嬴秦溯颛顼,实肇诸大费
yíng qín sù zhuān xū , shí zhào zhū dà fèi
治水锡皂游,贻尔大厥嗣
zhì shuǐ xī zào yóu , yí ěr dà jué sì
勤周肆封爵,赐之岐西地
qín zhōu sì fēng jué , cì zhī qí xī dì
陈宝得其雄,将无为秦始
chén bǎo dé qí xióng , jiāng wú wéi qín shǐ
食马三百人,岂直当世利
shí mǎ sān bǎi rén , qǐ zhí dāng shì lì
种德被子孙,威加殄尔类
zhǒng dé bèi zi sūn , wēi jiā tiǎn ěr lèi
隆功德所乘,德薄功难再
lóng gōng dé suǒ chéng , dé báo gōng nán zài
并一古帝无,六王不足毙
bìng yī gǔ dì wú , liù wáng bù zú bì
咸阳兵可销,阿房复渡渭
xián yáng bīng kě xiāo , ā fáng fù dù wèi
杀旁绝人知,坑儒塞巷议
shā páng jué rén zhī , kēng rú sāi xiàng yì
诗书竟何仇,揭竿岂文字
shī shū jìng hé chóu , jiē gān qǐ wén zì
皇帝传万年,山鬼知一岁
huáng dì chuán wàn nián , shān guǐ zhī yī suì
陈胜奋臂呼,万国诸侯至
chén shèng fèn bì hū , wàn guó zhū hóu zhì
功成不务德,天命安可系
gōng chéng bù wù dé , tiān mìng ān kě xì
天下自归仁,乘敝易见泽
tiān xià zì guī rén , chéng bì yì jiàn zé
长者人共推,况有西楚霸
zhǎng zhě rén gòng tuī , kuàng yǒu xī chǔ bà
雄兵号百万,瞋叱皆辟易
xióng bīng hào bǎi wàn , chēn chì jiē pì yì
背关杀义主,遂为帝王藉
bèi guān shā yì zhǔ , suì wèi dì wáng jí
神龙排九霄,风云生羽翮
shén lóng pái jiǔ xiāo , fēng yún shēng yǔ hé
一败彭城东,折木扬沙石
yī bài péng chéng dōng , zhé mù yáng shā shí
再出荥阳西,黄屋回剑戟
zài chū xíng yáng xī , huáng wū huí jiàn jǐ
残暴人天厌,子惠一当百
cán bào rén tiān yàn , zi huì yī dāng bǎi
吕公识微贱,老妪安足核
lǚ gōng shí wēi jiàn , lǎo yù ān zú hé
君子慎幽邈,小人怀显谪
jūn zǐ shèn yōu miǎo , xiǎo rén huái xiǎn zhé
迩可远在兹,上帝日临赫
ěr kě yuǎn zài zī , shàng dì rì lín hè
英雄各自为,委身矜一掷
yīng xióng gè zì wèi , wěi shēn jīn yī zhì
若无良与平,东西决晨夕
ruò wú liáng yǔ píng , dōng xī jué chén xī
鸿沟限天堑,龙蛇异窟宅
hóng gōu xiàn tiān qiàn , lóng shé yì kū zhái
五年起布衣,成败争毫发
wǔ nián qǐ bù yī , chéng bài zhēng háo fā
所信维穹苍,穹苍不可绎
suǒ xìn wéi qióng cāng , qióng cāng bù kě yì
抚时崇明德,天心在咫尺
fǔ shí chóng míng dé , tiān xīn zài zhǐ chǐ
天子起稼穑,卖谷布兵弩
tiān zi qǐ jià sè , mài gǔ bù bīng nǔ
谨厚亦复为,子弟乃安堵
jǐn hòu yì fù wèi , zǐ dì nǎi ān dǔ
美髯刘将军,大敌猛如虎
měi rán liú jiāng jūn , dà dí měng rú hǔ
三千乘锐奔,百万成尘土
sān qiān chéng ruì bēn , bǎi wàn chéng chén tǔ
雷雨溢滍川,溺死安足数
léi yǔ yì zhì chuān , nì sǐ ān zú shù
功成失伯兄,引过不敢语
gōng chéng shī bó xiōng , yǐn guò bù gǎn yǔ
