亚洲大陆有一士,自名任公其姓梁。尽瘁国事不得志,断发胡服走扶桑。
yà zhōu dà lù yǒu yī shì , zì míng rèn gōng qí xìng liáng 。 jìn cuì guó shì bù dé zhì , duàn fā hú fú zǒu fú sāng 。
扶桑之居读书尚友既一载,耳目神气颇发皇。少年悬弧四方志,未敢久恋蓬莱乡。
fú sāng zhī jū dú shū shàng yǒu jì yī zài , ěr mù shén qì pǒ fā huáng 。 shào nián xuán hú sì fāng zhì , wèi gǎn jiǔ liàn péng lái xiāng 。
誓将适彼世界共和政体之祖国,问政求学观其光。
shì jiāng shì bǐ shì jiè gòng hé zhèng tǐ zhī zǔ guó , wèn zhèng qiú xué guān qí guāng 。
乃于西历一千八百九十九年腊月晦日之夜半,扁舟横渡太平洋。
nǎi yú xī lì yī qiān bā bǎi jiǔ shí jiǔ nián là yuè huì rì zhī yè bàn , piān zhōu héng dù tài píng yáng 。
其时人静月黑夜悄悄,怒波碎打寒星芒。海底蛟龙睡初起,欲嘘未嘘欲舞未舞深潜藏。
qí shí rén jìng yuè hēi yè qiāo qiāo , nù bō suì dǎ hán xīng máng 。 hǎi dǐ jiāo lóng shuì chū qǐ , yù xū wèi xū yù wǔ wèi wǔ shēn qián cáng 。
其时彼士兀然坐,澄心摄虑游窅茫。正住华严法界第三观,帝网深处无数镜影涵其旁。
qí shí bǐ shì wù rán zuò , chéng xīn shè lǜ yóu yǎo máng 。 zhèng zhù huá yán fǎ jiè dì sān guān , dì wǎng shēn chù wú shù jìng yǐng hán qí páng 。
蓦然忽想今夕何夕地何地,乃是新旧二世纪之界线,东西两半球之中央。
mò rán hū xiǎng jīn xī hé xī dì hé dì , nǎi shì xīn jiù èr shì jì zhī jiè xiàn , dōng xī liǎng bàn qiú zhī zhōng yāng 。
不自我先不我后,置身世界第一关键之津梁。胸中万千块垒突兀起,斗酒倾尽荡气回中肠。
bù zì wǒ xiān bù wǒ hòu , zhì shēn shì jiè dì yī guān jiàn zhī jīn liáng 。 xiōng zhōng wàn qiān kuài lěi tū wù qǐ , dòu jiǔ qīng jǐn dàng qì huí zhōng cháng 。
独饮独语苦无赖,曼声浩歌歌我二十世纪太平洋。
dú yǐn dú yǔ kǔ wú lài , màn shēng hào gē gē wǒ èr shí shì jì tài píng yáng 。
巨灵擘地镵鸿荒,飞鼍碎影神螺僵。上有抟土顽苍苍,下有积水横泱泱。
jù líng bāi dì chán hóng huāng , fēi tuó suì yǐng shén luó jiāng 。 shàng yǒu tuán tǔ wán cāng cāng , xià yǒu jī shuǐ héng yāng yāng 。
抟土为六积水五,位置落错如参商。尔来千劫千纪又千岁,裸虫缘虱为其乡。
tuán tǔ wèi liù jī shuǐ wǔ , wèi zhì luò cuò rú shēn shāng 。 ěr lái qiān jié qiān jì yòu qiān suì , luǒ chóng yuán shī wèi qí xiāng 。
此虫他虫相间天演界中复几劫,优胜劣败吾莫强。
cǐ chóng tā chóng xiāng jiàn tiān yǎn jiè zhōng fù jǐ jié , yōu shèng liè bài wú mò qiáng 。
主宰造物役物物,庄严地土无尽藏。初为据乱次小康,四土先达爰滥觞。
zhǔ zǎi zào wù yì wù wù , zhuāng yán dì tǔ wú jìn cáng 。 chū wèi jù luàn cì xiǎo kāng , sì tǔ xiān dá yuán làn shāng 。
支那印度邈以隔,埃及安息侯官严氏考定小亚细亚即汉之安息,今从之。
zhī nà yìn dù miǎo yǐ gé , āi jí ān xī hóu guān yán shì kǎo dìng xiǎo yà xì yà jí hàn zhī ān xī , jīn cóng zhī 。
