忆昔稚龄时,婉娈在母傍。
yì xī zhì líng shí , wǎn luán zài mǔ bàng 。
嬉戏太无赖,日读书百行。
xī xì tài wú lài , rì dú shū bǎi xíng 。
我祖长安归,新谢尚书郎。
wǒ zǔ cháng ān guī , xīn xiè shàng shū láng 。
爱我弄提携,常侍楼中央。
ài wǒ nòng tí xié , cháng shì lóu zhōng yāng 。
苍颉承绪言,口口应答将。
cāng jié chéng xù yán , kǒu kǒu yìng dá jiāng 。
祖欢谓我父,成则不可量。
zǔ huān wèi wǒ fù , chéng zé bù kě liàng 。
何不选高门,窈窕与颉颃。
hé bù xuǎn gāo mén , yǎo tiǎo yǔ xié háng 。
父答吾祖言,婚姻久较商。
fù dá wú zǔ yán , hūn yīn jiǔ jiào shāng 。
东家有女子,金玉纷纵横。
dōng jiā yǒu nǚ zǐ , jīn yù fēn zòng héng 。
家无读书士,四德恐不臧。
jiā wú dú shū shì , sì dé kǒng bù zāng 。
西家有女子,贵列八座行。
xī jiā yǒu nǚ zǐ , guì liè bā zuò xíng 。
势焰可薰天,他日傲姑嫜。
shì yàn kě xūn tiān , tā rì ào gū zhāng 。
独有俞家女,世族故所详。
dú yǒu yú jiā nǚ , shì zú gù suǒ xiáng 。
司寇乃厥祖,紫极效勤王。
sī kòu nǎi jué zǔ , zǐ jí xiào qín wáng 。
耽耽卫帝居,名在竹帛扬。
dān dān wèi dì jū , míng zài zhú bó yáng 。
内修清且洁,其母蔡氏娘。
nèi xiū qīng qiě jié , qí mǔ cài shì niáng 。
年与孙齐埒,楣阀况相当。
nián yǔ sūn qí liè , méi fá kuàng xiāng dāng 。
不敢自擅主,请问大人行。
bù gǎn zì shàn zhǔ , qǐng wèn dà rén xíng 。
吾祖答父言,汝谋良已长。
wú zǔ dá fù yán , rǔ móu liáng yǐ zhǎng 。
便可纳镮钗,嬿婉定其祥。
biàn kě nà huán chāi , yàn wǎn dìng qí xiáng 。
由此附丝萝,十八登我堂。
yóu cǐ fù sī luó , shí bā dēng wǒ táng 。
是时正月五,户户悬灯光。
shì shí zhēng yuè wǔ , hù hù xuán dēng guāng 。
黼帐粲流苏,芳褥累华床。
fǔ zhàng càn liú sū , fāng rù lèi huá chuáng 。
四斜毬文格,叠胜睒霝窗。
sì xié qiú wén gé , dié shèng shǎn líng chuāng 。
雕彩流杯渠,垂帖何辉煌。
diāo cǎi liú bēi qú , chuí tiē hé huī huáng 。
厨箱绮幕带,皆绣双鸳鸯。
chú xiāng qǐ mù dài , jiē xiù shuāng yuān yāng 。
锦衾二十四,面里色俱阳。
jǐn qīn èr shí sì , miàn lǐ sè jù yáng 。
鹧鸪琥珀枕,氤氲郁金香。
zhè gū hǔ pò zhěn , yīn yūn yù jīn xiāng 。
玉佩鸣珊珊,合卺宴兰房。
yù pèi míng shān shān , hé jǐn yàn lán fáng 。
上服翡翠衣,下曳孔雀裳。
shàng fú fěi cuì yī , xià yè kǒng què shang 。
髻戴凤翘冠,耳耀明珠珰。
jì dài fèng qiào guān , ěr yào míng zhū dāng 。
佳时缔偕老,琴瑟翕而张。
jiā shí dì xié lǎo , qín sè xī ér zhāng 。
三朝谒祖庙,姑舅奉茶汤。
sān cháo yè zǔ miào , gū jiù fèng chá tāng 。
仪止何安徐,淑性且柔良。
yí zhǐ hé ān xú , shū xìng qiě róu liáng 。
父母喜相谓,新妇不寻常。
