脉使可继,急苏民困销烽烟。
wéi chí guó mài shǐ kě jì , jí sū mín kùn xiāo fēng yān 。
今皇御宇崇名教,褒贤奖善茅如莲。
jīn huáng yù yǔ chóng míng jiào , bāo xián jiǎng shàn máo rú lián 。
儒臣进讲勤稽古,博士议礼凛奉先。
rú chén jìn jiǎng qín jī gǔ , bó shì yì lǐ lǐn fèng xiān 。
心哀鸿泽逋赋豁,书达象胥番舶还。
xīn āi hóng zé bū fù huō , shū dá xiàng xū fān bó hái 。
方期斯世俗淳美,胡图僻壤民梗顽。
fāng qī sī shì sú chún měi , hú tú pì rǎng mín gěng wán 。
初闻桂岭啼枭鸟,旋见湘江游毒蟃。
chū wén guì lǐng tí xiāo niǎo , xuán jiàn xiāng jiāng yóu dú wàn 。
欃枪远指斗牛野,氛祲近逼析木躔。
chán qiāng yuǎn zhǐ dòu niú yě , fēn jìn jìn bī xī mù chán 。
元戎屡易功未就,坚城叠破师无完。
yuán róng lǚ yì gōng wèi jiù , jiān chéng dié pò shī wú wán 。
三年缺斨悯士苦,六月出车望帅旋。
sān nián quē qiāng mǐn shì kǔ , liù yuè chū chē wàng shuài xuán 。
运筹帷幄臣无状,揽衣夙夜帝罔愆。
yùn chóu wéi wò chén wú zhuàng , lǎn yī sù yè dì wǎng qiān 。
良由墨吏养痈久,黄巾妖孽遍九寰。
liáng yóu mò lì yǎng yōng jiǔ , huáng jīn yāo niè biàn jiǔ huán 。
城狐社鼠声相应,诛戮不胜徒实繁。
chéng hú shè shǔ shēng xiāng yìng , zhū lù bù shèng tú shí fán 。
所惜驱来鹅鹳阵,如罴如虎皆桓桓。
suǒ xī qū lái é guàn zhèn , rú pí rú hǔ jiē huán huán 。
先轸入狄死犹壮,莫敖荒谷亦可怜。
xiān zhěn rù dí sǐ yóu zhuàng , mò áo huāng gǔ yì kě lián 。
勒名金石吊英魄,极目疆场招断魂。
lēi míng jīn shí diào yīng pò , jí mù jiāng chǎng zhāo duàn hún 。
司马旌功兼恤难,皇仁禄及其子孙。
sī mǎ jīng gōng jiān xù nán , huáng rén lù jí qí zǐ sūn 。
公等九京当瞑目,人生一梦如浮云。
gōng děng jiǔ jīng dāng míng mù , rén shēng yī mèng rú fú yún 。
嗟余窃禄忝九列,委蛇曾无汗马勋。
jiē yú qiè lù tiǎn jiǔ liè , wēi yí céng wú hàn mǎ xūn 。
惟愿羽书奏三捷,得见剑戟消八埏。
wéi yuàn yǔ shū zòu sān jié , dé jiàn jiàn jǐ xiāo bā shān 。
十年生聚邦本固,万方绥靖宪典宽。
shí nián shēng jù bāng běn gù , wàn fāng suí jìng xiàn diǎn kuān 。
圣人垂拱民气乐,贤才辅治官勿瘝。
shèng rén chuí gǒng mín qì lè , xián cái fǔ zhì guān wù guān 。
倾否济屯在人事,自今以往当思艰。
qīng fǒu jì tún zài rén shì , zì jīn yǐ wǎng dāng sī jiān 。