邻相望。地球上古文明祖国有四:中国及印度、埃及、小亚西亚是也。
lín xiāng wàng 。 dì qiú shàng gǔ wén míng zǔ guó yǒu sì : zhōng guó jí yìn dù 、 āi jí 、 xiǎo yà xī yà shì yě 。
厥名河流文明时代第一纪,始脱行国成建邦。衣食衎衎郑白沃,贸迁仆仆浮茶梁。
jué míng hé liú wén míng shí dài dì yī jì , shǐ tuō xíng guó chéng jiàn bāng 。 yī shí kàn kàn zhèng bái wò , mào qiān pū pū fú chá liáng 。
恒河郁壮殑伽长,扬子水碧黄河黄。尼罗埃及河名。
héng hé yù zhuàng qíng gā zhǎng , yáng zi shuǐ bì huáng hé huáng 。 ní luó āi jí hé míng 。
一岁一泛溉,姚台姚弗里士河、台格里士河皆安息大河名。
yī suì yī fàn gài , yáo tái yáo fú lǐ shì hé 、 tái gé lǐ shì hé jiē ān xī dà hé míng 。
蜿蜿双龙翔。水哉水哉厥利乃尔溥,浸濯暗黑扬晶光。
wān wān shuāng lóng xiáng 。 shuǐ zāi shuǐ zāi jué lì nǎi ěr pǔ , jìn zhuó àn hēi yáng jīng guāng 。
此后四千数百载,群族内力逾扩张。乘风每驾一苇渡,搏浪乃持三岁粮。
cǐ hòu sì qiān shù bǎi zài , qún zú nèi lì yú kuò zhāng 。 chéng fēng měi jià yī wěi dù , bó làng nǎi chí sān suì liáng 。
汉书《西域传》言:“渡西海不得风,或三岁乃达。”西海即地中海也。
hàn shū 《 xī yù chuán 》 yán :“ dù xī hǎi bù dé fēng , huò sān suì nǎi dá 。” xī hǎi jí dì zhōng hǎi yě 。
就中北辰星拱地中海,葱葱郁郁腾光铓。岸环大小都会数百计,积气淼淼盘中央。
jiù zhōng běi chén xīng gǒng dì zhōng hǎi , cōng cōng yù yù téng guāng máng 。 àn huán dà xiǎo dū huì shù bǎi jì , jī qì miǎo miǎo pán zhōng yāng 。
自余各土亦尔尔,海若凯奏河伯降。波罗的与亚剌伯,二海名。
zì yú gè tǔ yì ěr ěr , hǎi ruò kǎi zòu hé bó jiàng 。 bō luó de yǔ yà lá bó , èr hǎi míng 。
西域两极遥相望。亚东黄渤谓黄海、渤海。壮以阔,亚西尾闾身毒洋。
xī yù liǎng jí yáo xiāng wàng 。 yà dōng huáng bó wèi huáng hǎi 、 bó hǎi 。 zhuàng yǐ kuò , yà xī wěi lǘ shēn dú yáng 。
谓印度洋。斯名内海文明时代第二纪,五洲寥邈殊未央。
wèi yìn dù yáng 。 sī míng nèi hǎi wén míng shí dài dì èr jì , wǔ zhōu liáo miǎo shū wèi yāng 。
蛰雷一声百灵忙,翼轮降空神鸟翔。哥伦布初到美洲,土人以为天神,见其船之帆,谓为翼也。
zhé léi yī shēng bǎi líng máng , yì lún jiàng kōng shén niǎo xiáng 。 gē lún bù chū dào měi zhōu , tǔ rén yǐ wéi tiān shén , jiàn qí chuán zhī fān , wèi wèi yì yě 。
咄哉世界之外复有新世界,造化乃尔神秘藏。阁龙日本译哥伦布以此二字。
duō zāi shì jiè zhī wài fù yǒu xīn shì jiè , zào huà nǎi ěr shén mì cáng 。 gé lóng rì běn yì gē lún bù yǐ cǐ èr zì 。
归去举国狂,帝国挟帜民赢粮。谈瀛海客多于鲫,莽土倏变华严场。
guī qù jǔ guó kuáng , dì guó xié zhì mín yíng liáng 。 tán yíng hǎi kè duō yú jì , mǎng tǔ shū biàn huá yán chǎng 。
朅来大洋文明时代始萌蘖,亘五世纪堂哉皇。其时西洋谓大西洋。