fù mǔ xǐ xiāng wèi , xīn fù bù xún cháng 。
由今占后来,吾门当吉昌。
yóu jīn zhàn hòu lái , wú mén dāng jí chāng 。
十九生一女,二十得男儿。
shí jiǔ shēng yī nǚ , èr shí dé nán ér 。
乳媪失料理,妇自怀裹之。
rǔ ǎo shī liào lǐ , fù zì huái guǒ zhī 。
婴少多病患,痫疡兼疮瘰。
yīng shǎo duō bìng huàn , xián yáng jiān chuāng luǒ 。
吾妇多辛苦,忧煎无间时。
wú fù duō xīn kǔ , yōu jiān wú jiàn shí 。
蓬首垢形容,襁褓不得离。
péng shǒu gòu xíng róng , qiǎng bǎo bù dé lí 。
晓腹至明灯,晚抱迨晨鸡。
xiǎo fù zhì míng dēng , wǎn bào dài chén jī 。
儿啼妇不宁,儿妥乃欢愉。
ér tí fù bù níng , ér tuǒ nǎi huān yú 。
寸寸手中长,宛至讽典书。
cùn cùn shǒu zhōng cháng , wǎn zhì fěng diǎn shū 。
吾年日以迈,吾家日以衰。
wú nián rì yǐ mài , wú jiā rì yǐ shuāi 。
父母令分爨,别各举烟炊。
fù mǔ lìng fēn cuàn , bié gè jǔ yān chuī 。
妇乃司中馈,种种各有规。
fù nǎi sī zhōng kuì , zhǒng zhǒng gè yǒu guī 。
膳给尊卑飨,方敢食其馀。
shàn gěi zūn bēi xiǎng , fāng gǎn shí qí yú 。
惜米白玉粒,视薪珊瑚枝。
xī mǐ bái yù lì , shì xīn shān hú zhī 。
躬理蚕与麻,粗帛当襜褕。
gōng lǐ cán yǔ má , cū bó dāng chān yú 。
吾志乐交游,终日集冠裾。
wú zhì lè jiāo yóu , zhōng rì jí guān jū 。
俎豆出纷纭,烹治适其宜。
zǔ dòu chū fēn yún , pēng zhì shì qí yí 。
传觞或淹久,未尝有告疲。
chuán shāng huò yān jiǔ , wèi cháng yǒu gào pí 。
吾友归万里,途穷无费赀。
wú yǒu guī wàn lǐ , tú qióng wú fèi zī 。
吾与妇谋言,遂解绛罗襦。
wú yǔ fù móu yán , suì jiě jiàng luó rú 。
吾言友搆疾,求药叹囊虚。
wú yán yǒu gòu jí , qiú yào tàn náng xū 。
妇脱金戒指,一双俾我遗。
fù tuō jīn jiè zhǐ , yī shuāng bǐ wǒ yí 。
吾妇常致词,劳瘁不敢辞。
wú fù cháng zhì cí , láo cuì bù gǎn cí 。
倘子在青云,愿勿相捐违。
tǎng zi zài qīng yún , yuàn wù xiāng juān wéi 。
吾与吾妇言,贫有古人师。
wú yǔ wú fù yán , pín yǒu gǔ rén shī 。
梁鸿及孟光,闭户同????糜。
liáng hóng jí mèng guāng , bì hù tóng bù mí 。
达则又望子,令德助僖羁。
dá zé yòu wàng zi , lìng dé zhù xī jī 。
譬彼比翼鸟,无地不双栖。
pì bǐ bǐ yì niǎo , wú dì bù shuāng qī 。
宁知遭阨运,蹉跎为老儒。
níng zhī zāo è yùn , cuō tuó wèi lǎo rú 。
日把鲁叟经,沦落坐茅茨。
rì bǎ lǔ sǒu jīng , lún luò zuò máo cí 。
有时对鸾镜,慨昔朱颜移。
yǒu shí duì luán jìng , kǎi xī zhū yán yí 。
吾妇来慰言,君子何不思。
wú fù lái wèi yán , jūn zǐ hé bù sī 。
人生如惊电,揣控有几时。
rén shēng rú jīng diàn , chuāi kòng yǒu jǐ shí 。
当乐不为乐,日月不我迟。
dāng lè bù wèi lè , rì yuè bù wǒ chí 。
