读书无近功,浸淫义乃见
dú shū wú jìn gōng , jìn yín yì nǎi jiàn
简编三绝韦,意精易可赞
jiǎn biān sān jué wéi , yì jīng yì kě zàn
轻浮矜一知,文字黠者衒
qīng fú jīn yī zhī , wén zì xiá zhě xuàn
安足致世用,遂为世所贱
ān zú zhì shì yòng , suì wèi shì suǒ jiàn
有书如无书,识者同一叹
yǒu shū rú wú shū , shí zhě tóng yī tàn
束书更不观,事功方炳焕
shù shū gèng bù guān , shì gōng fāng bǐng huàn
寒冻与暑铄,困人人鲜怒
hán dòng yǔ shǔ shuò , kùn rén rén xiān nù
小苦至大顺,天道行之素
xiǎo kǔ zhì dà shùn , tiān dào héng zhī sù
时令即有乖,终必复常度
shí lìng jí yǒu guāi , zhōng bì fù cháng dù
是以民信天,于天无所忤
shì yǐ mín xìn tiān , yú tiān wú suǒ wǔ
虽死而无怨,文王法天故
suī sǐ ér wú yuàn , wén wáng fǎ tiān gù
老马嘶故枥,残蝉咽柳条
lǎo mǎ sī gù lì , cán chán yàn liǔ tiáo
安得复嘒嘒,犹自思萧萧
ān dé fù huì huì , yóu zì sī xiāo xiāo
异形有同心,百感共一遭
yì xíng yǒu tóng xīn , bǎi gǎn gòng yī zāo
气结不能言,万里寒刁骚
qì jié bù néng yán , wàn lǐ hán diāo sāo
处世既非易,自处良复难
chǔ shì jì fēi yì , zì chù liáng fù nán
日旰不甘食,披衣起夜阑
rì gàn bù gān shí , pī yī qǐ yè lán
皇皇欲何补
huáng huáng yù hé bǔ
古来贤达人,引酒强自宽
gǔ lái xián dá rén , yǐn jiǔ qiáng zì kuān
老松卧云壑,萧瑟生风湍
lǎo sōng wò yún hè , xiāo sè shēng fēng tuān
宋固有南北,唐亦分三四
sòng gù yǒu nán běi , táng yì fēn sān sì
六朝与两汉,杂然竞鼓吹
liù cháo yǔ liǎng hàn , zá rán jìng gǔ chuī
其实实诗论,止一非有二
qí shí shí shī lùn , zhǐ yī fēi yǒu èr
一言以蔽之,托兴以言志
yī yán yǐ bì zhī , tuō xīng yǐ yán zhì
所贵无邪思,浅深随文字
suǒ guì wú xié sī , qiǎn shēn suí wén zì
合作自有人,未因时代异
hé zuò zì yǒu rén , wèi yīn shí dài yì
少读涪翁诗,每发下士笑
shǎo dú fú wēng shī , měi fā xià shì xiào
晚学差有味,犹愧未闻道
wǎn xué chà yǒu wèi , yóu kuì wèi wén dào
寥寥千载间,斯人惜怀抱
liáo liáo qiān zài jiān , sī rén xī huái bào
森泓不可言,悲深知语妙
sēn hóng bù kě yán , bēi shēn zhī yǔ miào
一念生参差,万端付怠惰
yī niàn shēng cēn cī , wàn duān fù dài duò
腾腾十二时,并作一日过
téng téng shí èr shí , bìng zuò yī rì guò
连山屹不移,澄江净莫唾
lián shān yì bù yí , chéng jiāng jìng mò tuò
相看不相涉,眯目飞尘堁
xiāng kàn bù xiāng shè , mī mù fēi chén kè
礼乐在衣食,道义出冻饿
lǐ yuè zài yī shí , dào yì chū dòng è
为己抑为人,兼独两无那
wèi jǐ yì wéi rén , jiān dú liǎng wú nà
昔嘲夷齐阵,今遂无一个
xī cháo yí qí zhèn , jīn suì wú yí gè
此辈诚清流,旋供浊流涴
cǐ bèi chéng qīng liú , xuán gōng zhuó liú wò
彼哉求田人,亦就床下卧
bǐ zāi qiú tián rén , yì jiù chuáng xià wò
