梦亦不到海外乱山之中,炎歊来往于烟雨寂寞之空蒙
mèng yì bú dào hǎi wài luàn shān zhī zhōng , yán xiāo lái wǎng yú yān yǔ jì mò zhī kōng méng
上雾下湿天日暗,溪谷岚气瘴毒侵鸡肋之微躬
shàng wù xià shī tiān rì àn , xī gǔ lán qì zhàng dú qīn jī lèi zhī wēi gōng
斫竹为床聊偃仰,破壁僧房吼夜风
zhuó zhú wèi chuáng liáo yǎn yǎng , pò bì sēng fáng hǒu yè fēng
撼枕声喧溪水激,奔腾万马无停息
hàn zhěn shēng xuān xī shuǐ jī , bēn téng wàn mǎ wú tíng xī
古人五月渡泸勤,嗟余何事此间数晨夕
gǔ rén wǔ yuè dù lú qín , jiē yú hé shì cǐ jiān shù chén xī
婆娑洋世界原宽,自归版图衽席安
pó suō yáng shì jiè yuán kuān , zì guī bǎn tú rèn xí ān
两戒河山经擘画,百年疆索定纡盘
liǎng jiè hé shān jīng bò huà , bǎi nián jiāng suǒ dìng yū pán
土牛红线分番汉,文身剺面判衣冠
tǔ niú hóng xiàn fēn fān hàn , wén shēn lí miàn pàn yī guān
毋相越畔设险守,旧章遵循永不刊
wú xiāng yuè pàn shè xiǎn shǒu , jiù zhāng zūn xún yǒng bù kān
叵耐生番偏嗜杀,伺杀汉人镖飞雪
pǒ nài shēng fān piān shì shā , cì shā hàn rén biāo fēi xuě
割得头颅血模糊,山鬼伎俩夸雄杰
gē dé tóu lú xuè mó hú , shān guǐ jì liǎng kuā xióng jié
闪睒枭獍人见愁,痴顽吾民与之游
shǎn shǎn xiāo jìng rén jiàn chóu , chī wán wú mín yǔ zhī yóu
悯不畏惧侵其地,吞食抵死竟无休
mǐn bù wèi jù qīn qí dì , tūn shí dǐ sǐ jìng wú xiū
千峰万壑潜深入,荷戈负耒如云集
qiān fēng wàn hè qián shēn rù , hé gē fù lěi rú yún jí
横刀带剑万人强,蠢尔愚番皆掩泣
héng dāo dài jiàn wàn rén qiáng , chǔn ěr yú fān jiē yǎn qì
七十二社部落分,茹毛饮血麋鹿群
qī shí èr shè bù luò fēn , rú máo yǐn xuè mí lù qún
中有旷隰名埔社,水绕山围佳胜闻
zhōng yǒu kuàng xí míng pǔ shè , shuǐ rào shān wéi jiā shèng wén
周回斜阔几百里,丰草长林平如砥
zhōu huí xié kuò jǐ bǎi lǐ , fēng cǎo cháng lín píng rú dǐ
雕题黑齿结茅居,歌哭聚族皆依此
diāo tí hēi chǐ jié máo jū , gē kū jù zú jiē yī cǐ
牧牛打鹿钓溪鱼,不识不知太古初
mù niú dǎ lù diào xī yú , bù shí bù zhī tài gǔ chū
别有天地非人世,万顷膏腴可荷锄
bié yǒu tiān dì fēi rén shì , wàn qǐng gāo yú kě hè chú
朅来搆隙失邻好,水社杀机藏已早
qiè lái gòu xì shī lín hǎo , shuǐ shè shā jī cáng yǐ zǎo
谍谋暗引贪利徒,灭虢还从虞假道
dié móu àn yǐn tān lì tú , miè guó hái cóng yú jiǎ dào
伪呼庚癸乏军粮,欲向山中乞鹿场
wěi hū gēng guǐ fá jūn liáng , yù xiàng shān zhōng qǐ lù chǎng
矫称官长张红盖,袭取其社不可当
jiǎo chēng guān zhǎng zhāng hóng gài , xí qǔ qí shè bù kě dāng
壮者仅免幼者死,老妇饮刃屠稚子
zhuàng zhě jǐn miǎn yòu zhě sǐ , lǎo fù yǐn rèn tú zhì zi
开廪运粟万斛多,其馀一炬屋同毁
kāi lǐn yùn sù wàn hú duō , qí yú yī jù wū tóng huǐ
野掠牛羊室括财,弓刀布釜尽搜来
yě lüè niú yáng shì kuò cái , gōng dāo bù fǔ jǐn sōu lái