自我入子门,见子但勤劬。
zì wǒ rù zi mén , jiàn zi dàn qín qú 。
笥无五铢钱,架有万卷书。
sì wú wǔ zhū qián , jià yǒu wàn juàn shū 。
晨暮不昂首,寒暖未扬眉。
chén mù bù áng shǒu , hán nuǎn wèi yáng méi 。
冬垆不得????,暑扇不暇挥。
dōng lú bù dé ???? , shǔ shàn bù xiá huī 。
握笔撰文章,秩秩动声誉。
wò bǐ zhuàn wén zhāng , zhì zhì dòng shēng yù 。
公卿并来顾,车马问绳枢。
gōng qīng bìng lái gù , chē mǎ wèn shéng shū 。
英俊相寻游,骐骝同所归。
yīng jùn xiāng xún yóu , qí liú tóng suǒ guī 。
子名非不扬,奈何命禄奇。
zi míng fēi bù yáng , nài hé mìng lù qí 。
何不顺苍天,高隐苏台隅。
hé bù shùn cāng tiān , gāo yǐn sū tái yú 。
予时答妇语,子言诚令图。
yǔ shí dá fù yǔ , zi yán chéng lìng tú 。
岂固乐尘埃,父母恐不怡。
qǐ gù lè chén āi , fù mǔ kǒng bù yí 。
屈意承亲志,低首事跄趋。
qū yì chéng qīn zhì , dī shǒu shì qiāng qū 。
抗念猿鹤问,他人安得知。
kàng niàn yuán hè wèn , tā rén ān dé zhī 。
有时谢污辱,洒然清冷居。
yǒu shí xiè wū rǔ , sǎ rán qīng lěng jū 。
有子同襟者,何殊老莱妻。
yǒu zi tóng jīn zhě , hé shū lǎo lái qī 。
携手向青山,终乘白鹿车。
xié shǒu xiàng qīng shān , zhōng chéng bái lù chē 。
此愿良未遂,光阴迅奔驹。
cǐ yuàn liáng wèi suì , guāng yīn xùn bēn jū 。
女有婉娩德,年纪又当笄。
nǚ yǒu wǎn miǎn dé , nián jì yòu dāng jī 。
吾妇向我言,可以应于归。
wú fù xiàng wǒ yán , kě yǐ yīng yú guī 。
昔日嫁时装,髹饰悉与之。
xī rì jià shí zhuāng , xiū shì xī yǔ zhī 。
桃夭忽以及,母女泣相持。
táo yāo hū yǐ jí , mǔ nǚ qì xiāng chí 。
膝下娱提挈,爱如掌中珠。
xī xià yú tí qiè , ài rú zhǎng zhōng zhū 。
一朝远父母,不得留中闺。
yī zhāo yuǎn fù mǔ , bù dé liú zhōng guī 。
虽云咫尺间,勿道非生离。
suī yún zhǐ chǐ jiān , wù dào fēi shēng lí 。
女归固以时,家祸忽来兹。
nǚ guī gù yǐ shí , jiā huò hū lái zī 。
丙载丧我父,草草迫桑榆。
bǐng zài sàng wǒ fù , cǎo cǎo pò sāng yú 。
五内痛崩裂,哀恨何时舒。
wǔ nèi tòng bēng liè , āi hèn hé shí shū 。
妾子名玄龄,聪慧实所希。
qiè zi míng xuán líng , cōng huì shí suǒ xī 。
一月在妇怀,妇爱如亲儿。
yí yuè zài fù huái , fù ài rú qīn ér 。
鞠育至三岁,短促夭而徂。
jū yù zhì sān suì , duǎn cù yāo ér cú 。
临逝遗我妇,双双橘荔枝。
lín shì yí wǒ fù , shuāng shuāng jú lì zhī 。
妇痛幼儿亡,饮食但悲思。
fù tòng yòu ér wáng , yǐn shí dàn bēi sī 。
缠绵生疴疚,药饵仅支持。
chán mián shēng kē jiù , yào ěr jǐn zhī chí 。
肤革转销亡,肌貌渐黄萎。
fū gé zhuǎn xiāo wáng , jī mào jiàn huáng wēi 。
经岁床榻间,惟有悲叹吁。
jīng suì chuáng tà jiān , wéi yǒu bēi tàn xū 。