光辉烂朱阁,摩天插云里
guāng huī làn zhū gé , mó tiān chā yún lǐ
平陆忽掀簸,墙宇倾欲圯
píng lù hū xiān bǒ , qiáng yǔ qīng yù yí
阁上戏明琼,酣嬉谁家子
gé shàng xì míng qióng , hān xī shuí jiā zi
翻翻巢幕燕,火炎无全理
fān fān cháo mù yàn , huǒ yán wú quán lǐ
谁无骨肉爱,愤然挟之起
shuí wú gǔ ròu ài , fèn rán xié zhī qǐ
独醒众已醉,宁故别人己
dú xǐng zhòng yǐ zuì , níng gù bié rén jǐ
推枕起徬徨,世事何遽尔
tuī zhěn qǐ páng huáng , shì shì hé jù ěr
吾生诚苦晚,纷然欣多遇
wú shēng chéng kǔ wǎn , fēn rán xīn duō yù
瞻前非一新,察往非一故
zhān qián fēi yī xīn , chá wǎng fēi yī gù
损益今攸为,因革古所具
sǔn yì jīn yōu wèi , yīn gé gǔ suǒ jù
只此斟酌间,遂成当世务
zhī cǐ zhēn zhuó jiān , suì chéng dāng shì wù
向来注六经,安知无谬误
xiàng lái zhù liù jīng , ān zhī wú miù wù
圣贤蓄德音,读者在章句
shèng xián xù dé yīn , dú zhě zài zhāng jù
世情得失间,蹙蹙靡所便
shì qíng dé shī jiān , cù cù mí suǒ biàn
达人解其会,作《易》写忧患
dá rén jiě qí huì , zuò 《 yì 》 xiě yōu huàn
日月昭明示,阴阳复幽赞
rì yuè zhāo míng shì , yīn yáng fù yōu zàn
理静无悬殊,迹动有异变
lǐ jìng wú xuán shū , jì dòng yǒu yì biàn
易简得要约,三《易》还一贯
yì jiǎn dé yāo yuē , sān 《 yì 》 hái yí guàn
远说固莫穷,近察察可见
yuǎn shuō gù mò qióng , jìn chá chá kě jiàn
无为心眼役,离经成虚玩
wú wéi xīn yǎn yì , lí jīng chéng xū wán
黄流接混茫,浩浩下泥沙
huáng liú jiē hùn máng , hào hào xià ní shā
九曲如有让,千里谁能遮
jiǔ qū rú yǒu ràng , qiān lǐ shuí néng zhē
怀哉利济功,漂溺复无涯
huái zāi lì jì gōng , piāo nì fù wú yá
始以一线源,纳彼万派差
shǐ yǐ yī xiàn yuán , nà bǐ wàn pài chà
不息成其大,感之长咨嗟
bù xī chéng qí dà , gǎn zhī zhǎng zī jiē
风吹庭前树,不复分昨今
fēng chuī tíng qián shù , bù fù fēn zuó jīn
花花更新朵,叶叶生旧阴
huā huā gēng xīn duǒ , yè yè shēng jiù yīn
月照堂上樽,何由别浅深
yuè zhào táng shàng zūn , hé yóu bié qiǎn shēn
朱颜映潋滟,华发看侵寻
zhū yán yìng liàn yàn , huá fà kàn qīn xún
泠泠七弦琴,寥寥万古心
líng líng qī xián qín , liáo liáo wàn gǔ xīn
一弹再三叹,持此感知音
yī dàn zài sān tàn , chí cǐ gǎn zhī yīn
灼灼鸡冠花,昂然当阶前
zhuó zhuó jī guān huā , áng rán dāng jiē qián
凉飙翻岂动,秋阳曜更妍
liáng biāo fān qǐ dòng , qiū yáng yào gèng yán
泯彼开落迹,无为图画传
mǐn bǐ kāi luò jì , wú wéi tú huà chuán
杂之百卉间,所立卓不偏
zá zhī bǎi huì jiān , suǒ lì zhuó bù piān
向来绝品题,此事或当贤
xiàng lái jué pǐn tí , cǐ shì huò dāng xián
小草守本根,而不殉世情
xiǎo cǎo shǒu běn gēn , ér bù xùn shì qíng
