茫茫开辟初,造化钟间气
máng máng kāi pì chū , zào huà zhōng jiān qì
大山宫小山,腾踔萃奇丽
dà shān gōng xiǎo shān , téng chuō cuì qí lì
孰为锡嘉名,霍也副经义
shú wèi xī jiā míng , huò yě fù jīng yì
荏苒邃古下,潜玉鄙儇媚
rěn rǎn suì gǔ xià , qián yù bǐ xuān mèi
司命专千壑,仙真集百瑞
sī mìng zhuān qiān hè , xiān zhēn jí bǎi ruì
孤峰擎天立,六龙堪系辔
gū fēng qíng tiān lì , liù lóng kān xì pèi
绛阙拂云开,大千荫空翠
jiàng quē fú yún kāi , dà qiān yīn kōng cuì
悠悠不计年,光精讵长閟
yōu yōu bù jì nián , guāng jīng jù zhǎng bì
吁嗟皖肇封,象德伯其类
xū jiē wǎn zhào fēng , xiàng dé bó qí lèi
治绩冠春秋,名之庶无愧
zhì jì guān chūn qiū , míng zhī shù wú kuì
卓荦百世姿,及兹行颖异
zhuó luò bǎi shì zī , jí zī xíng yǐng yì
岂独震凡尘,并可回天意
qǐ dú zhèn fán chén , bìng kě huí tiān yì
舳舻蔽江来,厥惟汉武帝
zhú lú bì jiāng lái , jué wéi hàn wǔ dì
登礼封南岳,镇国尊神器
dēng lǐ fēng nán yuè , zhèn guó zūn shén qì
遗式南北朝,燔柴固绳继
yí shì nán běi cháo , fán chái gù shéng jì
祀典重三公,舆图光遐裔
sì diǎn zhòng sān gōng , yú tú guāng xiá yì
维岳间降神,锡申风云际
wéi yuè jiān jiàng shén , xī shēn fēng yún jì
羽客及缁流,肥遁祛尘累
yǔ kè jí zī liú , féi dùn qū chén lèi
卓锡开梵宇,栖真张鹤第
zhuó xī kāi fàn yǔ , qī zhēn zhāng hè dì
盛极得无衰,非关干天忌
shèng jí dé wú shuāi , fēi guān gàn tiān jì
大隋一四海,文明渐南被
dà suí yī sì hǎi , wén míng jiàn nán bèi
移封向衡阳,未始非国计
yí fēng xiàng héng yáng , wèi shǐ fēi guó jì
龂龂争正统,辩口肆无谓
yín yín zhēng zhèng tǒng , biàn kǒu sì wú wèi
契阔名不居,酝酿功既济
qì kuò míng bù jū , yùn niàng gōng jì jì
挂眼百代余,人文迭映蔚
guà yǎn bǎi dài yú , rén wén dié yìng wèi
周武尝灭佛,唯斯未陵替
zhōu wǔ cháng miè fú , wéi sī wèi líng tì
教外有别传,法门开不二
jiào wài yǒu bié zhuàn , fǎ mén kāi bù èr
东山廓堂庑,溯源此津逮
dōng shān kuò táng wǔ , sù yuán cǐ jīn dǎi
一花开五叶,宗风猛而厉
yī huā kāi wǔ yè , zōng fēng měng ér lì
众生病为病,即心孰默契
zhòng shēng bìng wèi bìng , jí xīn shú mò qì
荆公判舒州,丘壑自位置
jīng gōng pàn shū zhōu , qiū hè zì wèi zhì
于时兴不浅,信有高士致
yú shí xīng bù qiǎn , xìn yǒu gāo shì zhì
涪翁山泽癯,结茅三祖寺
fú wēng shān zé qú , jié máo sān zǔ sì
却回俗士驾,清溪日莅止
què huí sú shì jià , qīng xī rì lì zhǐ
自许金华儿,石牛叱不起
zì xǔ jīn huá ér , shí niú chì bù qǐ
颊上为添毫,画手龙眠李
jiá shàng wèi tiān háo , huà shǒu lóng mián lǐ
西江承山谷,真源从此始
xī jiāng chéng shān gǔ , zhēn yuán cóng cǐ shǐ
仁者朱晦翁,乐山敦行谊
rén zhě zhū huì wēng , lè shān dūn xíng yì
生民立极功,望峰识经纬
shēng mín lì jí gōng , wàng fēng shí jīng wěi
生心皆入诗,当时固容易
shēng xīn jiē rù shī , dāng shí gù róng yì
