吾性虽嗜学,年少不自强。所至未及门,安能望其堂?
wú xìng suī shì xué , nián shào bù zì qiáng 。 suǒ zhì wèi jí mén , ān néng wàng qí táng ?
荏苒岁云几,家事已独当。经营食众口,四方走遑遑。
rěn rǎn suì yún jǐ , jiā shì yǐ dú dāng 。 jīng yíng shí zhòng kǒu , sì fāng zǒu huáng huáng 。
一身如飞云,遇风任飘扬。山川浩无涯,险怪靡不尝。
yī shēn rú fēi yún , yù fēng rèn piāo yáng 。 shān chuān hào wú yá , xiǎn guài mí bù cháng 。
落日号虎豹,吾未停车箱。波涛动蛟龙,吾方进舟航。
luò rì hào hǔ bào , wú wèi tíng chē xiāng 。 bō tāo dòng jiāo lóng , wú fāng jìn zhōu háng 。
所勤半天下,所济一毫芒。最自忆往岁,病躯久羸尪。
suǒ qín bàn tiān xià , suǒ jì yī háo máng 。 zuì zì yì wǎng suì , bìng qū jiǔ léi wāng 。
呻吟千里外,苍黄值亲丧。母弟各在远,计归恐惊惶。
shēn yín qiān lǐ wài , cāng huáng zhí qīn sàng 。 mǔ dì gè zài yuǎn , jì guī kǒng jīng huáng 。
凶祸甘独任,危形载孤艎。崎岖护旅榇,缅邈投故乡。
xiōng huò gān dú rèn , wēi xíng zài gū huáng 。 qí qū hù lǚ chèn , miǎn miǎo tóu gù xiāng 。
至今惊未定,生还乃非常。忧虑心胆耗,驰驱筋力伤。
zhì jīn jīng wèi dìng , shēng huán nǎi fēi cháng 。 yōu lǜ xīn dǎn hào , chí qū jīn lì shāng 。
况已近衰境,而常犯风霜。驱之久如此,负疴固宜长。
kuàng yǐ jìn shuāi jìng , ér cháng fàn fēng shuāng 。 qū zhī jiǔ rú cǐ , fù kē gù yí zhǎng 。
朝晡暂一饱,百回步空廊。未免废坐卧,其能视缣缃。
cháo bū zàn yī bǎo , bǎi huí bù kōng láng 。 wèi miǎn fèi zuò wò , qí néng shì jiān xiāng 。
新知固云少,旧学亦已忘。百家异旨趣,六经富文章。
xīn zhī gù yún shǎo , jiù xué yì yǐ wàng 。 bǎi jiā yì zhǐ qù , liù jīng fù wén zhāng 。
其言既卓阔,其义固荒茫。古人至白首,搜穷败肝肠。
qí yán jì zhuó kuò , qí yì gù huāng máng 。 gǔ rén zhì bái shǒu , sōu qióng bài gān cháng 。
仅名通一艺,著书欲煌煌。瑕疵自掩覆,后世更昭彰。
jǐn míng tōng yī yì , zhù shū yù huáng huáng 。 xiá cī zì yǎn fù , hòu shì gèng zhāo zhāng 。
世久无孔子,指画随其方。后生以中才,胸臆妄度量。
shì jiǔ wú kǒng zi , zhǐ huà suí qí fāng 。 hòu shēng yǐ zhōng cái , xiōng yì wàng dù liàng 。
彼专犹未达,吾慵复何望?端忧类童稚,习书倒偏傍。
bǐ zhuān yóu wèi dá , wú yōng fù hé wàng ? duān yōu lèi tóng zhì , xí shū dào piān bàng 。
况令议文物,规摹讵能详?轮辕孰挠直?冠盖孰????黄?
kuàng lìng yì wén wù , guī mó jù néng xiáng ? lún yuán shú náo zhí ? guān gài shú xūn huáng ?
圭璋国之器,孰杀孰锋铓?问十九未谕,其一犹面墙。
guī zhāng guó zhī qì , shú shā shú fēng máng ? wèn shí jiǔ wèi yù , qí yī yóu miàn qiáng 。
几微言性命,萌兆审兴亡。兹尤觉浩浩,吾讵免伥伥。
jī wēi yán xìng mìng , méng zhào shěn xīng wáng 。 zī yóu jué hào hào , wú jù miǎn chāng chāng 。
因思幸尚壮,曷不自激昂。前谋信已拙,来效庶云臧。
yīn sī xìng shàng zhuàng , hé bù zì jī áng 。 qián móu xìn yǐ zhuō , lái xiào shù yún zāng 。
渐有田数亩,春秋可耕桑。休问就医药,疾病可消禳。
jiàn yǒu tián shù mǔ , chūn qiū kě gēng sāng 。 xiū wèn jiù yī yào , jí bìng kě xiāo ráng 。
性本反澄澈,情田去榛荒。长编倚修架,大轴解深囊。
xìng běn fǎn chéng chè , qíng tián qù zhēn huāng 。 cháng biān yǐ xiū jià , dà zhóu jiě shēn náng 。
收功畏奔景,窥星起幽房。虚窗达深暝,明膏续飞光。
shōu gōng wèi bēn jǐng , kuī xīng qǐ yōu fáng 。 xū chuāng dá shēn míng , míng gāo xù fēi guāng 。
搜穷力虽惫,磨砺志须偿。譬如勤种艺,无忧匮囷仓。
sōu qióng lì suī bèi , mó lì zhì xū cháng 。 pì rú qín zhǒng yì , wú yōu kuì qūn cāng 。
又如导涓涓,宁难致汤汤。昔废渐开辟,新输日收藏。
yòu rú dǎo juān juān , níng nán zhì tāng tāng 。 xī fèi jiàn kāi pì , xīn shū rì shōu cáng 。
经营但亹亹,积累自穰穰。既多又须择,储精弃其糠。
jīng yíng dàn wěi wěi , jī lěi zì ráng ráng 。 jì duō yòu xū zé , chǔ jīng qì qí kāng 。
一正以孔孟,其挥乃韩庄。宾朋顾空馆,议论据方床。
yī zhèng yǐ kǒng mèng , qí huī nǎi hán zhuāng 。 bīn péng gù kōng guǎn , yì lùn jù fāng chuáng 。
试为出其有,始如宫应商。纷纭遇叩击,律吕乃交相。
shì wèi chū qí yǒu , shǐ rú gōng yīng shāng 。 fēn yún yù kòu jī , lǜ lǚ nǎi jiāo xiāng 。
须臾极万变,开阖争阴阳。南山对尘案,相摩露青苍。
xū yú jí wàn biàn , kāi hé zhēng yīn yáng 。 nán shān duì chén àn , xiāng mó lù qīng cāng 。
百鸟听徘徊,忽如来凤凰。乃知千载后,坐可见虞唐。
bǎi niǎo tīng pái huái , hū rú lái fèng huáng 。 nǎi zhī qiān zài hòu , zuò kě jiàn yú táng 。
施行虽未果,贮蓄岂非良。何殊厩中马,纵龁草满场。
shī xíng suī wèi guǒ , zhù xù qǐ fēi liáng 。 hé shū jiù zhōng mǎ , zòng hé cǎo mǎn chǎng 。
形骸苟充实,气力易腾骧。此求苦未晚,此志在坚刚。
xíng hái gǒu chōng shí , qì lì yì téng xiāng 。 cǐ qiú kǔ wèi wǎn , cǐ zhì zài jiān gāng 。