庭野无二致,古今同一荣
tíng yě wú èr zhì , gǔ jīn tóng yī róng
每被秋霜杀,还共春阳生
měi bèi qiū shuāng shā , hái gòng chūn yáng shēng
践踏随所遭,俯仰岂不平
jiàn tà suí suǒ zāo , fǔ yǎng qǐ bù píng
寻常乃如此,松柏有高名
xún cháng nǎi rú cǐ , sōng bǎi yǒu gāo míng
团枝非一实,连林非一花
tuán zhī fēi yī shí , lián lín fēi yī huā
风翻明胜锦,霜垂烂若霞
fēng fān míng shèng jǐn , shuāng chuí làn ruò xiá
狂蜂不禁入,好鸟还思家
kuáng fēng bù jīn rù , hǎo niǎo hái sī jiā
正为色味来,此事堪咨嗟
zhèng wèi sè wèi lái , cǐ shì kān zī jiē
渊明但饮酒,诗成倩人书
yuān míng dàn yǐn jiǔ , shī chéng qiàn rén shū
既书还阁置,所怀良已舒
jì shū hái gé zhì , suǒ huái liáng yǐ shū
翻从千载下,津津味其馀
fān cóng qiān zài xià , jīn jīn wèi qí yú
好鸟鸣林间,枝条仍扶疏
hǎo niǎo míng lín jiān , zhī tiáo réng fú shū
三复当日言,不乐复何如
sān fù dāng rì yán , bù lè fù hé rú
人生忧患间,非病即惊老
rén shēng yōu huàn jiān , fēi bìng jí jīng lǎo
神意固有馀,形骸难久好
shén yì gù yǒu yú , xíng hái nán jiǔ hǎo
白日去堂堂,悲叹迹如扫
bái rì qù táng táng , bēi tàn jì rú sǎo
赴此百年期,终须一日保
fù cǐ bǎi nián qī , zhōng xū yī rì bǎo
霜风惊草木,叶落还归根
shuāng fēng jīng cǎo mù , yè luò hái guī gēn
流水赴大壑,不复顾其源
liú shuǐ fù dà hè , bù fù gù qí yuán
此自何得丧,百虑煎精魂
cǐ zì hé dé sàng , bǎi lǜ jiān jīng hún
悠游可卒岁,世事难具论
yōu yóu kě zú suì , shì shì nán jù lùn
西风飘落叶,哀蝉噤无声
xī fēng piāo luò yè , āi chán jìn wú shēng
严霜杀百草,唧唧寒螀鸣
yán shuāng shā bǎi cǎo , jī jī hán jiāng míng
岂不感气候,而能持素情
qǐ bù gǎn qì hòu , ér néng chí sù qíng
微物有如此,因之念平生
wēi wù yǒu rú cǐ , yīn zhī niàn píng shēng
风前芙蓉花,既开卷始落
fēng qián fú róng huā , jì kāi juàn shǐ luò
霜下黄金英,枝头干灼灼
shuāng xià huáng jīn yīng , zhī tóu gàn zhuó zhuó
春红岂不好,分飞意落漠
chūn hóng qǐ bù hǎo , fēn fēi yì luò mò
生死还相保,感念平生约
shēng sǐ hái xiāng bǎo , gǎn niàn píng shēng yuē
夜雨怨巴山,巴山那得知
yè yǔ yuàn bā shān , bā shān nà dé zhī
巴山常夜雨,未异从来时
bā shān cháng yè yǔ , wèi yì cóng lái shí
悠悠古人心,沈沈今日思
yōu yōu gǔ rén xīn , shěn shěn jīn rì sī
且莫论古今,但咏西窗诗
qiě mò lùn gǔ jīn , dàn yǒng xī chuāng shī
喔喔鸡相和,闻知非恶声
wō wō jī xiāng hé , wén zhī fēi è shēng
细雨洒灯前,夜窗殊未明
xì yǔ sǎ dēng qián , yè chuāng shū wèi míng
万里有同心,千载无异情
wàn lǐ yǒu tóng xīn , qiān zài wú yì qíng
感兹不能寝,起坐何由平
gǎn zī bù néng qǐn , qǐ zuò hé yóu píng
蜀道最崎岖,难于上青天