三辅喜东迎,汉官今复睹
sān fǔ xǐ dōng yíng , hàn guān jīn fù dǔ
晨夜趣南辕,几为传吏虏
chén yè qù nán yuán , jǐ wèi chuán lì lǔ
兼行犯雪霜,惶惑不知所
jiān xíng fàn xuě shuāng , huáng huò bù zhī suǒ
冰合滹沱河,乃有白衣父
bīng hé hū tuó hé , nǎi yǒu bái yī fù
邯郸拔其城,焚谤安行伍
hán dān bá qí chéng , fén bàng ān háng wǔ
萧王推赤心,铜马获真主
xiāo wáng tuī chì xīn , tóng mǎ huò zhēn zhǔ
短兵接高厈,突骑胡相距
duǎn bīng jiē gāo hǎn , tū qí hú xiāng jù
南郭千秋亭,正位顺群伫
nán guō qiān qiū tíng , zhèng wèi shùn qún zhù
大宝归仁人,万灵赖依怙
dà bǎo guī rén rén , wàn líng lài yī hù
抚我谁当仇,元吉自天祐
fǔ wǒ shuí dāng chóu , yuán jí zì tiān yòu
天命邈难谌,仁暴恒相持
tiān mìng miǎo nán chén , rén bào héng xiāng chí
汉室至桓灵,国祚亦孔衰
hàn shì zhì huán líng , guó zuò yì kǒng shuāi
既生刘豫州,又生操与丕
jì shēng liú yù zhōu , yòu shēng cāo yǔ pī
挟主令天下,荀郭多从之
xié zhǔ lìng tiān xià , xún guō duō cóng zhī
维我与使君,英鉴谁当欺
wéi wǒ yǔ shǐ jūn , yīng jiàn shuí dāng qī
不可与争锋,卧龙犹守雌
bù kě yǔ zhēng fēng , wò lóng yóu shǒu cí
运会倘默定,鞅掌欲何为
yùn huì tǎng mò dìng , yāng zhǎng yù hé wèi
仁人之用心,尽瘁以死期
rén rén zhī yòng xīn , jìn cuì yǐ sǐ qī
连营七百里,尝为此辈嗤
lián yíng qī bǎi lǐ , cháng wèi cǐ bèi chī
孝直即不死,骨肉终难移
xiào zhí jí bù sǐ , gǔ ròu zhōng nán yí
丞相真天威,南人无所施
chéng xiàng zhēn tiān wēi , nán rén wú suǒ shī
魏延不可用,岂故从坦夷
wèi yán bù kě yòng , qǐ gù cóng tǎn yí
竟出五丈原,仲达安足窥
jìng chū wǔ zhàng yuán , zhòng dá ān zú kuī
有道未必昌,古今长叹咨
yǒu dào wèi bì chāng , gǔ jīn cháng tàn zī
奸雄亦有成,圣哲能无疑
jiān xióng yì yǒu chéng , shèng zhé néng wú yí
曷求所从来,毋为昧当时
hé qiú suǒ cóng lái , wú wèi mèi dāng shí
治世耻言功,拨乱难为德
zhì shì chǐ yán gōng , bō luàn nán wéi dé
周公安足类,国史从来直
zhōu gōng ān zú lèi , guó shǐ cóng lái zhí
考古至隋终,掩卷长太息
kǎo gǔ zhì suí zhōng , yǎn juǎn zhǎng tài xī
江都不可留,群盗势孔亟
jiāng dū bù kě liú , qún dào shì kǒng jí
神速趣关中,柴师会渭北
shén sù qù guān zhōng , chái shī huì wèi běi
贤谋揖军日,一见如旧识
xián móu yī jūn rì , yī jiàn rú jiù shí
骁雄摄英主,不疑怀敬德
xiāo xióng shè yīng zhǔ , bù yí huái jìng dé
大业率由谁,而乃论嫡立
dà yè lǜ yóu shuí , ér nǎi lùn dí lì
功薄图自固,嫌忌反成侧
gōng báo tú zì gù , xián jì fǎn chéng cè
人事上应天,秦分太白出
rén shì shàng yīng tiān , qín fēn tài bái chū
