紫云砚采端州畔,端州城峙牂牁岸。峡束羚羊复北趋,十里青山耸天半。
zǐ yún yàn cǎi duān zhōu pàn , duān zhōu chéng zhì zāng kē àn 。 xiá shù líng yáng fù běi qū , shí lǐ qīng shān sǒng tiān bàn 。
山腰有穴仅容人,山脚端溪流涆涆。溪源暗与穴凹通,积水灌中泥不暵。
shān yāo yǒu xué jǐn róng rén , shān jiǎo duān xī liú hàn hàn 。 xī yuán àn yǔ xué āo tōng , jī shuǐ guàn zhōng ní bù hàn 。
瓠罂往汲如传杯,水枯石出寒云散。豚膏然纸匍匐行,旭日无光晓不旦。
hù yīng wǎng jí rú chuán bēi , shuǐ kū shí chū hán yún sàn 。 tún gāo rán zhǐ pú fú xíng , xù rì wú guāng xiǎo bù dàn 。
俯身直入中渐宽,东西中洞三途判。西洞望之皆却足,劖凿伤崖崖欲断。
fǔ shēn zhí rù zhōng jiàn kuān , dōng xī zhōng dòng sān tú pàn 。 xī dòng wàng zhī jiē què zú , chán záo shāng yá yá yù duàn 。
中洞东洞半里穿,岩壁嶙峋起玉案。上岩石质艳且纯,马肝色比朝霞灿。
zhōng dòng dōng dòng bàn lǐ chuān , yán bì lín xún qǐ yù àn 。 shàng yán shí zhì yàn qiě chún , mǎ gān sè bǐ zhāo xiá càn 。
质润色青分中岩,不及下岩居其冠。微白冉冉淡秋光,抚手摩之生石汗。
zhì rùn sè qīng fēn zhōng yán , bù jí xià yán jū qí guān 。 wēi bái rǎn rǎn dàn qiū guāng , fǔ shǒu mó zhī shēng shí hàn 。
石髓精华结渊底,生成独与水为伴。七晕九晕鸲鹆睛,微尘细藻秋花乱。
shí suǐ jīng huá jié yuān dǐ , shēng chéng dú yǔ shuǐ wèi bàn 。 qī yūn jiǔ yūn qú yù jīng , wēi chén xì zǎo qiū huā luàn 。
欲散不散氤氲生,互虹气聚黄龙贯。蕉叶凝脂鳣血红,雀点斑斑洒墨翰。
yù sàn bù sàn yīn yūn shēng , hù hóng qì jù huáng lóng guàn 。 jiāo yè níng zhī zhān xuè hóng , què diǎn bān bān sǎ mò hàn 。
细粟丹砂玉带长,绿匀翡翠苔花曼。奔为火捺聚金线,绛云割取分霄汉。
xì sù dān shā yù dài zhǎng , lǜ yún fěi cuì tái huā màn 。 bēn wèi huǒ nà jù jīn xiàn , jiàng yún gē qǔ fēn xiāo hàn 。
水冲石蚀虫啮余,黄金细缕添宫线。三岩辨色色不同,莹瑕无掩莹光面。
shuǐ chōng shí shí chóng niè yú , huáng jīn xì lǚ tiān gōng xiàn 。 sān yán biàn sè sè bù tóng , yíng xiá wú yǎn yíng guāng miàn 。
朝天岩产阿婆滩,碝砢易紊玫环炫。西坑北岭屏风山,披离败锦松纹见。
cháo tiān yán chǎn ā pó tān , ruǎn kē yì wěn méi huán xuàn 。 xī kēng běi lǐng píng fēng shān , pī lí bài jǐn sōng wén jiàn 。
宣崖虎患采者稀,坑远梅花质尤贱。什袭琉璃百砚充,不及水岩余一片。
xuān yá hǔ huàn cǎi zhě xī , kēng yuǎn méi huā zhì yóu jiàn 。 shén xí liú lí bǎi yàn chōng , bù jí shuǐ yán yú yī piàn 。
香山宰相粤制府,前后开岩相继武。钩索不惜捐千金,尺寸蓝田杂硎砮。
xiāng shān zǎi xiàng yuè zhì fǔ , qián hòu kāi yán xiāng jì wǔ 。 gōu suǒ bù xī juān qiān jīn , chǐ cùn lán tián zá xíng nǔ 。
日役黄冈数十人,胥吏督程运斤斧。匿好献丑工师情,荆璞由来能预剖。
rì yì huáng gāng shù shí rén , xū lì dū chéng yùn jīn fǔ 。 nì hǎo xiàn chǒu gōng shī qíng , jīng pú yóu lái néng yù pōu 。
迂性生平有砚痴,操舟三泊黄冈浦。比户千家琢石声,村民恃此充羹釜。
yū xìng shēng píng yǒu yàn chī , cāo zhōu sān pō huáng gāng pǔ 。 bǐ hù qiān jiā zuó shí shēng , cūn mín shì cǐ chōng gēng fǔ 。
购得下岩六寸余,五星灼耀东南聚。色和容暖融春膏,昭仪臂滑罗襦舞。
gòu dé xià yán liù cùn yú , wǔ xīng zhuó yào dōng nán jù 。 sè hé róng nuǎn róng chūn gāo , zhāo yí bì huá luó rú wǔ 。
莹洁神凝太液冰,生气蒙蒙时欲雨。缇䌌十重等鸿宝,磨砻搜辑心良苦。
yíng jié shén níng tài yè bīng , shēng qì méng méng shí yù yǔ 。 tí qì shí zhòng děng hóng bǎo , mó lóng sōu jí xīn liáng kǔ 。
产者无多购者多,山灵侧耳听我歌。砚兮砚兮慎所择,须向石渠虎观挥毫驰骋帝王侧。
chǎn zhě wú duō gòu zhě duō , shān líng cè ěr tīng wǒ gē 。 yàn xī yàn xī shèn suǒ zé , xū xiàng shí qú hǔ guān huī háo chí chěng dì wáng cè 。
否则穷深山,游大泽,枕图书而倚岩阿,供高人文士淋漓纷葩之笔墨。
fǒu zé qióng shēn shān , yóu dà zé , zhěn tú shū ér yǐ yán ā , gōng gāo rén wén shì lín lí fēn pā zhī bǐ mò 。
毋入富豪丛,毋使市儿窃,终古风尘埋玉玦。砚兮砚兮生莫竭,常使霄汉之间饶奇物。
wú rù fù háo cóng , wú shǐ shì ér qiè , zhōng gǔ fēng chén mái yù jué 。 yàn xī yàn xī shēng mò jié , cháng shǐ xiāo hàn zhī jiān ráo qí wù 。
待我他年此地续旧游,买船载石神术移山向吴越。
dài wǒ tā nián cǐ dì xù jiù yóu , mǎi chuán zài shí shén shù yí shān xiàng wú yuè 。