间有摩崖存,馈贫指囷米
jiān yǒu mó yá cún , kuì pín zhǐ qūn mǐ
龙舒大文脉,沾溉不一例
lóng shū dà wén mài , zhān gài bù yī lì
桐城重宋学,考亭实先启
tóng chéng zhòng sòng xué , kǎo tíng shí xiān qǐ
论文张义法,近接八家轨
lùn wén zhāng yì fǎ , jìn jiē bā jiā guǐ
诗学嗣涪皤,下开同光体
shī xué sì fú pó , xià kāi tóng guāng tǐ
斯文树南针,海内从披靡
sī wén shù nán zhēn , hǎi nèi cóng pī mǐ
皖学终轩腾,今代犹未已
wǎn xué zhōng xuān téng , jīn dài yóu wèi yǐ
雅俗顾兼容,何尝别泾渭
yǎ sú gù jiān róng , hé cháng bié jīng wèi
乾隆致徽班,所关非微细
qián lóng zhì huī bān , suǒ guān fēi wēi xì
同光十三绝,髯程莫与比
tóng guāng shí sān jué , rán chéng mò yǔ bǐ
国剧喧京师,渊源自皖水
guó jù xuān jīng shī , yuān yuán zì wǎn shuǐ
世间儿女情,则入黄梅戏
shì jiān ér nǚ qíng , zé rù huáng méi xì
宛转歌一曲,海外亦陶醉
wǎn zhuǎn gē yī qū , hǎi wài yì táo zuì
山水吐雄奇,种种见孤诣
shān shuǐ tǔ xióng qí , zhǒng zhǒng jiàn gū yì
我昔望远尖,髫龄即翘企
wǒ xī wàng yuǎn jiān , tiáo líng jí qiáo qǐ
迟回廿载前,方展游山履
chí huí niàn zài qián , fāng zhǎn yóu shān lǚ
发始马祖庵,巨石惊奇诡
fā shǐ mǎ zǔ ān , jù shí jīng qí guǐ
霹雳开混元,触境参妙理
pī lì kāi hùn yuán , chù jìng cān miào lǐ
翠竹现真如,绿茶丛法喜
cuì zhú xiàn zhēn rú , lǜ chá cóng fǎ xǐ
任运莫污染,悬流走宛委
rèn yùn mò wū rǎn , xuán liú zǒu wǎn wěi
三峰压头颅,钦挹目为眯
sān fēng yā tóu lú , qīn yì mù wèi mī
攀缘蹙苔壁,还效山猴技
pān yuán cù tái bì , hái xiào shān hóu jì
天梯相钩连,脱颖洞腹里
tiān tī xiāng gōu lián , tuō yǐng dòng fù lǐ
入地孤掌平,植寮缚筐篚
rù dì gū zhǎng píng , zhí liáo fù kuāng fěi
茶果俱不赀,饥渴信有以
chá guǒ jù bù zī , jī kě xìn yǒu yǐ
樵叟叙山经,那嫌语下俚
qiáo sǒu xù shān jīng , nà xián yǔ xià lǐ
啜茗眺山东,不言有大美
chuài míng tiào shān dōng , bù yán yǒu dà měi
诸峰争出没,经天日巡礼
zhū fēng zhēng chū mò , jīng tiān rì xún lǐ
俄而涨湿云,有车载奇鬼
é ér zhǎng shī yún , yǒu chē zài qí guǐ
殷雷震耳聋,天坠欲忧杞
yīn léi zhèn ěr lóng , tiān zhuì yù yōu qǐ
织空雨如麻,骨立尘缨洗
zhī kōng yǔ rú má , gǔ lì chén yīng xǐ
戛然风色净,兜罗云徙倚
jiá rán fēng sè jìng , dōu luó yún xǐ yǐ
天外飞来石,雉卵差可拟
tiān wài fēi lái shí , zhì luǎn chā kě nǐ
忍负仰止心,贾勇庶可抵
rěn fù yǎng zhǐ xīn , jiǎ yǒng shù kě dǐ
索途六月雪,滑易艰移跬
suǒ tú liù yuè xuě , huá yì jiān yí kuǐ
及上振衣冈,万松排迤逦
jí shàng zhèn yī gāng , wàn sōng pái yǐ lǐ
石泉积潺湲,一酌甘若醴
shí quán jī chán yuán , yī zhuó gān ruò lǐ
破寂画眉音,直可砭里耳
pò jì huà méi yīn , zhí kě biān lǐ ěr
罡风中面寒,瑟缩战折齿
gāng fēng zhōng miàn hán , sè suō zhàn zhé chǐ
顾视同游辈,流离渐琐尾
gù shì tóng yóu bèi , liú lí jiàn suǒ wěi
势成衰而再,努力无不遂
