庵中杂书四首 其四
宋 · 陆游 · 七言绝句
在茅草屋里的一间小屋就有许多乐趣,乘车马走遍四海又有谁能知晓我的心意呢。停止在田垄上耕种是有着远大的志向,在山中长啸犹如鸾凤的鸣声。
茅草盖的屋顶,这里指代茅屋。;乘车环游,出自《孟子·滕文公下》‘昔者,孔子没,三年之外,门人治任将归,入揖于子贡,相向而哭,皆失声,然后归。子贡反,筑室于场,独居三年,然后归。他日,子夏、子张、子游以有若似圣人,欲以所事孔子事之,强曾子。曾子曰:‘不可。江汉以濯之,秋阳以暴之,皜皜乎不可尚已。’今也,南蛮鴃舌之人,非先王之道,子倍子之师而学之,亦异于曾子矣。吾闻出于幽谷迁于乔木者矣,未闻下乔木而入幽谷者。《鲁颂》曰:‘戎狄是膺,荆舒是惩。’周公方且膺之,子是之学,亦异于周公矣。’‘从许子之道,则市贾不贰,国中无伪;虽使五尺之童适市,莫有人欺之。布帛长短同,则贾相若;麻缕丝絮轻重同,则贾相若;五谷多寡同,则贾相若;屦大小同,则贾相若。’曰:‘夫物之不齐,物之情也;或相倍蓰,或相什百,或相千万。子比而同之,是乱天下也。巨屦小屦同贾,人岂为之哉?从许子之道,相率而为伪者也,恶能治国家?’【滕文公下】白圭曰:‘吾欲二十而取一,何如?’孟子曰:‘子之道,貉道也。万室之国,一人陶,则可乎?’曰:‘不可,器不足用也。’曰:‘夫貉,五穀不登,穀 食而不肉,民虽有善者,不得事也,故五穀常不登,不得事者众,不得事者众则轻用刑罚矣。轻用刑罚者,民不畏刑罚也。民不畏刑罚,则国常亡。国常亡,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在下者之罪,则非在上者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪也。在上者之罪,则非在下者之罪啊。原句‘辙环四海谁知心’是说像孔子那样四处奔走但无人理解其内心。;停止耕种。辍,chuò。;同‘垄’,田埂。;天鹅,比喻志向远大的人。鹄,hú。;撮口发出悠长清越的声音。;鸾鸟与凤凰,常用来比喻贤俊之士或美好的事物。
从文学手法上看,运用了对比手法。前两句将茅茨一室的小空间里的自得其乐与辙环四海的广阔游历但无人知心进行对比,突出内心的孤独和不被理解。后两句则通过‘辍耕垅上’的典故以及‘鸿鹄志’这一意象,表达自己有高远志向;‘长啸山中鸾凤音’通过山中长啸如鸾凤之音,塑造出一种超凡脱俗的形象。在情感表达上,既有对自己小天地中乐趣的珍视,又有不被世人理解的孤寂之感,更有对自身高远志向的抒发。在意境营造上,前两句营造出一种静谧孤独的氛围,后两句则有一种旷远、超脱的意境。主题思想上,表现了诗人对自我的认识、对理想的坚持以及不与世俗同流合污的情怀。
赏析、译文、注释等信息整理自开源古籍资料,仅供学习参考。