可怜更有伤心处,掘遍冢墓抛残骸
kě lián gèng yǒu shāng xīn chù , jué biàn zhǒng mù pāo cán hái
兔脱纷纷窜岩曲,祗解哀号不解哭
tù tuō fēn fēn cuàn yán qū , zhī jiě āi háo bù jiě kū
愁云白日惨昏沉,峰罅偷窥仇起屋
chóu yún bái rì cǎn hūn chén , fēng xià tōu kuī chóu qǐ wū
筑土星罗十二城,蜂屯蚁聚极纵横
zhù tǔ xīng luó shí èr chéng , fēng tún yǐ jù jí zòng héng
分犁划亩争肥瘠,不管蚩蚩者死生
fēn lí huà mǔ zhēng féi jí , bù guǎn chī chī zhě sǐ shēng
我闻痛心兼疾首,终夜徬徨绕床走
wǒ wén tòng xīn jiān jí shǒu , zhōng yè páng huáng rào chuáng zǒu
同为赤子保无方,断肠愧赧惟引咎
tóng wèi chì zi bǎo wú fāng , duàn cháng kuì nǎn wéi yǐn jiù
传闻此番知大义,曾助王师歼丑类
chuán wén cǐ fān zhī dà yì , céng zhù wáng shī jiān chǒu lèi
有功不赏祸太奇,发指凶残频坠泪
yǒu gōng bù shǎng huò tài qí , fà zhǐ xiōng cán pín zhuì lèi
天地好生伤太和,况复皇恩浩荡多
tiān dì hǎo shēng shāng tài hé , kuàng fù huáng ēn hào dàng duō
化外何曾有征伐,生成遍德伏巢窝
huà wài hé zēng yǒu zhēng fá , shēng chéng biàn dé fú cháo wō
何物莠民敢戕害,罄竹难书其罪大
hé wù yǒu mín gǎn qiāng hài , qìng zhú nán shū qí zuì dà
从来拓土与开疆,岂可编氓私越界
cóng lái tuò tǔ yǔ kāi jiāng , qǐ kě biān máng sī yuè jiè
拟议爰书申大义,当事震怒从严治
nǐ yì yuán shū shēn dà yì , dāng shì zhèn nù cóng yán zhì
分檄奔驰文武官,机宜良策飞宣示
fēn xí bēn chí wén wǔ guān , jī yí liáng cè fēi xuān shì
宣示恩威孰敢违,先驱狼虎解长围
xuān shì ēn wēi shú gǎn wéi , xiān qū láng hǔ jiě zhǎng wéi
摧城撤屋散其党,还尔土田亦庶几
cuī chéng chè wū sàn qí dǎng , hái ěr tǔ tián yì shù jǐ
仍彰国典警奸宄,罚不及众罪有归
réng zhāng guó diǎn jǐng jiān guǐ , fá bù jí zhòng zuì yǒu guī
自顾庸才忝斯土,未然弛禁疏防堵
zì gù yōng cái tiǎn sī tǔ , wèi rán chí jìn shū fáng dǔ
笋舆冒雨入云山,事后勤劳恐无补
sǔn yú mào yǔ rù yún shān , shì hòu qín láo kǒng wú bǔ
溪回路转骇蚕丛,羊肠叱驭笑笼东
xī huí lù zhuǎn hài cán cóng , yáng cháng chì yù xiào lóng dōng
敢辞险阻勾留苦,仗剑横扫魑魅空
gǎn cí xiǎn zǔ gōu liú kǔ , zhàng jiàn héng sǎo chī mèi kōng
莫认蓬莱可访仙,荒烟蔓草翠微巅
mò rèn péng lái kě fǎng xiān , huāng yān màn cǎo cuì wēi diān
白云欲晴黑云雨,鹧鸪啼声到耳边
bái yún yù qíng hēi yún yǔ , zhè gū tí shēng dào ěr biān
治人治法难俱得,大东小东堪叹息
zhì rén zhì fǎ nán jù dé , dà dōng xiǎo dōng kān tàn xī
苍生霖雨不相逢,救死攘敚谋衣食
cāng shēng lín yǔ bù xiāng féng , jiù sǐ rǎng duó móu yī shí
兴言至此颜厚有忸怩,试听枝上子规心恻恻
xīng yán zhì cǐ yán hòu yǒu niǔ ní , shì tīng zhī shàng zi guī xīn cè cè
寄语番奴休杀人,杀人天谴不可测
jì yǔ fān nú xiū shā rén , shā rén tiān qiǎn bù kě cè