天道有昼夜,动息两不争
tiān dào yǒu zhòu yè , dòng xī liǎng bù zhēng
喜昼而悲夜,无乃非人情
xǐ zhòu ér bēi yè , wú nǎi fēi rén qíng
嗟余婴此患,何以处死生
jiē yú yīng cǐ huàn , hé yǐ chǔ sǐ shēng
衾裯既已温,筦簟有馀清
qīn chóu jì yǐ wēn , guǎn diàn yǒu yú qīng
人皆乐睡乡,胡我独惺惺
rén jiē lè shuì xiāng , hú wǒ dú xīng xīng
自从出门来,十卧九不宁
zì cóng chū mén lái , shí wò jiǔ bù níng
夜则摇其精,昼复劳其形
yè zé yáo qí jīng , zhòu fù láo qí xíng
常恐大命至,奄忽道无成
cháng kǒng dà mìng zhì , yǎn hū dào wú chéng
公卿是何物,性命乃可轻
gōng qīng shì hé wù , xìng mìng nǎi kě qīng
学道三十年,此心犹未安
xué dào sān shí nián , cǐ xīn yóu wèi ān
辗转一夕间,扰扰千万端
zhǎn zhuǎn yī xī jiān , rǎo rǎo qiān wàn duān
病以爱为本,忧怖乃相干
bìng yǐ ài wèi běn , yōu bù nǎi xiāng gān
物生每徇性,夙习不可刊
wù shēng měi xùn xìng , sù xí bù kě kān
顺或忘其源,逆则撄其湍
shùn huò wàng qí yuán , nì zé yīng qí tuān
心迹既以违,调伏良亦难
xīn jì jì yǐ wéi , diào fú liáng yì nán
逝将放吾意,俯仰得所欢
shì jiāng fàng wú yì , fǔ yǎng dé suǒ huān
真际未可期,庶以澄内观
zhēn jì wèi kě qī , shù yǐ chéng nèi guān
不眠苦夜永,待旦情徬徨
bù mián kǔ yè yǒng , dài dàn qíng páng huáng
传闻虏渡河,羽书达明光
chuán wén lǔ dù hé , yǔ shū dá míng guāng
前锋已陷敌,大将堕马亡
qián fēng yǐ xiàn dí , dà jiàng duò mǎ wáng
健卒三万人,一朝血沙场
jiàn zú sān wàn rén , yī zhāo xuè shā chǎng
孤城若累卵,覆车且相望
gū chéng ruò lěi luǎn , fù chē qiě xiāng wàng
天子为动色,群议纷蜩螗
tiān zi wèi dòng sè , qún yì fēn tiáo táng
司马出守边,元戎将启行
sī mǎ chū shǒu biān , yuán róng jiāng qǐ xíng
当时画战守,经抚何参商
dāng shí huà zhàn shǒu , jīng fǔ hé shēn shāng
曾闻右战者,未战已仆僵
céng wén yòu zhàn zhě , wèi zhàn yǐ pū jiāng
至今庙堂间,莫知谁否臧
zhì jīn miào táng jiān , mò zhī shuí fǒu zāng
嗟余孱书生,隐忧岂敢忘
jiē yú càn shū shēng , yǐn yōu qǐ gǎn wàng
十年策不售,何由叫阖阊
shí nián cè bù shòu , hé yóu jiào hé chāng
委贽未分明,幸可商行藏
wěi zhì wèi fēn míng , xìng kě shāng háng cáng
一命亦致身,将母或不遑
yī mìng yì zhì shēn , jiāng mǔ huò bù huáng
促装招吾友,归耕烟水乡
cù zhuāng zhāo wú yǒu , guī gēng yān shuǐ xiāng
驱车出郭门,行行憩逆旅
qū chē chū guō mén , xíng xíng qì nì lǚ
童仆相为言,有客驰马去
tóng pú xiāng wèi yán , yǒu kè chí mǎ qù