qiè lái dà yáng wén míng shí dài shǐ méng niè , gèn wǔ shì jì táng zāi huáng 。 qí shí xī yáng wèi dà xī yáng 。
权力渐夺西海谓地中海,用汉名也。席,两岸新市星罗棋布气燄长虹长。
quán lì jiàn duó xī hǎi wèi dì zhōng hǎi , yòng hàn míng yě 。 xí , liǎng àn xīn shì xīng luó qí bù qì yàn cháng hóng zhǎng 。
世界风潮至此忽大变,天地异色神鬼瞠。轮船铁路电线瞬千里,缩地疑有鸿秘方。
shì jiè fēng cháo zhì cǐ hū dà biàn , tiān dì yì sè shén guǐ chēng 。 lún chuán tiě lù diàn xiàn shùn qiān lǐ , suō dì yí yǒu hóng mì fāng 。
四大自由谓思想自由、言论自由、行为自由、出版自由。
sì dà zì yóu wèi sī xiǎng zì yóu 、 yán lùn zì yóu 、 xíng wéi zì yóu 、 chū bǎn zì yóu 。
塞宙合,奴性销为日月光。悬崖转石欲止不得止,愈竞愈剧愈接愈厉卒使五洲同一堂。
sāi zhòu hé , nú xìng xiāo wèi rì yuè guāng 。 xuán yá zhuǎn shí yù zhǐ bù dé zhǐ , yù jìng yù jù yù jiē yù lì zú shǐ wǔ zhōu tóng yī táng 。
流血我敬伋顿曲,觅得檀香山、澳大利亚洲者,后为檀岛土民所杀。
liú xiě wǒ jìng jí dùn qū , mì dé tán xiāng shān 、 ào dà lì yà zhōu zhě , hòu wèi tán dǎo tǔ mín suǒ shā 。
冲锋我爱麦寨郎。以千五百十九年始绕地球一周者。
chōng fēng wǒ ài mài zhài láng 。 yǐ qiān wǔ bǎi shí jiǔ nián shǐ rào dì qiú yī zhōu zhě 。
鼎鼎数子只手挈大地,电光一掣剑气磅礴太平洋。
dǐng dǐng shù zi zhǐ shǒu qiè dà dì , diàn guāng yī chè jiàn qì páng bó tài píng yáng 。
太平洋,太平洋,大风泱泱,大潮滂滂。张肺歙地地出没,喷沫冲天天低昂。
tài píng yáng , tài píng yáng , dà fēng yāng yāng , dà cháo pāng pāng 。 zhāng fèi shè dì dì chū mò , pēn mò chōng tiān tiān dī áng 。
气吞欧墨者八九,况乃区区列国谁界疆。异哉似此大物隐匿万千载,禹经亥步无能详。
qì tūn ōu mò zhě bā jiǔ , kuàng nǎi qū qū liè guó shuí jiè jiāng 。 yì zāi shì cǐ dà wù yǐn nì wàn qiān zài , yǔ jīng hài bù wú néng xiáng 。
毋乃吾曹躯壳太小君太大,弃我不屑齐较量。君兮今落我族手,游刃当尽君所长。
wú nǎi wú cáo qū qiào tài xiǎo jūn tài dà , qì wǒ bù xiè qí jiào liàng 。 jūn xī jīn luò wǒ zú shǒu , yóu rèn dāng jǐn jūn suǒ zhǎng 。
吁嗟乎,今日民族帝国主义正跋扈,俎肉者弱食者强。
xū jiē hū , jīn rì mín zú dì guó zhǔ yì zhèng bá hù , zǔ ròu zhě ruò shí zhě qiáng 。
英狮俄鹫东西帝,两虎不斗群兽殃。后起人种日耳曼,国有余口无余粮。
yīng shī é jiù dōng xī dì , liǎng hǔ bù dòu qún shòu yāng 。 hòu qǐ rén zhǒng rì ěr màn , guó yǒu yú kǒu wú yú liáng 。
欲求尾闾今未得,拚命大索殊皇皇。亦有门罗主义北美合众国,潜龙起蛰神采扬。
yù qiú wěi lǘ jīn wèi dé , pàn mìng dà suǒ shū huáng huáng 。 yì yǒu mén luó zhǔ yì běi měi hé zhòng guó , qián lóng qǐ zhé shén cǎi yáng 。
西县古巴东菲岛,中有夏威八点烟微茫。太平洋变里湖水,遂取武库廉奚伤。