吾儿心皇急,匍匐治方医。
wú ér xīn huáng jí , pú fú zhì fāng yī 。
时工无扁鹊,疗剂谬差迷。
shí gōng wú biǎn què , liáo jì miù chà mí 。
一日妇向我,哀哀吐悲言。
yī rì fù xiàng wǒ , āi āi tǔ bēi yán 。
自昔嫁郎君,望子第高官。
zì xī jià láng jūn , wàng zi dì gāo guān 。
妾得被荣华,白发共愉欢。
qiè dé bèi róng huá , bái fà gòng yú huān 。
谁期辰安在,与子守困寒。
shuí qī chén ān zài , yǔ zi shǒu kùn hán 。
禅褠聊蔽掩,糟糠亦不厌。
chán gōu liáo bì yǎn , zāo kāng yì bù yàn 。
富贵不能待,今当逝黄泉。
fù guì bù néng dài , jīn dāng shì huáng quán 。
言讫泪如霰,相对涕涟涟。
yán qì lèi rú xiàn , xiāng duì tì lián lián 。
又谓有男儿,子教为诸生。
yòu wèi yǒu nán ér , zi jiào wèi zhū shēng 。
今年已弱冠,曩聘顾氏婚。
jīn nián yǐ ruò guàn , nǎng pìn gù shì hūn 。
早速完室耦,迨我尚生存。
zǎo sù wán shì ǒu , dài wǒ shàng shēng cún 。
旬月如可延,庶伴一寒暄。
xún yuè rú kě yán , shù bàn yī hán xuān 。
无令不得面,抱恨向幽冥。
wú lìng bù dé miàn , bào hèn xiàng yōu míng 。
予因举其仪,新妇娶在门。
yǔ yīn jǔ qí yí , xīn fù qǔ zài mén 。
扶羸起往来,慈抚殷复敦。
fú léi qǐ wǎng lái , cí fǔ yīn fù dūn 。
逾冬及春暮,疾势剧愈增。
yú dōng jí chūn mù , jí shì jù yù zēng 。
含凄向予言,谓命不可度。
hán qī xiàng yǔ yán , wèi mìng bù kě dù 。
我死归重渊,谁当理家务。
wǒ sǐ guī zhòng yuān , shuí dāng lǐ jiā wù 。
子不素闲习,安知斗筲数。
zi bù sù xián xí , ān zhī dòu shāo shù 。
内事无统纪,异日当念我。
nèi shì wú tǒng jì , yì rì dāng niàn wǒ 。
瑶闺不可虚,愿子早他娶。
yáo guī bù kě xū , yuàn zi zǎo tā qǔ 。
独有儿与妇,前晚恐不顾。
dú yǒu ér yǔ fù , qián wǎn kǒng bù gù 。
子其慎看待,慰我在丘土。
zi qí shèn kàn dài , wèi wǒ zài qiū tǔ 。
吾答吾妇言,汝且勿作苦。
wú dá wú fù yán , rǔ qiě wù zuò kǔ 。
若果朝露先,吾必不相负。
ruò guǒ zhāo lù xiān , wú bì bù xiāng fù 。
皇天照鉴之,言罢泪如雨。
huáng tiān zhào jiàn zhī , yán bà lèi rú yǔ 。
侵寻至仲夏,佳辰过端午。
qīn xún zhì zhòng xià , jiā chén guò duān wǔ 。
初十妇之诞,强起梳发缕。
chū shí fù zhī dàn , qiáng qǐ shū fā lǚ 。
婿女及男妇,两两献鞋履。
xù nǚ jí nán fù , liǎng liǎng xiàn xié lǚ 。
吾与并受之,酌言祝黄耇。
wú yǔ bìng shòu zhī , zhuó yán zhù huáng gǒu 。
吾妇酒不胜,劝饮一半口。
wú fù jiǔ bù shèng , quàn yǐn yí bàn kǒu 。
荏苒又旬馀,神懆谅不久。
rěn rǎn yòu xún yú , shén cǎo liàng bù jiǔ 。
上与吾母诀,言言愧箕帚。
shàng yǔ wú mǔ jué , yán yán kuì jī zhǒu 。
自到我姑门,不能事甘滫。
zì dào wǒ gū mén , bù néng shì gān xiǔ 。