云追南行者,昨已请严旨
yún zhuī nán xíng zhě , zuó yǐ qǐng yán zhǐ
闻之一惊叹,我罪以何抵
wén zhī yī jīng tàn , wǒ zuì yǐ hé dǐ
边陲奄然丧,谋国者谁子
biān chuí yǎn rán sàng , móu guó zhě shuí zi
舍彼逋逃臣,苛此章句士
shě bǐ bū táo chén , kē cǐ zhāng jù shì
士固各有志,进退绰然耳
shì gù gè yǒu zhì , jìn tuì chuò rán ěr
不闻盛明朝,罪士以鞭箠
bù wén shèng míng cháo , zuì shì yǐ biān chuí
吾观长安中,纵横曳朱紫
wú guān cháng ān zhōng , zòng héng yè zhū zǐ
云台逞高议,意气一何侈
yún tái chěng gāo yì , yì qì yī hé chǐ
但恃虏不来,来亦竟无恃
dàn shì lǔ bù lái , lái yì jìng wú shì
吾侪藜藿人,敢云肉食鄙
wú chái lí huò rén , gǎn yún ròu shí bǐ
进既不求荣,退则如脱屣
jìn jì bù qiú róng , tuì zé rú tuō xǐ
会当翔冥鸿,何乃吓腐鼠
huì dāng xiáng míng hóng , hé nǎi xià fǔ shǔ
我本疏狂人,不适于用世
wǒ běn shū kuáng rén , bù shì yú yòng shì
当其少壮时,筋力尚可试
dāng qí shào zhuàng shí , jīn lì shàng kě shì
摧颓廿年馀,业已甘放废
cuī tuí niàn nián yú , yè yǐ gān fàng fèi
黾勉作此来,未免为贫计
mǐn miǎn zuò cǐ lái , wèi miǎn wèi pín jì
出门即不怡,行止屡跋疐
chū mén jí bù yí , xíng zhǐ lǚ bá zhì
禄养或可图,世难偶相值
lù yǎng huò kě tú , shì nán ǒu xiāng zhí
未能为亲欢,遗之以大虑
wèi néng wèi qīn huān , yí zhī yǐ dà lǜ
绝裾者何人,殆或非吾类
jué jū zhě hé rén , dài huò fēi wú lèi
高车易倾覆,况复丁此季
gāo chē yì qīng fù , kuàng fù dīng cǐ jì
纵令为身谋,亦岂徒泄泄
zòng lìng wèi shēn móu , yì qǐ tú xiè xiè
寄谢金门友,出处各有为
jì xiè jīn mén yǒu , chū chǔ gè yǒu wéi
同车既好我,周道瞻如醉
tóng chē jì hǎo wǒ , zhōu dào zhān rú zuì
畴昔偕兹役,维予暨汪子
chóu xī xié zī yì , wéi yǔ jì wāng zi
我从中道还,子亦废然止
wǒ cóng zhōng dào hái , zi yì fèi rán zhǐ
汪子行㷀㷀,念之心欲死
wāng zi xíng qióng qióng , niàn zhī xīn yù sǐ
重来复同归,依然吾与尔
zhòng lái fù tóng guī , yī rán wú yǔ ěr
汪子功名人,微尚不在此
wāng zi gōng míng rén , wēi shàng bù zài cǐ
去留皆洒然,更觉归可喜
qù liú jiē sǎ rán , gèng jué guī kě xǐ
举世急功名,吾尔众所訾
jǔ shì jí gōng míng , wú ěr zhòng suǒ zī
曰此无远图,区区效儿女
yuē cǐ wú yuǎn tú , qū qū xiào ér nǚ
两人相视笑,吾乃徇誉毁
liǎng rén xiāng shì xiào , wú nǎi xùn yù huǐ
古来耕钓徒,亦各有其侣
gǔ lái gēng diào tú , yì gè yǒu qí lǚ
得子巳不孤,悠悠何足齿
dé zi sì bù gū , yōu yōu hé zú chǐ
