秋高寒露至,旭日犹融融
qiū gāo hán lù zhì , xù rì yóu róng róng
蠛蠓出阡陌,弥漫百步中
miè měng chū qiān mò , mí màn bǎi bù zhōng
或盘旋如硙,或下上如舂
huò pán xuán rú wéi , huò xià shàng rú chōng
舂者天将雨,硙者天将风
chōng zhě tiān jiāng yǔ , wéi zhě tiān jiāng fēng
嗟彼旦暮间,安知造物工
jiē bǐ dàn mù jiān , ān zhī zào wù gōng
春气感鸣禽,秋至动阴虫
chūn qì gǎn míng qín , qiū zhì dòng yīn chóng
时来不自由,物理将无同
shí lái bù zì yóu , wù lǐ jiāng wú tóng
所以达士心,委运以固穷
suǒ yǐ dá shì xīn , wěi yùn yǐ gù qióng
自为灌园子,职在耒耜间
zì wèi guàn yuán zi , zhí zài lěi sì jiān
秋来耕耨罢,独往仍独还
qiū lái gēng nòu bà , dú wǎng réng dú hái
河水清且涟,紫蓼被其湾
hé shuǐ qīng qiě lián , zǐ liǎo bèi qí wān
踌躇落日下,聊用娱心颜
chóu chú luò rì xià , liáo yòng yú xīn yán
瓠叶黄以萎,其下生茅菅
hù yè huáng yǐ wēi , qí xià shēng máo jiān
遂恐穿堤岸,嘉蔬受扳援
suì kǒng chuān dī àn , jiā shū shòu bān yuán
丁宁戒僮仆,耰锄当宿闲
dīng níng jiè tóng pú , yōu chú dāng sù xián
晏安不可为,古称稼穑艰
yàn ān bù kě wèi , gǔ chēng jià sè jiān
旟鹆出林莽,羽翮半摧残
yú yù chū lín mǎng , yǔ hé bàn cuī cán
于人两无猜,终朝自盘桓
yú rén liǎng wú cāi , zhōng cháo zì pán huán
仰若有所语,俯若有所干
yǎng ruò yǒu suǒ yǔ , fǔ ruò yǒu suǒ gàn
日暮相随归,彳亍绕檐端
rì mù xiāng suí guī , chì chù rào yán duān
朝鸣随所止,夜宿随所安
cháo míng suí suǒ zhǐ , yè sù suí suǒ ān
本非云霄姿,不必慕高骞
běn fēi yún xiāo zī , bù bì mù gāo qiān
永无鹰鹯患,勿羞鸡鹜餐
yǒng wú yīng zhān huàn , wù xiū jī wù cān
居贫不学俭,居卑不学恭
jū pín bù xué jiǎn , jū bēi bù xué gōng
末流多忧患,如在枳棘丛
mò liú duō yōu huàn , rú zài zhǐ jí cóng
我生何不辰,少小遘闵凶
wǒ shēng hé bù chén , shào xiǎo gòu mǐn xiōng
家贫自力作,岁入方下农
jiā pín zì lì zuò , suì rù fāng xià nóng
岂无当世志,凤鸟不可逢
qǐ wú dāng shì zhì , fèng niǎo bù kě féng
沟壑常在念,自比冶家佣
gōu hè cháng zài niàn , zì bǐ yě jiā yōng
里中诸故旧,不厌相过从
lǐ zhōng zhū gù jiù , bù yàn xiāng guò cóng
朝欢或列鼎,夕宴时鸣钟
cháo huān huò liè dǐng , xī yàn shí míng zhōng
心知非其分,临乐独冲冲
xīn zhī fēi qí fēn , lín lè dú chōng chōng
常恐诸子辈,耳目艳纤????
