我行范阳道,水次遇老叟。
wǒ xíng fàn yáng dào , shuǐ cì yù lǎo sǒu 。
时当孟冬尽,破褐露两肘。
shí dāng mèng dōng jǐn , pò hè lù liǎng zhǒu 。
邂逅一咨诹,向我再三剖。
xiè hòu yī zī zōu , xiàng wǒ zài sān pōu 。
哭言水为沴,天意苦难究。
kū yán shuǐ wèi lì , tiān yì kǔ nàn jiū 。
今年六月间,一日夜当丑。
jīn nián liù yuè jiān , yī rì yè dāng chǒu 。
山水从西来,声若万雷吼。
shān shuǐ cóng xī lái , shēng ruò wàn léi hǒu 。
水头高十丈,没我堤上柳。
shuǐ tóu gāo shí zhàng , méi wǒ dī shàng liǔ 。
手指官路旁,瓦砾半榛莽。
shǒu zhǐ guān lù páng , wǎ lì bàn zhēn mǎng 。
昔有十数家,青帘市村酒。
xī yǒu shí shù jiā , qīng lián shì cūn jiǔ 。
人物与屋庐,平明荡无有。
rén wù yǔ wū lú , píng míng dàng wú yǒu 。
水面沈沈来,忽见铁枢牖。
shuǐ miàn shěn shěn lái , hū jiàn tiě shū yǒu 。
数日得传闻,水蚀紫荆口。
shù rì dé chuán wén , shuǐ shí zǐ jīng kǒu 。
老稚随波流,积尸比山阜。
lǎo zhì suí bō liú , jī shī bǐ shān fù 。
远近皆汤汤,昏垫弗可救。
yuǎn jìn jiē tāng tāng , hūn diàn fú kě jiù 。
如此数月馀,乃可辨疆亩。
rú cǐ shù yuè yú , nǎi kě biàn jiāng mǔ 。
下田尽沮洳,高田剩稂莠。
xià tián jǐn jù rù , gāo tián shèng láng yǒu 。
农家一岁计,不复望升斗。
nóng jiā yī suì jì , bù fù wàng shēng dòu 。
官府当秋来,催租不容后。
guān fǔ dāng qiū lái , cuī zū bù róng hòu 。
嗟嗟下小民,命在令与守。
jiē jiē xià xiǎo mín , mìng zài lìng yǔ shǒu 。
更有观风使,仰若大父母。
gèng yǒu guān fēng shǐ , yǎng ruò dà fù mǔ 。
见此如不闻,恐或坐其咎。
jiàn cǐ rú bù wén , kǒng huò zuò qí jiù 。
我民千馀人,血首当道叩。
wǒ mín qiān yú rén , xuè shǒu dāng dào kòu 。
始获免三分,有若释重负。
shǐ huò miǎn sān fēn , yǒu ruò shì zhòng fù 。
奈何急馀征,日日事鞭殴。
nài hé jí yú zhēng , rì rì shì biān ōu 。
夫征又百出,一一尽豪取。
fū zhēng yòu bǎi chū , yī yī jǐn háo qǔ 。
悲哉一村中,窜者已八九。
bēi zāi yī cūn zhōng , cuàn zhě yǐ bā jiǔ 。
老夫家无妻,一儿并一妇。
lǎo fū jiā wú qī , yī ér bìng yī fù 。
两孙方提携,尽可慰衰朽。
liǎng sūn fāng tí xié , jǐn kě wèi shuāi xiǔ 。
岂期天不吊,一旦遂穷疚。
qǐ qī tiān bù diào , yí dàn suì qióng jiù 。
一儿水中没,一妇嫁邻某。
yī ér shuǐ zhōng méi , yī fù jià lín mǒu 。
两孙鬻他人,偿官尚难勾。
liǎng sūn yù tā rén , cháng guān shàng nán gōu 。
老身自执役,有气孰敢抖。
lǎo shēn zì zhí yì , yǒu qì shú gǎn dǒu 。
反羡死者安,苦恨生多寿。
fǎn xiàn sǐ zhě ān , kǔ hèn shēng duō shòu 。
诏书开赈济,奉者有贤否。
zhào shū kāi zhèn jì , fèng zhě yǒu xián fǒu 。
终为吏所欺,此食亦难就。
zhōng wèi lì suǒ qī , cǐ shí yì nán jiù 。
与其馁填壑,不若举身走。
yǔ qí něi tián hè , bù ruò jǔ shēn zǒu 。
一饱死即休,宁复念丘首。
yī bǎo sǐ jí xiū , níng fù niàn qiū shǒu 。
呼天一何高,呼地一何厚。
hū tiān yī hé gāo , hū dì yī hé hòu 。
我闻老叟言,垂涕者良久。
wǒ wén lǎo sǒu yán , chuí tì zhě liáng jiǔ 。
恭惟天子圣,化泽被寰囿。
gōng wéi tiān zi shèng , huà zé bèi huán yòu 。
声色弗自御,游畋敢谁诱。
shēng sè fú zì yù , yóu tián gǎn shuí yòu 。
稼穑深所知,真如古明后。
jià sè shēn suǒ zhī , zhēn rú gǔ míng hòu 。
庶征岂不谙,一变故非偶。
shù zhēng qǐ bù ān , yī biàn gù fēi ǒu 。
无乃诸皋夔,此责当敬受。
wú nǎi zhū gāo kuí , cǐ zé dāng jìng shòu 。
谁谓斯民痛,不可事焫灸。
shuí wèi sī mín tòng , bù kě shì ruò jiǔ 。
我亦食人禄,深惭结朱绶。
wǒ yì shí rén lù , shēn cán jié zhū shòu 。
岂无致泽心,无地可借手。
qǐ wú zhì zé xīn , wú dì kě jiè shǒu 。
立马野踟蹰,悲风动林薮。
lì mǎ yě chí chú , bēi fēng dòng lín sǒu 。