娶妇本防老,至老不得有。
qǔ fù běn fáng lǎo , zhì lǎo bù dé yǒu 。
呜咽作哀啼,寻复呼外母。
wū yè zuò āi tí , xún fù hū wài mǔ 。
生女冀送死,凋零随蒲柳。
shēng nǚ jì sòng sǐ , diāo líng suí pú liǔ 。
女道不得终,死恨心不朽。
nǚ dào bù dé zhōng , sǐ hèn xīn bù xiǔ 。
下与吾儿诀,未言泪珠溜。
xià yǔ wú ér jué , wèi yán lèi zhū liū 。
养汝受万辛,期见挂组绶。
yǎng rǔ shòu wàn xīn , qī jiàn guà zǔ shòu 。
鬼录来催迫,不复为汝母。
guǐ lù lái cuī pò , bù fù wèi rǔ mǔ 。
吾言弗能再,肠断如割剖。
wú yán fú néng zài , cháng duàn rú gē pōu 。
六月朔之夕,进粥犹小缶。
liù yuè shuò zhī xī , jìn zhōu yóu xiǎo fǒu 。
漏鼓及二更,炎天移北斗。
lòu gǔ jí èr gèng , yán tiān yí běi dǒu 。
妇称心痛急,起坐双坠肘。
fù chèn xīn tòng jí , qǐ zuò shuāng zhuì zhǒu 。
呼我倚床箦,死别执予手。
hū wǒ yǐ chuáng zé , sǐ bié zhí yǔ shǒu 。
目瞪不得言,儿女泣环守。
mù dèng bù dé yán , ér nǚ qì huán shǒu 。
予泣谓妇言,母苦恋缠纠。
yǔ qì wèi fù yán , mǔ kǔ liàn chán jiū 。
儿女予爱怜,子勿顾身后。
ér nǚ yǔ ài lián , zi wù gù shēn hòu 。
妇犹耳听之,向我再点首。
fù yóu ěr tīng zhī , xiàng wǒ zài diǎn shǒu 。
奄然竟长寝,迁次置前牖。
yǎn rán jìng zhǎng qǐn , qiān cì zhì qián yǒu 。
骨肉哭喧喧,即木时在酉。
gǔ ròu kū xuān xuān , jí mù shí zài yǒu 。
吾儿恸欲尽,擗踊厥倒仆。
wú ér tòng yù jǐn , pǐ yǒng jué dào pū 。
吾谓吾儿言,尚当念汝父。
wú wèi wú ér yán , shàng dāng niàn rǔ fù 。
吾母把灵衣,皓发哭旋走。
wú mǔ bǎ líng yī , hào fā kū xuán zǒu 。
平生言笑堂,张帷奠题柩。
píng shēng yán xiào táng , zhāng wéi diàn tí jiù 。
儿女焚纸钱,再哭再复抖。
ér nǚ fén zhǐ qián , zài kū zài fù dǒu 。
一七悲奈何,七七转眼过。
yī qī bēi nài hé , qī qī zhuǎn yǎn guò 。
秋风吹素帱,莽莽云崔峨。
qiū fēng chuī sù chóu , mǎng mǎng yún cuī é 。
游尘栖筵几,冒汝旧绮罗。
yóu chén qī yán jǐ , mào rǔ jiù qǐ luó 。
我自他乡归,空床悄垂绥。
wǒ zì tā xiāng guī , kōng chuáng qiāo chuí suí 。
有语向谁陈,玉颜不可呼。
yǒu yǔ xiàng shuí chén , yù yán bù kě hū 。
岂独象簟单,形影何太孤。
qǐ dú xiàng diàn dān , xíng yǐng hé tài gū 。
有肴不在盘,有酒不在壶。
yǒu yáo bù zài pán , yǒu jiǔ bù zài hú 。
临御不能餐,宛对又虚无。
lín yù bù néng cān , wǎn duì yòu xū wú 。
梦寐虽见之,寤言不得俱。
mèng mèi suī jiàn zhī , wù yán bù dé jù 。
黯惨日销魂,泪尽血已枯。
àn cǎn rì xiāo hún , lèi jǐn xuè yǐ kū 。
援毫写悲衷,声声达泉途。
yuán háo xiě bēi zhōng , shēng shēng dá quán tú 。
哀长故难宣,不得竟此歌。
āi zhǎng gù nán xuān , bù dé jìng cǐ gē 。