臣闻困急而呼天,疾痛而呼父母者,人之至情也。臣虽草芥之微,而有危迫之恳,惟天地父母哀而怜之。
chén wén kùn jí ér hū tiān , jí tòng ér hū fù mǔ zhě , rén zhī zhì qíng yě 。 chén suī cǎo jiè zhī wēi , ér yǒu wēi pò zhī kěn , wéi tiān dì fù mǔ āi ér lián zhī 。
臣早失怙恃,惟兄轼一人相须为命。今者窃闻其得罪,逮捕赴狱,举家惊号,忧在不测。臣窃思念轼居家在官,无大过恶。惟是赋性愚直,好谈古今得失,前后上章论事,其言不一。陛下圣德广大,不加谴责。轼狂狷寡虑,窃恃天地包含之恩,不自抑畏。顷年通判杭州及知密州日,每遇物托兴,作为歌诗,语或轻发。向者曾经臣寮缴进,陛下置而不问。轼感荷恩贷,自此深自悔咎,不敢复有所为,但其旧诗已自传播。臣诚哀轼愚于自信,不知文字轻易,迹涉不逊。虽改过自新,而已陷于刑辟,不可救止。轼之将就逮也,使谓臣曰:「轼早衰多病,必死于牢狱,死固分也。然所恨者,少抱有为之志,而遇不世出之主,虽龃龉于当年,终欲效尺寸于晚节。今遇此祸,虽欲改过自新,洗心以事明主,其道无由。况立朝最孤,左右亲近,必无为言者。惟兄弟之亲,试求哀于陛下而已。」臣窃哀其志,不胜手足之情,故为冒死一言。
chén zǎo shī hù shì , wéi xiōng shì yī rén xiāng xū wèi mìng 。 jīn zhě qiè wén qí dé zuì , dài bǔ fù yù , jǔ jiā jīng hào , yōu zài bù cè 。 chén qiè sī niàn shì jū jiā zài guān , wú dà guò è 。 wéi shì fù xìng yú zhí , hǎo tán gǔ jīn dé shī , qián hòu shàng zhāng lùn shì , qí yán bù yī 。 bì xià shèng dé guǎng dà , bù jiā qiǎn zé 。 shì kuáng juàn guǎ lǜ , qiè shì tiān dì bāo hán zhī ēn , bù zì yì wèi 。 qǐng nián tōng pàn háng zhōu jí zhī mì zhōu rì , měi yù wù tuō xīng , zuò wéi gē shī , yǔ huò qīng fā 。 xiàng zhě céng jīng chén liáo jiǎo jìn , bì xià zhì ér bù wèn 。 shì gǎn hè ēn dài , zì cǐ shēn zì huǐ jiù , bù gǎn fù yǒu suǒ wèi , dàn qí jiù shī yǐ zì zhuàn bō 。 chén chéng āi shì yú yú zì xìn , bù zhī wén zì qīng yì , jì shè bù xùn 。 suī gǎi guò zì xīn , ér yǐ xiàn yú xíng pì , bù kě jiù zhǐ 。 shì zhī jiāng jiù dǎi yě , shǐ wèi chén yuē :「 shì zǎo shuāi duō bìng , bì sǐ yú láo yù , sǐ gù fēn yě 。 rán suǒ hèn zhě , shǎo bào yǒu wéi zhī zhì , ér yù bù shì chū zhī zhǔ , suī jǔ yǔ yú dāng nián , zhōng yù xiào chǐ cùn yú wǎn jié 。 jīn yù cǐ huò , suī yù gǎi guò zì xīn , xǐ xīn yǐ shì míng zhǔ , qí dào wú yóu 。 kuàng lì cháo zuì gū , zuǒ yòu qīn jìn , bì wú wéi yán zhě 。 wéi xiōng dì zhī qīn , shì qiú āi yú bì xià ér yǐ 。」 chén qiè āi qí zhì , bù shèng shǒu zú zhī qíng , gù wèi mào sǐ yī yán 。
昔汉淳于公得罪,其女子缇萦请没为官婢,以赎其父,汉文因之遂罢肉刑。今臣蝼蚁之诚,虽万万不及缇萦,而陛下聪明仁圣,过于汉文远甚。臣欲乞纳在身官以赎兄轼,非敢望末减其罪,但得免下狱死为幸。兄轼所犯,若显有文字,必不敢拒抗不承,以重得罪。若蒙陛下哀怜,赦其万死,使得出于牢狱,则死而复生,宜何以报?臣愿与兄轼,洗心改过,粉骨报效,惟陛下所使,死而后已。臣不胜孤危迫切,无所告诉,归诚陛下。惟宽其狂妄,特许所乞。臣无任祈天请命激切陨越之至。
xī hàn chún yú gōng dé zuì , qí nǚ zǐ tí yíng qǐng méi wèi guān bì , yǐ shú qí fù , hàn wén yīn zhī suì bà ròu xíng 。 jīn chén lóu yǐ zhī chéng , suī wàn wàn bù jí tí yíng , ér bì xià cōng míng rén shèng , guò yú hàn wén yuǎn shèn 。 chén yù qǐ nà zài shēn guān yǐ shú xiōng shì , fēi gǎn wàng mò jiǎn qí zuì , dàn dé miǎn xià yù sǐ wèi xìng 。 xiōng shì suǒ fàn , ruò xiǎn yǒu wén zì , bì bù gǎn jù kàng bù chéng , yǐ zhòng dé zuì 。 ruò méng bì xià āi lián , shè qí wàn sǐ , shǐ de chū yú láo yù , zé sǐ ér fù shēng , yí hé yǐ bào ? chén yuàn yǔ xiōng shì , xǐ xīn gǎi guò , fěn gǔ bào xiào , wéi bì xià suǒ shǐ , sǐ ér hòu yǐ 。 chén bù shèng gū wēi pò qiè , wú suǒ gào sù , guī chéng bì xià 。 wéi kuān qí kuáng wàng , tè xǔ suǒ qǐ 。 chén wú rèn qí tiān qǐng mìng jī qiè yǔn yuè zhī zhì 。