shǔ dào zuì qí qū , nán yú shàng qīng tiān
气流有波折,御风善泠然
qì liú yǒu bō zhé , yù fēng shàn líng rán
涉滩更陟岭,动成溺与颠
shè tān gèng zhì lǐng , dòng chéng nì yǔ diān
有迹终可辨,世路谁能便
yǒu jì zhōng kě biàn , shì lù shuí néng biàn
心兵久已起,谈笑方樽前
xīn bīng jiǔ yǐ qǐ , tán xiào fāng zūn qián
绮窗紫霞怀,王母妙颜开
qǐ chuāng zǐ xiá huái , wáng mǔ miào yán kāi
谁能轻万里,一上昆仑来
shuí néng qīng wàn lǐ , yī shàng kūn lún lái
蟠桃满玄圃,圆月临瑶台
pán táo mǎn xuán pǔ , yuán yuè lín yáo tái
似闻天上乐,还为人间哀
shì wén tiān shàng lè , hái wéi rén jiān āi
长谣思周穆,当时亦费才
zhǎng yáo sī zhōu mù , dāng shí yì fèi cái
至动叹逝水,至静仰高山
zhì dòng tàn shì shuǐ , zhì jìng yǎng gāo shān
山水各动静,人意参其间
shān shuǐ gè dòng jìng , rén yì cān qí jiān
俨若握枢机,息息遂相关
yǎn ruò wò shū jī , xī xī suì xiāng guān
一身备万物,行之宁匪艰
yī shēn bèi wàn wù , xíng zhī níng fěi jiān
江北望江南,迢迢俨千里
jiāng běi wàng jiāng nán , tiáo tiáo yǎn qiān lǐ
江南隔江北,盈盈但一水
jiāng nán gé jiāng běi , yíng yíng dàn yī shuǐ
将心托明月,并入流波里
jiāng xīn tuō míng yuè , bìng rù liú bō lǐ
流波青天色,夜夜情无已
liú bō qīng tiān sè , yè yè qíng wú yǐ
一任往来风,吹波连岸起
yī rèn wǎng lái fēng , chuī bō lián àn qǐ
岸上依楼人,脉脉当会此
àn shàng yī lóu rén , mò mò dāng huì cǐ
斯人非圣贤,差失孰能免
sī rén fēi shèng xián , chà shī shú néng miǎn
观过可知仁,是非难骤辨
guān guò kě zhī rén , shì fēi nàn zhòu biàn
贻害固在恶,败绩或因善
yí hài gù zài è , bài jì huò yīn shàn
流弊每易滋,安得不加勉
liú bì měi yì zī , ān dé bù jiā miǎn
中夜弹鸣琴,阮公起徘徊
zhōng yè dàn míng qín , ruǎn gōng qǐ pái huái
无夕不饮酒,陶令胡为哉
wú xī bù yǐn jiǔ , táo lìng hú wèi zāi
一灯照暗室,五字蕴奇才
yī dēng zhào àn shì , wǔ zì yùn qí cái
今情殊未已,古意却渐回
jīn qíng shū wèi yǐ , gǔ yì què jiàn huí
持此一卷书,叩彼千载怀
chí cǐ yī juàn shū , kòu bǐ qiān zài huái
佳城闭已久,郁郁谁为开
jiā chéng bì yǐ jiǔ , yù yù shuí wèi kāi
多难历诈虞,鸟兽可以群
duō nán lì zhà yú , niǎo shòu kě yǐ qún
礼法日以疏,野性日以亲
lǐ fǎ rì yǐ shū , yě xìng rì yǐ qīn
未要返三古,正尔任其真
wèi yào fǎn sān gǔ , zhèng ěr rèn qí zhēn
世间事文字,辨析方斤斤
shì jiān shì wén zì , biàn xī fāng jīn jīn
循发视所亲,终焉墨而止
xún fā shì suǒ qīn , zhōng yān mò ér zhǐ
正以无言词,弥复有情理
zhèng yǐ wú yán cí , mí fù yǒu qíng lǐ
苍黄随所染,荣辱一弹指
cāng huáng suí suǒ rǎn , róng rǔ yī dàn zhǐ
天人将何由,唯当尽在己
tiān rén jiāng hé yóu , wéi dāng jǐn zài jǐ