我年未四十,已怀退隐图
wǒ nián wèi sì shí , yǐ huái tuì yǐn tú
俯仰又十年,何为尚踌躇
fǔ yǎng yòu shí nián , hé wèi shàng chóu chú
经过怯往迹,魂魄识畏途
jīng guò qiè wǎng jì , hún pò shí wèi tú
去来廿年间,道里三万馀
qù lái niàn nián jiān , dào lǐ sān wàn yú
车装敝屡更,何况此微躯
chē zhuāng bì lǚ gèng , hé kuàng cǐ wēi qū
所以不自决,岂徒为饥驱
suǒ yǐ bù zì jué , qǐ tú wèi jī qū
富贵亦复佳,岁月待我乎
fù guì yì fù jiā , suì yuè dài wǒ hū
婚嫁幸已毕,余口亦易糊
hūn jià xìng yǐ bì , yú kǒu yì yì hú
故山皋亭下,桃李满村墟
gù shān gāo tíng xià , táo lǐ mǎn cūn xū
深坞秀泉石,近筑静者庐
shēn wù xiù quán shí , jìn zhù jìng zhě lú
新梢想出篱,疏泉行绕渠
xīn shāo xiǎng chū lí , shū quán xíng rào qú
双髽指天目,一勺见西湖
shuāng zhuā zhǐ tiān mù , yī sháo jiàn xī hú
言之病已苏,况当长久居
yán zhī bìng yǐ sū , kuàng dāng cháng jiǔ jū
息黥补吾劓,造物岂区区
xī qíng bǔ wú yì , zào wù qǐ qū qū
春光已彊半,冰雪尚如此
chūn guāng yǐ jiàng bàn , bīng xuě shàng rú cǐ
云间寒日辉,不肯照穷子
yún jiān hán rì huī , bù kěn zhào qióng zi
喜无尘扑面,又苦泥没趾
xǐ wú chén pū miàn , yòu kǔ ní méi zhǐ
车马诘曲行,五里当十里
chē mǎ jí qū xíng , wǔ lǐ dāng shí lǐ
岂不惮修途,归途修亦迩
qǐ bù dàn xiū tú , guī tú xiū yì ěr
北地行欲尽,始觉春萌芽
běi dì xíng yù jǐn , shǐ jué chūn méng yá
村柳色已新,蔼蔼烟中斜
cūn liǔ sè yǐ xīn , ǎi ǎi yān zhōng xié
渡河指齐郊,河边见归槎
dù hé zhǐ qí jiāo , hé biān jiàn guī chá
淮徐行在眼,吴会亦匪赊
huái xú xíng zài yǎn , wú huì yì fěi shē
道路空苦辛,分定勿复嗟
dào lù kōng kǔ xīn , fēn dìng wù fù jiē
生不爱京华,不如早还家
shēng bù ài jīng huá , bù rú zǎo hái jiā
还家春未暮,及见桃梨花
hái jiā chūn wèi mù , jí jiàn táo lí huā
晓起占天色,青天无纤滓
xiǎo qǐ zhàn tiān sè , qīng tiān wú xiān zǐ
占者忌早晴,暂晴亦可喜
zhàn zhě jì zǎo qíng , zàn qíng yì kě xǐ
曈昽日未舒,同云复弥弥
tóng lóng rì wèi shū , tóng yún fù mí mí
须臾密雪布,咫尺如万里
xū yú mì xuě bù , zhǐ chǐ rú wàn lǐ
但见云涛来,茫然失涯涘
dàn jiàn yún tāo lái , máng rán shī yá sì
去住无所凭,始识汗漫理
qù zhù wú suǒ píng , shǐ shí hàn màn lǐ
天公作此戏,聊戏吾与汝
tiān gōng zuò cǐ xì , liáo xì wú yǔ rǔ
日暮雪色深,旷野绝行踪
rì mù xuě sè shēn , kuàng yě jué xíng zōng
舆人惑四方,东西视天风
yú rén huò sì fāng , dōng xī shì tiān fēng
忽然见新月,冉冉来云中