xī xiàn gǔ bā dōng fēi dǎo , zhōng yǒu xià wēi bā diǎn yān wēi máng 。 tài píng yáng biàn lǐ hú shuǐ , suì qǔ wǔ kù lián xī shāng 。
蕞尔日本亦出定,座容卿否费商量。我寻风潮所自起,有主之者吾弗详。
zuì ěr rì běn yì chū dìng , zuò róng qīng fǒu fèi shāng liáng 。 wǒ xún fēng cháo suǒ zì qǐ , yǒu zhǔ zhī zhě wú fú xiáng 。
物竞天择势必至,不优则劣兮不兴则亡。水银钻地孔乃入,物不自腐虫焉藏。
wù jìng tiān zé shì bì zhì , bù yōu zé liè xī bù xīng zé wáng 。 shuǐ yín zuān dì kǒng nǎi rù , wù bù zì fǔ chóng yān cáng 。
尔来环球九万里上一沙一草皆有主,旗鼓相匹强权强。
ěr lái huán qiú jiǔ wàn lǐ shàng yī shā yī cǎo jiē yǒu zhǔ , qí gǔ xiāng pǐ qiáng quán qiáng 。
惟余东亚老大帝国一块肉,可取不取毋乃殃。五更肃肃云雨霜,鼾声如雷卧榻傍。
wéi yú dōng yà lǎo dà dì guó yī kuài ròu , kě qǔ bù qǔ wú nǎi yāng 。 wǔ gēng sù sù yún yǔ shuāng , hān shēng rú léi wò tà bàng 。
诗灵罢歌鬼罢哭,问天不语徒苍苍。噫嚱吁,太平洋,太平洋,君之面兮锦绣壤,君之背兮修罗场。
shī líng bà gē guǐ bà kū , wèn tiān bù yǔ tú cāng cāng 。 yī xì xū , tài píng yáng , tài píng yáng , jūn zhī miàn xī jǐn xiù rǎng , jūn zhī bèi xī xiū luó chǎng 。
海电兮既没,舰队兮愈张。西伯利亚兮,铁路卒业,巴拿马峡兮,运河通航。
hǎi diàn xī jì méi , jiàn duì xī yù zhāng 。 xī bó lì yà xī , tiě lù zú yè , bā ná mǎ xiá xī , yùn hé tōng háng 。
尔时太平洋中二十世纪之天地,悲剧喜剧壮剧惨剧齐鞈鞺。
ěr shí tài píng yáng zhōng èr shí shì jì zhī tiān dì , bēi jù xǐ jù zhuàng jù cǎn jù qí gé tāng 。
吾曹生此岂非福,饱看世界一度两度兮沧桑。沧桑兮沧桑,转绿兮回黄。
wú cáo shēng cǐ qǐ fēi fú , bǎo kàn shì jiè yí dù liǎng dù xī cāng sāng 。 cāng sāng xī cāng sāng , zhuǎn lǜ xī huí huáng 。
我有同胞兮四万五千万,岂其束手兮待僵。招国魂兮何方,大风泱泱兮大潮滂滂。
wǒ yǒu tóng bāo xī sì wàn wǔ qiān wàn , qǐ qí shù shǒu xī dài jiāng 。 zhāo guó hún xī hé fāng , dà fēng yāng yāng xī dà cháo pāng pāng 。
吾闻海国民族思想高尚以活泼,吾欲我同胞兮御风以翔。
wú wén hǎi guó mín zú sī xiǎng gāo shàng yǐ huó pō , wú yù wǒ tóng bāo xī yù fēng yǐ xiáng 。
吾欲我同胞兮破浪以扬。海云极目何茫茫,涛声彻耳逾激昂。
wú yù wǒ tóng bāo xī pò làng yǐ yáng 。 hǎi yún jí mù hé máng máng , tāo shēng chè ěr yú jī áng 。
鼍腥龙血玄以黄,天黑水黑长夜长。满船沉睡我彷徨,浊酒一斗神飞扬。
tuó xīng lóng xuè xuán yǐ huáng , tiān hēi shuǐ hēi cháng yè zhǎng 。 mǎn chuán chén shuì wǒ páng huáng , zhuó jiǔ yī dòu shén fēi yáng 。
渔阳三叠魂憯伤,欲语不语怀故乡。纬度东指天尽处,一线微红出扶桑,酒罢诗罢但见寥天一鸟鸣朝阳。
yú yáng sān dié hún cǎn shāng , yù yǔ bù yǔ huái gù xiāng 。 wěi dù dōng zhǐ tiān jǐn chù , yī xiàn wēi hóng chū fú sāng , jiǔ bà shī bà dàn jiàn liáo tiān yī niǎo míng zhāo yáng 。