《易》之《泰》:“上下交而其志同
《 yì 》 zhī 《 tài 》:“ shàng xià jiāo ér qí zhì tóng
”其《否》曰:“上下不交而天下无邦
” qí 《 fǒu 》 yuē :“ shàng xià bù jiāo ér tiān xià wú bāng
”盖上之情达于下,下之情达于上,上下一体,所以为“泰”
” gài shàng zhī qíng dá yú xià , xià zhī qíng dá yú shàng , shàng xià yī tǐ , suǒ yǐ wéi “ tài ”
下之情壅阏而不得上闻,上下间隔,虽有国而无国矣,所以为“否”也
xià zhī qíng yōng è ér bù dé shàng wén , shàng xià jiàn gé , suī yǒu guó ér wú guó yǐ , suǒ yǐ wéi “ fǒu ” yě
交则泰,不交则否,自古皆然,而不交之弊,未有如近世之甚者
jiāo zé tài , bù jiāo zé fǒu , zì gǔ jiē rán , ér bù jiāo zhī bì , wèi yǒu rú jìn shì zhī shèn zhě
君臣相见,止于视朝数刻
jūn chén xiāng jiàn , zhǐ yú shì cháo shù kè
上下之间,章奏批答相关接,刑名法度相维持而已
shàng xià zhī jiān , zhāng zòu pī dá xiāng guān jiē , xíng míng fǎ dù xiāng wéi chí ér yǐ
非独沿袭故事,亦其地势使然
fēi dú yán xí gù shì , yì qí dì shì shǐ rán
国家常朝于奉天门,未尝一日废,可谓勤矣
guó jiā cháng cháo yú fèng tiān mén , wèi cháng yī rì fèi , kě wèi qín yǐ
然堂陛悬绝,威仪赫奕,御史纠仪,鸿胪举不如法,通政司引奏,上特视之,谢恩见辞,惴惴而退,上何尝治一事,下何尝进一言哉
rán táng bì xuán jué , wēi yí hè yì , yù shǐ jiū yí , hóng lú jǔ bù rú fǎ , tōng zhèng sī yǐn zòu , shàng tè shì zhī , xiè ēn jiàn cí , zhuì zhuì ér tuì , shàng hé cháng zhì yī shì , xià hé cháng jìn yī yán zāi
此无他,地势悬绝,所谓堂上远于万里,虽欲言无由言也
cǐ wú tā , dì shì xuán jué , suǒ wèi táng shàng yuǎn yú wàn lǐ , suī yù yán wú yóu yán yě
愚以为欲上下之交,莫若复古内朝之法
yú yǐ wéi yù shàng xià zhī jiāo , mò ruò fù gǔ nèi cháo zhī fǎ
盖周之时有三朝:库门之外为正朝,询谋大臣在焉
gài zhōu zhī shí yǒu sān cháo : kù mén zhī wài wèi zhèng cháo , xún móu dà chén zài yān
路门之外为治朝,日视朝在焉
lù mén zhī wài wèi zhì cháo , rì shì cháo zài yān
路门之内为内朝,亦曰燕朝
lù mén zhī nèi wèi nèi cháo , yì yuē yàn cháo
《玉藻》云:“君日出而视朝,退视路寝听政
《 yù zǎo 》 yún :“ jūn rì chū ér shì cháo , tuì shì lù qǐn tīng zhèng
” 盖视朝而见群臣,所以正上下之分
” gài shì cháo ér jiàn qún chén , suǒ yǐ zhèng shàng xià zhī fēn
听政而视路寝,所以通远近之情
tīng zhèng ér shì lù qǐn , suǒ yǐ tōng yuǎn jìn zhī qíng
汉制:大司马、左右前后将军、侍中、散骑诸吏为中朝,丞相以下至六百石为外朝
hàn zhì : dà sī mǎ 、 zuǒ yòu qián hòu jiāng jūn 、 shì zhōng 、 sàn qí zhū lì wèi zhōng cháo , chéng xiàng yǐ xià zhì liù bǎi shí wèi wài cháo
唐皇城之北南三门曰承天,元正、冬至受万国之朝贡,则御焉,盖古之外朝也
táng huáng chéng zhī běi nán sān mén yuē chéng tiān , yuán zhèng 、 dōng zhì shòu wàn guó zhī cháo gòng , zé yù yān , gài gǔ zhī wài cháo yě
其北曰太极门,其西曰太极殿,朔、望则坐而视朝,盖古之正朝也
qí běi yuē tài jí mén , qí xī yuē tài jí diàn , shuò 、 wàng zé zuò ér shì cháo , gài gǔ zhī zhèng cháo yě
又北曰两仪殿,常日听朝而视事,盖古之内朝也
yòu běi yuē liǎng yí diàn , cháng rì tīng cháo ér shì shì , gài gǔ zhī nèi cháo yě
宋时常朝则文德殿,五日一起居则垂拱殿,正旦、冬至、圣节称贺则大庆殿,赐宴则紫宸殿或集英殿,试进士则崇政殿