hū rán jiàn xīn yuè , rǎn rǎn lái yún zhōng
雪亦能照夜,得月光始通
xuě yì néng zhào yè , dé yuè guāng shǐ tōng
度彼九曲坂,赖此两素容
dù bǐ jiǔ qū bǎn , lài cǐ liǎng sù róng
不知城郭近,杳尔闻微钟
bù zhī chéng guō jìn , yǎo ěr wén wēi zhōng
我从天末来,已觉下界空
wǒ cóng tiān mò lái , yǐ jué xià jiè kōng
客舍东城隅,西山眺望闲
kè shě dōng chéng yú , xī shān tiào wàng xián
朝见积雪斑,暮见落日殷
cháo jiàn jī xuě bān , mù jiàn luò rì yīn
平生爱山心,对之了不关
píng shēng ài shān xīn , duì zhī le bù guān
今朝谷城下,春水始一湾
jīn zhāo gǔ chéng xià , chūn shuǐ shǐ yī wān
麦畦绿照眼,上有青螺鬟
mài qí lǜ zhào yǎn , shàng yǒu qīng luó huán
忽如逢故人,一笑开襟颜
hū rú féng gù rén , yī xiào kāi jīn yán
山水只如此,值我归兴闲
shān shuǐ zhǐ rú cǐ , zhí wǒ guī xīng xián
归亦有何好,试问此青山
guī yì yǒu hé hǎo , shì wèn cǐ qīng shān
春光无次第,雪后景已暄
chūn guāng wú cì dì , xuě hòu jǐng yǐ xuān
爱此沙路平,青山压晴原
ài cǐ shā lù píng , qīng shān yā qíng yuán
下车策蹇行,并辔相笑言
xià chē cè jiǎn xíng , bìng pèi xiāng xiào yán
远峰翠欲滴,近岫势屡翻
yuǎn fēng cuì yù dī , jìn xiù shì lǚ fān
惜未及花时,指点桃梨村
xī wèi jí huā shí , zhǐ diǎn táo lí cūn
悠然度溪桥,下有碧潺湲
yōu rán dù xī qiáo , xià yǒu bì chán yuán
投鞭一盥漱,为我洗烦冤
tóu biān yī guàn shù , wèi wǒ xǐ fán yuān
兹山表徐方,经过屡登眺
zī shān biǎo xú fāng , jīng guò lǚ dēng tiào
偶然寻旧游,策蹇偕所好
ǒu rán xún jiù yóu , cè jiǎn xié suǒ hǎo
荒亭何萧瑟,落日春风峭
huāng tíng hé xiāo sè , luò rì chūn fēng qiào
河山挟霸气,四顾雄怀抱
hé shān xié bà qì , sì gù xióng huái bào
嗟此古战场,岂容隐者傲
jiē cǐ gǔ zhàn chǎng , qǐ róng yǐn zhě ào
缅思放鹤人,无乃非高蹈
miǎn sī fàng hè rén , wú nǎi fēi gāo dǎo
不见山下湖,清如眉眼照
bú jiàn shān xià hú , qīng rú méi yǎn zhào
河势欲吞山,湖能益山貌
hé shì yù tūn shān , hú néng yì shān mào
此中岂有意,河怒湖则笑
cǐ zhōng qǐ yǒu yì , hé nù hú zé xiào
粤客自南来,吴侬从北下
yuè kè zì nán lái , wú nóng cóng běi xià
解后黄河边,踪迹两相讶
jiě hòu huáng hé biān , zōng jì liǎng xiāng yà
问我归何遽,问尔行何暇
wèn wǒ guī hé jù , wèn ěr xíng hé xiá
同是公车人,不及公车罢
tóng shì gōng chē rén , bù jí gōng chē bà
此时长安客,阗隘举子舍
cǐ shí cháng ān kè , tián ài jǔ zi shě
岂知风波间,有此闲昼夜
qǐ zhī fēng bō jiān , yǒu cǐ xián zhòu yè