骑虎竟何从,六月之四日
qí hǔ jìng hé cóng , liù yuè zhī sì rì
诸子尚复有,哽咽终无及
zhū zi shàng fù yǒu , gěng yè zhōng wú jí
泽被在天下,万世悲其质
zé bèi zài tiān xià , wàn shì bēi qí zhì
贫贱无伤心,崇高多险仄
pín jiàn wú shāng xīn , chóng gāo duō xiǎn zè
勿生帝王家,此语堪涕泣
wù shēng dì wáng jiā , cǐ yǔ kān tì qì
捡点作天子,天命不可违
jiǎn diǎn zuò tiān zi , tiān mìng bù kě wéi
黄袍竟加身,人心奚所私
huáng páo jìng jiā shēn , rén xīn xī suǒ sī
惭负若之何,清夜终难欺
cán fù ruò zhī hé , qīng yè zhōng nán qī
试以询仁后,处此宜胡为
shì yǐ xún rén hòu , chù cǐ yí hú wèi
干戈将揖让,遂古良有之
gān gē jiāng yī ràng , suì gǔ liáng yǒu zhī
百姓讵勿恤,残虐当歼夷
bǎi xìng jù wù xù , cán nüè dāng jiān yí
事类乖中情,君子之所非
shì lèi guāi zhōng qíng , jūn zǐ zhī suǒ fēi
幼主岂独夫,恩遇匪丛疑
yòu zhǔ qǐ dú fū , ēn yù fěi cóng yí
姬公苟莫恃,孺子谁与归
jī gōng gǒu mò shì , rú zi shuí yǔ guī
申菽其不芳,粪壤以充帷
shēn shū qí bù fāng , fèn rǎng yǐ chōng wéi
沧溟胡宁枯,昆仑胡为移
cāng míng hú níng kū , kūn lún hú wèi yí
荃蕙化为茅,久旷安足知
quán huì huà wèi máo , jiǔ kuàng ān zú zhī
赵氏一块肉,三百以为期
zhào shì yī kuài ròu , sān bǎi yǐ wéi qī
微子竟何去,朝鲜闻鹁鸠
wēi zi jìng hé qù , cháo xiān wén bó jiū
箕子托佯狂,为人画九畴
jī zi tuō yáng kuáng , wéi rén huà jiǔ chóu
比干谏而死,形骸以为仇
bǐ gān jiàn ér sǐ , xíng hái yǐ wéi chóu
孔圣称三仁,芳躅传千秋
kǒng shèng chēng sān rén , fāng zhú chuán qiān qiū
迂哉鲁仲连,一身奚所求
yū zāi lǔ zhòng lián , yī shēn xī suǒ qiú
彊秦并六国,不知曾闻否
jiàng qín bìng liù guó , bù zhī céng wén fǒu
刻石遍川岳,寻仙穷瀛洲
kè shí biàn chuān yuè , xún xiān qióng yíng zhōu
古今多帝王,东海空悠悠
gǔ jīn duō dì wáng , dōng hǎi kōng yōu yōu
更有田北平,除芜锄荒丘
gèng yǒu tián běi píng , chú wú chú huāng qiū
管宁终不仕,读书到白头
guǎn níng zhōng bù shì , dú shū dào bái tóu
君都而臣俞,千古瞻清夷
jūn dōu ér chén yú , qiān gǔ zhān qīng yí
天性不可易,相得宁无时
tiān xìng bù kě yì , xiāng de níng wú shí
昏庸弃忠良,芳洁蒙谗讥
hūn yōng qì zhōng liáng , fāng jié méng chán jī
不可终如何,若命殆安之
bù kě zhōng rú hé , ruò mìng dài ān zhī
嗟尔楚屈平,忧心亦孔哀
jiē ěr chǔ qū píng , yōu xīn yì kǒng āi
宠眷鲜克终,练要捐尘埃
chǒng juàn xiān kè zhōng , liàn yào juān chén āi
武关不还辕,余马独徘徊
wǔ guān bù hái yuán , yú mǎ dú pái huái
亲知复弗谐,日暮谁为媒
qīn zhī fù fú xié , rì mù shuí wèi méi
皇天安足问,云旗空委蛇