sòng shí cháng cháo zé wén dé diàn , wǔ rì yì qǐ jū zé chuí gǒng diàn , zhēng dàn 、 dōng zhì 、 shèng jié chēng hè zé dà qìng diàn , cì yàn zé zǐ chén diàn huò jí yīng diàn , shì jìn shì zé chóng zhèng diàn
侍从以下,五日一员上殿,谓之轮对,则必入陈时政利害
shì cóng yǐ xià , wǔ rì yī yuán shàng diàn , wèi zhī lún duì , zé bì rù chén shí zhèng lì hài
内殿引见,亦或赐坐,或免穿靴,盖亦有三朝之遗意焉
nèi diàn yǐn jiàn , yì huò cì zuò , huò miǎn chuān xuē , gài yì yǒu sān cháo zhī yí yì yān
盖天有三垣,天子象之
gài tiān yǒu sān yuán , tiān zi xiàng zhī
正朝,象太极也
zhèng cháo , xiàng tài jí yě
外朝,象天市也
wài cháo , xiàng tiān shì yě
内朝,象紫微也
nèi cháo , xiàng zǐ wēi yě
国朝圣节、冬至、正旦大朝则会奉天殿,即古之正朝也
guó cháo shèng jié 、 dōng zhì 、 zhēng dàn dà cháo zé huì fèng tiān diàn , jí gǔ zhī zhèng cháo yě
常日则奉天门,即古之外朝也
cháng rì zé fèng tiān mén , jí gǔ zhī wài cháo yě
然非缺也,华盖、谨身、武英等殿,岂非内朝之遗制乎
rán fēi quē yě , huá gài 、 jǐn shēn 、 wǔ yīng děng diàn , qǐ fēi nèi cháo zhī yí zhì hū
洪武中如宋濂、刘基,永乐以来如杨士奇、杨荣等,日侍左右,大臣蹇义、夏元吉等,常奏对便殿
hóng wǔ zhōng rú sòng lián 、 liú jī , yǒng lè yǐ lái rú yáng shì qí 、 yáng róng děng , rì shì zuǒ yòu , dà chén jiǎn yì 、 xià yuán jí děng , cháng zòu duì biàn diàn
于斯时也,岂有壅隔之患哉
yú sī shí yě , qǐ yǒu yōng gé zhī huàn zāi
今内朝未复,临御常朝之后,人臣无复进见,三殿高閟,鲜或窥焉
jīn nèi cháo wèi fù , lín yù cháng cháo zhī hòu , rén chén wú fù jìn jiàn , sān diàn gāo bì , xiān huò kuī yān
故上下之情,壅而不通
gù shàng xià zhī qíng , yōng ér bù tōng
天下之弊,由是而积
tiān xià zhī bì , yóu shì ér jī
孝宗晚年,深感有慨于斯,屡召大臣于便殿,讲论天下事
xiào zōng wǎn nián , shēn gǎn yǒu kǎi yú sī , lǚ zhào dà chén yú biàn diàn , jiǎng lùn tiān xià shì
方将有为,而民之无禄,不及睹至治之美,天下至今以为恨矣
fāng jiāng yǒu wéi , ér mín zhī wú lù , bù jí dǔ zhì zhì zhī měi , tiān xià zhì jīn yǐ wéi hèn yǐ
惟陛下远法圣祖,近法孝宗,尽铲近世壅隔之弊
wéi bì xià yuǎn fǎ shèng zǔ , jìn fǎ xiào zōng , jǐn chǎn jìn shì yōng gé zhī bì
常朝之外,即文华、武英二殿,仿古内朝之意,大臣三日或五日一次起居,侍从、台谏各一员上殿轮对
cháng cháo zhī wài , jí wén huá 、 wǔ yīng èr diàn , fǎng gǔ nèi cháo zhī yì , dà chén sān rì huò wǔ rì yī cì qǐ jū , shì cóng 、 tái jiàn gè yī yuán shàng diàn lún duì
诸司有事咨决,上据所见决之,有难决者,与大臣面议之
zhū sī yǒu shì zī jué , shàng jù suǒ jiàn jué zhī , yǒu nán jué zhě , yǔ dà chén miàn yì zhī
不时引见群臣,凡谢恩辞见之类,皆得上殿陈奏
bù shí yǐn jiàn qún chén , fán xiè ēn cí jiàn zhī lèi , jiē dé shàng diàn chén zòu
虚心而问之,和颜色而道之,如此,人人得以自尽
xū xīn ér wèn zhī , hé yán sè ér dào zhī , rú cǐ , rén rén dé yǐ zì jìn
陛下虽身居九重,而天下之事灿然毕陈于前
bì xià suī shēn jū jiǔ chóng , ér tiān xià zhī shì càn rán bì chén yú qián
外朝所以正上下之分,内朝所以通远近之情
wài cháo suǒ yǐ zhèng shàng xià zhī fēn , nèi cháo suǒ yǐ tōng yuǎn jìn zhī qíng
如此,岂有近时壅隔之弊哉
rú cǐ , qǐ yǒu jìn shí yōng gé zhī bì zāi
唐、虞之时,明目达聪,嘉言罔伏,野无遗贤,亦不过是而已
táng 、 yú zhī shí , míng mù dá cōng , jiā yán wǎng fú , yě wú yí xián , yì bù guò shì ér yǐ