于彼为桎械,于我如放赦
yú bǐ wèi zhì xiè , yú wǒ rú fàng shè
难进而易退,聊用解嘲骂
nán jìn ér yì tuì , liáo yòng jiě cháo mà
江淮十日晴,似为归人贶
jiāng huái shí rì qíng , shì wèi guī rén kuàng
浊河亦霁颜,平澜容月漾
zhuó hé yì jì yán , píng lán róng yuè yàng
今朝广陵路,春气转骀荡
jīn zhāo guǎng líng lù , chūn qì zhuǎn dài dàng
邗沟日已斜,瓜州潮未涨
hán gōu rì yǐ xié , guā zhōu cháo wèi zhǎng
滞舟江城边,朅来江城上
zhì zhōu jiāng chéng biān , qiè lái jiāng chéng shàng
樱桃淡多姿,杨柳绿无状
yīng táo dàn duō zī , yáng liǔ lǜ wú zhuàng
江水媚春晓,开此好图障
jiāng shuǐ mèi chūn xiǎo , kāi cǐ hǎo tú zhàng
怪我思江南,请君试一望
guài wǒ sī jiāng nán , qǐng jūn shì yī wàng
十年渡扬子,狎此如衽席
shí nián dù yáng zi , xiá cǐ rú rèn xí
今始识风波,呼吸投不测
jīn shǐ shí fēng bō , hū xī tóu bù cè
举世皆骇机,避就本无益
jǔ shì jiē hài jī , bì jiù běn wú yì
不死亦偶然,馀生真可惜
bù sǐ yì ǒu rán , yú shēng zhēn kě xī
不然此春光,遂与成永隔
bù rán cǐ chūn guāng , suì yǔ chéng yǒng gé
出险心已夷,聊共子游息
chū xiǎn xīn yǐ yí , liáo gòng zi yóu xī
望中指北固,沿溪花的的
wàng zhōng zhǐ běi gù , yán xī huā de de
言诣山之阴,仰观快奇壁
yán yì shān zhī yīn , yǎng guān kuài qí bì
伟哉铁柱峰,㟏岈疑斧劈
wěi zāi tiě zhù fēng , hán yá yí fǔ pī
傍有衲子居,幽洞秘丹碧
bàng yǒu nà zi jū , yōu dòng mì dān bì
洞中少寒暑,龛灯伴朝夕
dòng zhōng shǎo hán shǔ , kān dēng bàn zhāo xī
嗟余风波民,何由得此适
jiē yú fēng bō mín , hé yóu de cǐ shì
幸已脱鱼腹,复尔耽旦宅
xìng yǐ tuō yú fù , fù ěr dān dàn zhái
稽首礼大悲,终然度苦厄
qǐ shǒu lǐ dà bēi , zhōng rán dù kǔ è
北固行坦迤,平冈若修塍
běi gù xíng tǎn yí , píng gāng ruò xiū chéng
江山出两腋,群物无遁形
jiāng shān chū liǎng yè , qún wù wú dùn xíng
顾盼收金焦,迢遥控层城
gù pàn shōu jīn jiāo , tiáo yáo kòng céng chéng
城中起炊烟,山气相与凝
chéng zhōng qǐ chuī yān , shān qì xiāng yǔ níng
日色射远江,跃冶光晶荧
rì sè shè yuǎn jiāng , yuè yě guāng jīng yíng
天水上下同,微波不能兴
tiān shuǐ shàng xià tóng , wēi bō bù néng xīng
翻思弄舟好,失我向所惊
fān sī nòng zhōu hǎo , shī wǒ xiàng suǒ jīng
下山寻花溪,落日喷朱樱
xià shān xún huā xī , luò rì pēn zhū yīng
花亦爱晚妆,高低众态生
huā yì ài wǎn zhuāng , gāo dī zhòng tài shēng
穿花藉草坐,归路香冥冥
chuān huā jí cǎo zuò , guī lù xiāng míng míng