shì chéng shuāi ér zài , nǔ lì wú bù suì
终拨神秘雾,入谷伊胡底
zhōng bō shén mì wù , rù gǔ yī hú dǐ
前洞后洞间,蛇行时张弛
qián dòng hòu dòng jiān , shé xíng shí zhāng chí
凸石圆石表,缘壁旋磨蚁
tū shí yuán shí biǎo , yuán bì xuán mó yǐ
窅然穿风隙,有时仅容己
yǎo rán chuān fēng xì , yǒu shí jǐn róng jǐ
动辄生障碍,碰壁叵怨诽
dòng zhé shēng zhàng ài , pèng bì pǒ yuàn fěi
仰视一线天,皦然漏寸晷
yǎng shì yī xiàn tiān , jiǎo rán lòu cùn guǐ
石罅松童童,岩花灿霞绮
shí xià sōng tóng tóng , yán huā càn xiá qǐ
穿云百尺泉,堕地激如矢
chuān yún bǎi chǐ quán , duò dì jī rú shǐ
窾然洞天中,听水倚石几
kuǎn rán dòng tiān zhōng , tīng shuǐ yǐ shí jǐ
潇洒出尘想,两腋生风似
xiāo sǎ chū chén xiǎng , liǎng yè shēng fēng shì
腾身天池上,豁然赏精髓
téng shēn tiān chí shàng , huò rán shǎng jīng suǐ
巉绝擎天柱,咫尺可把臂
chán jué qíng tiān zhù , zhǐ chǐ kě bǎ bì
石笋片片动,云气层层紫
shí sǔn piàn piàn dòng , yún qì céng céng zǐ
向来千百峰,不中作仆婢
xiàng lái qiān bǎi fēng , bù zhōng zuò pū bì
欲往友赤松,肯弃世如屣
yù wǎng yǒu chì sōng , kěn qì shì rú xǐ
别来自萦回,梦中长在彼
bié lái zì yíng huí , mèng zhōng cháng zài bǐ
不意二十载,又蹑名山趾
bù yì èr shí zài , yòu niè míng shān zhǐ
风景或不殊,忝陪洵髦士
fēng jǐng huò bù shū , tiǎn péi xún máo shì
逐队入缆车,机心役物使
zhú duì rù lǎn chē , jī xīn yì wù shǐ
凌空旷无邻,摇摇七魂褫
líng kōng kuàng wú lín , yáo yáo qī hún chǐ
呼吸广莫风,托足云辔驶
hū xī guǎng mò fēng , tuō zú yún pèi shǐ
觌面何人斯,疑是广成子
dí miàn hé rén sī , yí shì guǎng chéng zi
倾耳有希声,磅礴作变征
qīng ěr yǒu xī shēng , páng bó zuò biàn zhēng
掀簸升危巅,真救命如纸
xiān bǒ shēng wēi diān , zhēn jiù mìng rú zhǐ
东道有好怀,惠然动食指
dōng dào yǒu hǎo huái , huì rán dòng shí zhǐ
果腹施施然,抚松拭目视
guǒ fù shī shī rán , fǔ sōng shì mù shì
一柱长峥嵘,群峰旧鼎峙
yī zhù zhǎng zhēng róng , qún fēng jiù dǐng zhì
二水界混茫,汩汩流清泚
èr shuǐ jiè hùn máng , gǔ gǔ liú qīng cǐ
江山真无恙,人事多感喟
jiāng shān zhēn wú yàng , rén shì duō gǎn kuì
日下近诡谲,何可识情伪
rì xià jìn guǐ jué , hé kě shí qíng wěi
家国亦立极,旨哉民为贵
jiā guó yì lì jí , zhǐ zāi mín wèi guì
君子自任大,岂独为膴仕
jūn zǐ zì rèn dà , qǐ dú wèi hū shì
修己方治人,无耻之耻耻
xiū jǐ fāng zhì rén , wú chǐ zhī chǐ chǐ
从来残民者,悉数入奸宄
cóng lái cán mín zhě , xī shù rù jiān guǐ
物我一体仁,胡能容贪鄙
wù wǒ yī tǐ rén , hú néng róng tān bǐ
因结山水缘,庶几振叔季
yīn jié shān shuǐ yuán , shù jǐ zhèn shū jì
考盘乐在昔,陶成丈夫伟
kǎo pán lè zài xī , táo chéng zhàng fū wěi
举君笔如椽,千钧书人字
jǔ jūn bǐ rú chuán , qiān jūn shū rén zì
无负江山灵,息壤其在此
wú fù jiāng shān líng , xī rǎng qí zài cǐ