乌蛮遗种称罗鬼,剽悍断头能掉尾。传从济火年代深,世土居然属宣慰。
wū mán yí zhǒng chēng luó guǐ , piāo hàn duàn tóu néng diào wěi 。 chuán cóng jì huǒ nián dài shēn , shì tǔ jū rán shǔ xuān wèi 。
我从里俗询大概。复取兴衰质诸史。中古荒茫不足论,渊源请自先朝始。
wǒ cóng lǐ sú xún dà gài 。 fù qǔ xīng shuāi zhì zhū shǐ 。 zhōng gǔ huāng máng bù zú lùn , yuān yuán qǐng zì xiān cháo shǐ 。
洪武初年祸乱平,远略伧荒来越巂。是时奢香一巾帼,跃马金陵谒天子。
hóng wǔ chū nián huò luàn píng , yuǎn lüè cāng huāng lái yuè guī 。 shì shí shē xiāng yī jīn guó , yuè mǎ jīn líng yè tiān zi 。
承恩归去立奇功,一诺西南九驿通。却笑五丁开不到,乱山高下隔蚕丛。
chéng ēn guī qù lì qí gōng , yī nuò xī nán jiǔ yì tōng 。 què xiào wǔ dīng kāi bú dào , luàn shān gāo xià gé cán cóng 。
二百余年太平业,世世分藩比臣妾。后来生聚启规模,四十八支互蟠结。
èr bǎi yú nián tài píng yè , shì shì fēn fān bǐ chén qiè 。 hòu lái shēng jù qǐ guī mó , sì shí bā zhī hù pán jié 。
别开荆莽起台殿,硐户碉房高栉栉。已分王土作王臣,旋练夷兵护夷穴。
bié kāi jīng mǎng qǐ tái diàn , dòng hù diāo fáng gāo zhì zhì 。 yǐ fēn wáng tǔ zuò wáng chén , xuán liàn yí bīng hù yí xué 。
剁牛磔犬片言重,聚蚁屯蜂一呼集。布囊笼发毡覆肩,负弩操刀轻出没。
duò niú zhé quǎn piàn yán zhòng , jù yǐ tún fēng yī hū jí 。 bù náng lóng fā zhān fù jiān , fù nǔ cāo dāo qīng chū mò 。
泰和功烈汾阳亚,神庙中年平播贼。当时亦用水西兵,驱使前行借余力。
tài hé gōng liè fén yáng yà , shén miào zhōng nián píng bō zéi 。 dāng shí yì yòng shuǐ xī bīng , qū shǐ qián xíng jiè yú lì 。
酿成殃祸启祯朝,杀吏围城气渐骄。深宫南顾鞭难及,诸将西征功屡邀。
niàng chéng yāng huò qǐ zhēn cháo , shā lì wéi chéng qì jiàn jiāo 。 shēn gōng nán gù biān nán jí , zhū jiāng xī zhēng gōng lǚ yāo 。
土司如狼吏如鼠,八捷余威弃归路。内庄一夜陨河魁,明日三军齐缟素。
tǔ sī rú láng lì rú shǔ , bā jié yú wēi qì guī lù 。 nèi zhuāng yī yè yǔn hé kuí , míng rì sān jūn qí gǎo sù 。
眼中大创真无几,可惜偷安旋就抚。阁鸦关外晓传烽,霭翠营南夜鸣鼓。
yǎn zhōng dà chuàng zhēn wú jǐ , kě xī tōu ān xuán jiù fǔ 。 gé yā guān wài xiǎo chuán fēng , ǎi cuì yíng nán yè míng gǔ 。
迩来桑海变须臾,此辈根株未尽除。夷性陆梁还似故,朝家谋略故非疏。
ěr lái sāng hǎi biàn xū yú , cǐ bèi gēn zhū wèi jǐn chú 。 yí xìng lù liáng hái shì gù , cháo jiā móu lüè gù fēi shū 。
经营特借强藩力,辛苦开疆一载余。至今父老犹能说,墨守输攻真劲敌。