huáng tiān ān zú wèn , yún qí kōng wēi yí
终焉从彭咸,江中悲不悲
zhōng yān cóng péng xián , jiāng zhōng bēi bù bēi
愤惋匪骨肉,中情恒相随
fèn wǎn fěi gǔ ròu , zhōng qíng héng xiāng suí
形骸既勿恤,修名欲何为
xíng hái jì wù xù , xiū míng yù hé wèi
灵枢返宵夙,九曜争光辉
líng shū fǎn xiāo sù , jiǔ yào zhēng guāng huī
章黻晔且煌,旧乡亦有犁
zhāng fú yè qiě huáng , jiù xiāng yì yǒu lí
寸心苟不忘,率土皆潢池
cùn xīn gǒu bù wàng , lǜ tǔ jiē huáng chí
日月有明晦,桀挚奚是非
rì yuè yǒu míng huì , jié zhì xī shì fēi
古称鸱夷子,三徙有荣名
gǔ chēng chī yí zi , sān xǐ yǒu róng míng
仕越谏伐吴,会稽几危倾
shì yuè jiàn fá wú , huì jī jǐ wēi qīng
反国共忧辱,二岁乃行成
fǎn guó gòng yōu rǔ , èr suì nǎi xíng chéng
计然策十五,报吴卒以平
jì rán cè shí wǔ , bào wú zú yǐ píng
横行江淮东,诸侯谁与争
héng xíng jiāng huái dōng , zhū hóu shuí yǔ zhēng
功成受上将,遗书投海滨
gōng chéng shòu shàng jiàng , yí shū tóu hǎi bīn
致产数千万,齐主闻其名
zhì chǎn shù qiān wàn , qí zhǔ wén qí míng
相齐曾几时,归印辞乡邻
xiāng qí céng jǐ shí , guī yìn cí xiāng lín
闲行止于陶,贸易兼躬耕
xián xíng zhǐ yú táo , mào yì jiān gōng gēng
累赀复巨万,中男行杀人
lèi zī fù jù wàn , zhōng nán xíng shā rén
千金不死市,褐器致庄生
qiān jīn bù sǐ shì , hè qì zhì zhuāng shēng
长男重弃财,竟以殒其身
zhǎng nán zhòng qì cái , jìng yǐ yǔn qí shēn
贵既不可久,富亦何足陈
guì jì bù kě jiǔ , fù yì hé zú chén
人生若朝露,不如贱与贫
rén shēng ruò zhāo lù , bù rú jiàn yǔ pín
去彼复取此,终惭头上巾
qù bǐ fù qǔ cǐ , zhōng cán tóu shàng jīn
天下马上得,不可马上治
tiān xià mǎ shàng dé , bù kě mǎ shàng zhì
陆贾称诗书,尝为汉主詈
lù jiǎ chēng shī shū , cháng wèi hàn zhǔ lì
新语十二篇,美言令人爱
xīn yǔ shí èr piān , měi yán lìng rén ài
利弊中当时,亦复令人畏
lì bì zhōng dāng shí , yì fù lìng rén wèi
贤哲贵周身,忧国先防忌
xián zhé guì zhōu shēn , yōu guó xiān fáng jì
好畤可以家,多买腴田地
hǎo zhì kě yǐ jiā , duō mǎi yú tián dì
家有五男子,橐中装尚在
jiā yǒu wǔ nán zi , tuó zhōng zhuāng shàng zài
从侍常十人,十日更相替
cóng shì cháng shí rén , shí rì gèng xiāng tì
极欲数击鲜,千金足一醉
jí yù shù jī xiān , qiān jīn zú yī zuì
来往公卿间,益增饮食费
lái wǎng gōng qīng jiān , yì zēng yǐn shí fèi
声名藉汉廷,不知其所为
shēng míng jí hàn tíng , bù zhī qí suǒ wèi
禄产既伏诛,孝文新嗣位
lù chǎn jì fú zhū , xiào wén xīn sì wèi
大勋归将相,乃谓用其计
dà xūn guī jiàng xiàng , nǎi wèi yòng qí jì
世间恕醉人,或当有此事
shì jiān shù zuì rén , huò dāng yǒu cǐ shì