吾爱陶彭泽,出处皆草草
wú ài táo péng zé , chū chǔ jiē cǎo cǎo
动必求其全,俗人自缠扰
dòng bì qiú qí quán , sú rén zì chán rǎo
吾尔廿年交,知子如余少
wú ěr niàn nián jiāo , zhī zi rú yú shǎo
爱子无俗情,俗情亦自好
ài zi wú sú qíng , sú qíng yì zì hǎo
口常说隐沦,身复恋温饱
kǒu cháng shuō yǐn lún , shēn fù liàn wēn bǎo
蹉跎两不遂,此意各能了
cuō tuó liǎng bù suí , cǐ yì gè néng le
兹游计百日,日日同倾倒
zī yóu jì bǎi rì , rì rì tóng qīng dǎo
鼙鼓声动天,风涛势翻岛
pí gǔ shēng dòng tiān , fēng tāo shì fān dǎo
寝食闲谈谐,赖以忘病恼
qǐn shí xián tán xié , lài yǐ wàng bìng nǎo
不知分手路,只此阊门道
bù zhī fēn shǒu lù , zhī cǐ chāng mén dào
经过虽有期,别怀亦悄悄
jīng guò suī yǒu qī , bié huái yì qiāo qiāo
子归及桃花,六桥踏清晓
zi guī jí táo huā , liù qiáo tà qīng xiǎo
别业在龙泓,泉石真可老
bié yè zài lóng hóng , quán shí zhēn kě lǎo
我归百无欢,烧笋听春鸟
wǒ guī bǎi wú huān , shāo sǔn tīng chūn niǎo
秋风从子游,松阁为我埽
qiū fēng cóng zi yóu , sōng gé wèi wǒ sào
伯兄性寡营,生理日萧条
bó xiōng xìng guǎ yíng , shēng lǐ rì xiāo tiáo
两弟皆食贫,汲汲度昏朝
liǎng dì jiē shí pín , jí jí dù hūn cháo
为农力不任,课儿亦无聊
wèi nóng lì bù rèn , kè ér yì wú liáo
馀润或望余,自顾无脂膏
yú rùn huò wàng yú , zì gù wú zhī gāo
今当遂长往,念此中心焦
jīn dāng suì zhǎng wǎng , niàn cǐ zhōng xīn jiāo
勉谢诸兄弟,此非人力邀
miǎn xiè zhū xiōng dì , cǐ fēi rén lì yāo
吾宗自薄祜,先达皆早雕
wú zōng zì báo hù , xiān dá jiē zǎo diāo
从兄与仲氏,当年踵登朝
cóng xiōng yǔ zhòng shì , dāng nián zhǒng dēng cháo
至今同籍人,秉枢冠百僚
zhì jīn tóng jí rén , bǐng shū guān bǎi liáo
逝者倘可留,翩然亦云霄
shì zhě tǎng kě liú , piān rán yì yún xiāo
大命既有制,露电安可饕
dà mìng jì yǒu zhì , lù diàn ān kě tāo
我虽老风尘,寿命较已牢
wǒ suī lǎo fēng chén , shòu mìng jiào yǐ láo
与其夭斧斤,宁以樗散逃
yǔ qí yāo fǔ jīn , níng yǐ chū sàn táo
伤彼泉下人,悯我道路劳
shāng bǐ quán xià rén , mǐn wǒ dào lù láo
兄弟更相慰,烹蔬倾浊醪
xiōng dì gèng xiāng wèi , pēng shū qīng zhuó láo
婆娑阿母旁,此乐何陶陶
pó suō ā mǔ páng , cǐ lè hé táo táo
富贵有此否,何乃为我骄
fù guì yǒu cǐ fǒu , hé nǎi wèi wǒ jiāo
天伦岂世情,菀枯同所遭
tiān lún qǐ shì qíng , wǎn kū tóng suǒ zāo
但当崇令德,慎勿望门高
dàn dāng chóng lìng dé , shèn wù wàng mén gāo