cháng kǒng zhū zi bèi , ěr mù yàn xiān nóng
忘其贫且贱,放志以雍容
wàng qí pín qiě jiàn , fàng zhì yǐ yōng róng
勉思庶人职,聊用蔽寒宗
miǎn sī shù rén zhí , liáo yòng bì hán zōng
郁郁千尺松,所忧斧与斨
yù yù qiān chǐ sōng , suǒ yōu fǔ yǔ qiāng
离离三寸草,所患牛与羊
lí lí sān cùn cǎo , suǒ huàn niú yǔ yáng
圣贤逢浊世,处身复何当
shèng xián féng zhuó shì , chǔ shēn fù hé dāng
高明畏摧折,忠信虞毁伤
gāo míng wèi cuī zhé , zhōng xìn yú huǐ shāng
祸福诚无门,天道宁有常
huò fú chéng wú mén , tiān dào níng yǒu cháng
幸逢小丰岁,既饱无太康
xìng féng xiǎo fēng suì , jì bǎo wú tài kāng
谨身以节用,暇则谈先王
jǐn shēn yǐ jié yòng , xiá zé tán xiān wáng
为善实良图,敢谓有余庆
wèi shàn shí liáng tú , gǎn wèi yǒu yú qìng
昔我游京华,达者日晤言
xī wǒ yóu jīng huá , dá zhě rì wù yán
著书三公第,开宴七贵园
zhù shū sān gōng dì , kāi yàn qī guì yuán
中心既无营,澹若蓬筚门
zhōng xīn jì wú yíng , dàn ruò péng bì mén
归来始环堵,无计以自温
guī lái shǐ huán dǔ , wú jì yǐ zì wēn
批葱疏平圃,种薤满高原
pī cōng shū píng pǔ , zhǒng xiè mǎn gāo yuán
不辞筋力尽,所苦人事繁
bù cí jīn lì jìn , suǒ kǔ rén shì fán
虽有方丈食,不如一壶飧
suī yǒu fāng zhàng shí , bù rú yī hú sūn
非力不自食,大哉此道尊
fēi lì bù zì shí , dà zāi cǐ dào zūn
南国有遣老,被服蕙与蘅
nán guó yǒu qiǎn lǎo , bèi fú huì yǔ héng
驾言和銮谐,行有玉佩鸣
jià yán hé luán xié , xíng yǒu yù pèi míng
当昼经康衢,猘狗忽喤喤
dāng zhòu jīng kāng qú , zhì gǒu hū huáng huáng
归来独深念,中心久怦怦
guī lái dú shēn niàn , zhōng xīn jiǔ pēng pēng
老氏有遗训,含德比于婴
lǎo shì yǒu yí xùn , hán dé bǐ yú yīng
鸷鸟不能搏,猛兽不能撄
zhì niǎo bù néng bó , měng shòu bù néng yīng
吾有异心乎,何以得此声
wú yǒu yì xīn hū , hé yǐ dé cǐ shēng
君子慎终始,为善无近名
jūn zǐ shèn zhōng shǐ , wèi shàn wú jìn míng
苟能保玄德,万物莫与争
gǒu néng bǎo xuán dé , wàn wù mò yǔ zhēng
幸无以一眚,造次易平生
xìng wú yǐ yī shěng , zào cì yì píng shēng
鹤鸣在林樾,山谷有遗音
hè míng zài lín yuè , shān gǔ yǒu yí yīn
置之阛阓间,三载如病瘖
zhì zhī huán huì jiān , sān zài rú bìng yīn
禽鸟自有适,人亦自有心
qín niǎo zì yǒu shì , rén yì zì yǒu xīn
嗟余实鄙夫,翰墨非所任
jiē yú shí bǐ fū , hàn mò fēi suǒ rèn
废书动旬月,篇籍皆凝尘
fèi shū dòng xún yuè , piān jí jiē níng chén
唯于场圃内,时时发长吟
wéi yú chǎng pǔ nèi , shí shí fā cháng yín
澹如酌玄酒,锵若调素琴
dàn rú zhuó xuán jiǔ , qiāng ruò diào sù qín
为语二三子,幽赏宜共寻
wèi yǔ èr sān zi , yōu shǎng yí gòng xún
鲁国有嫠妇,太息有余悲
lǔ guó yǒu lí fù , tài xī yǒu yú bēi
岂惟忧宗国,我爱我园葵
qǐ wéi yōu zōng guó , wǒ ài wǒ yuán kuí
忆昨三韩外,六载悬王师
yì zuó sān hán wài , liù zài xuán wáng shī
太仓三百万,辇送沧海湄
tài cāng sān bǎi wàn , niǎn sòng cāng hǎi méi
今闻五将军,肆伐西南夷
jīn wén wǔ jiāng jūn , sì fá xī nán yí
狐兔恋窟穴,此岂关安危
hú tù liàn kū xué , cǐ qǐ guān ān wēi
传闻中朝议,何当恤疮痍
chuán wén zhōng cháo yì , hé dāng xù chuāng yí
戎车久不驾,今且数驱驰
róng chē jiǔ bù jià , jīn qiě shù qū chí
六军百战后,四夷不能支
liù jūn bǎi zhàn hòu , sì yí bù néng zhī
旨哉诚高策,但恐中土疲
zhǐ zāi chéng gāo cè , dàn kǒng zhōng tǔ pí
吾闻圣人言,佳兵不可为
wú wén shèng rén yán , jiā bīng bù kě wèi
梅实须五春,橘实须六秋
méi shí xū wǔ chūn , jú shí xū liù qiū
人命须臾间,敢保数载谋
rén mìng xū yú jiān , gǎn bǎo shù zài móu
邻叟笑谓余,君言亦何偷
lín sǒu xiào wèi yú , jūn yán yì hé tōu
苟非勤封殖,白首见无由
gǒu fēi qín fēng zhí , bái shǒu jiàn wú yóu
繁英媚雪下,美实随霜收
fán yīng mèi xuě xià , měi shí suí shuāng shōu
昔在包山麓,终日长夷犹
xī zài bāo shān lù , zhōng rì zhǎng yí yóu
既无买山资,曷不营故丘
jì wú mǎi shān zī , hé bù yíng gù qiū
森森寻丈材,散布林塘幽
sēn sēn xún zhàng cái , sàn bù lín táng yōu
爱兹岁寒质,增我旸雨忧
ài zī suì hán zhì , zēng wǒ yáng yǔ yōu
倘保黄发期,会见荫平畴
tǎng bǎo huáng fā qī , huì jiàn yīn píng chóu
叮咛语稚子,篱落须绸缪
dīng níng yǔ zhì zi , lí luò xū chóu móu