jīng yíng tè jiè qiáng fān lì , xīn kǔ kāi jiāng yī zài yú 。 zhì jīn fù lǎo yóu néng shuō , mò shǒu shū gōng zhēn jìng dí 。
老窠地险石作城,要陕不容双骑入。铜牙毒矢毙濡缕,竹柄长矛利钩棘。
lǎo kē dì xiǎn shí zuò chéng , yào shǎn bù róng shuāng qí rù 。 tóng yá dú shǐ bì rú lǚ , zhú bǐng cháng máo lì gōu jí 。
马蹄过岭捷于猱,革甲环身轻似叶。连宵斫阵万炬明,散入深林晓无迹。
mǎ tí guò lǐng jié yú náo , gé jiǎ huán shēn qīng shì yè 。 lián xiāo zhuó zhèn wàn jù míng , sàn rù shēn lín xiǎo wú jì 。
蛇神虫鬼助饕虐,飞食人头吐人血。砦前路断临奔壑,失势一摧千万尺。
shé shén chóng guǐ zhù tāo nüè , fēi shí rén tóu tǔ rén xuè 。 zhài qián lù duàn lín bēn hè , shī shì yī cuī qiān wàn chǐ 。
四山伐木斫作厢,裹用牛皮冒生铁。石椒悬縆下槌门,雷斧轰天巨灵劈。
sì shān fá mù zhuó zuò xiāng , guǒ yòng niú pí mào shēng tiě 。 shí jiāo xuán gēng xià chuí mén , léi fǔ hōng tiān jù líng pī 。
攀藤健儿气力尽,拍手蛮娘笑投石。重围坐困又经时,转粟方愁乏良策。
pān téng jiàn ér qì lì jìn , pāi shǒu mán niáng xiào tóu shí 。 chóng wéi zuò kùn yòu jīng shí , zhuǎn sù fāng chóu fá liáng cè 。
岂知存灭总关天,渠首终成戏下悬。万岭提封开四郡,一朝腥秽涤千年。
qǐ zhī cún miè zǒng guān tiān , qú shǒu zhōng chéng xì xià xuán 。 wàn lǐng tí fēng kāi sì jùn , yī zhāo xīng huì dí qiān nián 。
自此岩疆少蜂虿,余威远慑诸苗砦。空留徼外廓清功,自蹈人间僣亡罪。
zì cǐ yán jiāng shǎo fēng chài , yú wēi yuǎn shè zhū miáo zhài 。 kōng liú jiǎo wài kuò qīng gōng , zì dǎo rén jiān tiě wáng zuì 。
此日重劳问罪师,乌飞三匝失栖枝。忽传耐德生还日,赵氏中山尚有儿。
cǐ rì zhòng láo wèn zuì shī , wū fēi sān zā shī qī zhī 。 hū chuán nài dé shēng huán rì , zhào shì zhōng shān shàng yǒu ér 。
乌蒙犄角称甥舅,曾是安坤旧婚媾。也挈遗孤代乞哀,复归故土希恩宥。
wū méng jī jiǎo chēng shēng jiù , céng shì ān kūn jiù hūn gòu 。 yě qiè yí gū dài qǐ āi , fù guī gù tǔ xī ēn yòu 。
颇闻军令竞邀驩,满许闲田复见还。土贡纷纷呈铁踣,庚苴往往赐银盘。
pǒ wén jūn lìng jìng yāo huān , mǎn xǔ xián tián fù jiàn hái 。 tǔ gòng fēn fēn chéng tiě bó , gēng jū wǎng wǎng cì yín pán 。
寄语封疆诸大吏,从前开辟谈何易。莫贪扯手纳金钱,此事孤雏有深意。
jì yǔ fēng jiāng zhū dà lì , cóng qián kāi pì tán hé yì 。 mò tān chě shǒu nà jīn qián , cǐ shì gū chú yǒu shēn yì 。
输粮禽贼尔何功,王会图成戎索同。不见天心今厌乱,战场新鬼尽英雄。
shū liáng qín zéi ěr hé gōng , wáng huì tú chéng róng suǒ tóng 。 bú jiàn tiān xīn jīn yàn luàn , zhàn chǎng xīn guǐ jǐn yīng xióng 。