龙门曾诣阙,献策弗能用
lóng mén céng yì quē , xiàn cè fú néng yòng
教授河汾间,弟子从之众
jiào shòu hé fén jiān , dì zǐ cóng zhī zhòng
累征更不起,名藉一时哄
lèi zhēng gèng bù qǐ , míng jí yī shí hǒng
风雨足以庇,薄田良堪种
fēng yǔ zú yǐ bì , bó tián liáng kān zhǒng
著书可自乐,谈道与人共
zhù shū kě zì lè , tán dào yǔ rén gòng
假使献策时,大为隋文重
jiǎ shǐ xiàn cè shí , dà wèi suí wén zhòng
伊吕岂终隐,杨元相伯仲
yī lǚ qǐ zhōng yǐn , yáng yuán xiāng bó zhòng
虽有蛊上心,考槃不可颂
suī yǒu gǔ shàng xīn , kǎo pán bù kě sòng
奚似宁北海,山谷长读诵
xī shì níng běi hǎi , shān gǔ zhǎng dú sòng
语不及世间,邴王交磨砻
yǔ bù jí shì jiān , bǐng wáng jiāo mó lóng
秖畏彦方知,刑戮安足痛
zhī wèi yàn fāng zhī , xíng lù ān zú tòng
道路惭拾遗,遐迩返群讼
dào lù cán shí yí , xiá ěr fǎn qún sòng
所负吾不知,行藏有微中
suǒ fù wú bù zhī , xíng cáng yǒu wēi zhōng
吾爱臧子源,慕义行哭秦
wú ài zāng zi yuán , mù yì xíng kū qín
时乖事弗谐,挥戈绝陈琳
shí guāi shì fú xié , huī gē jué chén lín
瞋目声琅琅,投命毕君亲
chēn mù shēng láng láng , tóu mìng bì jūn qīn
陈容起坐侧,激烈气冲巾
chén róng qǐ zuò cè , jī liè qì chōng jīn
宁与臧生死,不同将军生
níng yǔ zāng shēng sǐ , bù tóng jiāng jūn shēng
一日杀二士,坐客泪涔涔
yī rì shā èr shì , zuò kè lèi cén cén
吾爱孔文举,正气凌星辰
wú ài kǒng wén jǔ , zhèng qì líng xīng chén
鸿名喿海内,兰艾难为林
hóng míng zào hǎi nèi , lán ài nán wéi lín
抚尸诣京兆,哀恻愿相徇
fǔ shī yì jīng zhào , āi cè yuàn xiāng xùn
吾爱唐魏征,努力为良臣
wú ài táng wèi zhēng , nǔ lì wèi liáng chén
耻君非尧舜,切谏终其身
chǐ jūn fēi yáo shùn , qiè jiàn zhōng qí shēn
吾爱狄梁公,北斗南一人
wú ài dí liáng gōng , běi dǒu nán yī rén
不欲知谮名,俛仰涤素襟
bù yù zhī zèn míng , fǔ yǎng dí sù jīn
乱政弗逆指,志在归庐陵
luàn zhèng fú nì zhǐ , zhì zài guī lú líng
脯醢暂适口,供疾维术参
pú hǎi zàn shì kǒu , gōng jí wéi shù cān
从容将忠款,卒以返唐庭
cóng róng jiāng zhōng kuǎn , zú yǐ fǎn táng tíng
吾爱武攸绪,弃官隐嵩岑
wú ài wǔ yōu xù , qì guān yǐn sōng cén
盛夏居石室,冬巢茅菽深
shèng xià jū shí shì , dōng cháo máo shū shēn
释服买良田,混俗同耦耕
shì fú mǎi liáng tián , hùn sú tóng ǒu gēng
中宗召问道,再拜还崚嶒
zhōng zōng zhào wèn dào , zài bài hái léng céng
丈夫遇不齐,所贵在寸心
zhàng fū yù bù qí , suǒ guì zài cùn xīn
宠辱酬当时,明昧亘中情
chǒng rǔ chóu dāng shí , míng mèi gèn zhōng qíng
屋漏讼秋毫,岂以谋身名
wū lòu sòng qiū háo , qǐ yǐ móu shēn míng