五岭之南,其极西徼。
wǔ lǐng zhī nán , qí jí xī jiǎo 。
其旁大海,木深山峭。
qí páng dà hǎi , mù shēn shān qiào 。
内有溪洞,外有交趾。
nèi yǒu xī dòng , wài yǒu jiāo zhǐ 。
皮厚肉坚,铁为骨髓。
pí hòu ròu jiān , tiě wèi gǔ suǐ 。
雉兔伏藏,猱猿突起。
zhì tù fú cáng , náo yuán tū qǐ 。
动如飘风,猛如湍水。
dòng rú piāo fēng , měng rú tuān shuǐ 。
独恩不畏,独威不怀。
dú ēn bù wèi , dú wēi bù huái 。
扰之则去,抚之则来。
rǎo zhī zé qù , fǔ zhī zé lái 。
恩之与威,不可去一。
ēn zhī yǔ wēi , bù kě qù yī 。
宽猛交济,不可无术。
kuān měng jiāo jì , bù kě wú shù 。
坐当一面,则有帅臣。
zuò dāng yí miàn , zé yǒu shuài chén 。
按刑将漕,要皆得人。
àn xíng jiāng cáo , yào jiē dé rén 。
以德以才,公称其选。
yǐ dé yǐ cái , gōng chēng qí xuǎn 。
能不择官,义不辞远。
néng bù zé guān , yì bù cí yuǎn 。
始闻有命,严装以需。
shǐ wén yǒu mìng , yán zhuāng yǐ xū 。
青毡角簟,药鼎茶炉。
qīng zhān jiǎo diàn , yào dǐng chá lú 。
琴堂旧谱,铃阁新书。
qín táng jiù pǔ , líng gé xīn shū 。
史帙签重,诗囊卷粗。
shǐ zhì qiān zhòng , shī náng juǎn cū 。
前施斋舫,后设行厨。
qián shī zhāi fǎng , hòu shè xíng chú 。
公既拜命,不敢宁居。
gōng jì bài mìng , bù gǎn níng jū 。
乃戒徒御,乃建帆樯。
nǎi jiè tú yù , nǎi jiàn fān qiáng 。
鸣刁击鼓,旗帜开张。
míng diāo jī gǔ , qí zhì kāi zhāng 。
州人感恩,父老童稚。
zhōu rén gǎn ēn , fù lǎo tóng zhì 。
知不可留,以足顿地。
zhī bù kě liú , yǐ zú dùn dì 。
或前塞路,或后从行。
huò qián sāi lù , huò hòu cóng xíng 。
或献花酒,或犒从兵。
huò xiàn huā jiǔ , huò kào cóng bīng 。
或望于野,或送一程。
huò wàng yú yě , huò sòng yī chéng 。
即日渡江,江南春早。
jí rì dù jiāng , jiāng nán chūn zǎo 。
雪尽冰消,江山如扫。
xuě jǐn bīng xiāo , jiāng shān rú sǎo 。
柳径桃蹊,梅花芳草。
liǔ jìng táo qī , méi huā fāng cǎo 。
沽酒村遥,卖鱼船小。
gū jiǔ cūn yáo , mài yú chuán xiǎo 。
晨散乌群,暮归白鸟。
chén sàn wū qún , mù guī bái niǎo 。
春正好时,已到岳阳。
chūn zhèng hǎo shí , yǐ dào yuè yáng 。
岳阳楼下,苍苍茫茫。
yuè yáng lóu xià , cāng cāng máng máng 。
岳阳楼上,飞沫浮光。
yuè yáng lóu shàng , fēi mò fú guāng 。
江山旧物,吴楚凄凉。
jiāng shān jiù wù , wú chǔ qī liáng 。
夜宿巴陵,晓过洞庭。
yè sù bā líng , xiǎo guò dòng tíng 。
湖中水绿,湖口山青。
hú zhōng shuǐ lǜ , hú kǒu shān qīng 。
黄陵古祠,长沙古路。
huáng líng gǔ cí , cháng shā gǔ lù 。
潇江湘江,风烟古渡。
xiāo jiāng xiāng jiāng , fēng yān gǔ dù 。
岳麓茶林,沙洲橘树。
yuè lù chá lín , shā zhōu jú shù 。
此时春深,衡阳雁去。
cǐ shí chūn shēn , héng yáng yàn qù 。
时饮一杯,时吟几句。
shí yǐn yī bēi , shí yín jǐ jù 。
更望九嶷,清诗无数。
gèng wàng jiǔ yí , qīng shī wú shù 。
揽辔登山,日日西南。
lǎn pèi dēng shān , rì rì xī nán 。
褰帷叱驭,车不停骖。
qiān wéi chì yù , chē bù tíng cān 。
乃有部吏,乃有蛮酋。
nǎi yǒu bù lì , nǎi yǒu mán qiú 。
青衫负弩,锦帕缠头。
qīng shān fù nǔ , jǐn pà chán tóu 。
公曰使者,实典兵刑。
gōng yuē shǐ zhě , shí diǎn bīng xíng 。
增置强弩,多募土兵。
zēng zhì qiáng nǔ , duō mù tǔ bīng 。
宜浚其隍,宜坚其城。
yí jùn qí huáng , yí jiān qí chéng 。
公曰弓手,宜如旧制。
gōng yuē gōng shǒu , yí rú jiù zhì 。
加之训练,可使精锐。
jiā zhī xùn liàn , kě shǐ jīng ruì 。
可代城郭,为民捍蔽。
kě dài chéng guō , wèi mín hàn bì 。
公曰民命,悬在狱官。
gōng yuē mín mìng , xuán zài yù guān 。
不可不慎,不可不宽。
bù kě bù shèn , bù kě bù kuān 。
宽于善良,勿失有罪。
kuān yú shàn liáng , wù shī yǒu zuì 。
恶人如虎,养之成害。
è rén rú hǔ , yǎng zhī chéng hài 。
公曰生民,不可无教。
gōng yuē shēng mín , bù kě wú jiào 。
教民之官,县令最要。
jiào mín zhī guān , xiàn lìng zuì yào 。
今则不然,困于簿领。
jīn zé bù rán , kùn yú bù lǐng 。
甚者可除,烦者可省。
shèn zhě kě chú , fán zhě kě shěng 。
仍复乡官,则无所病。
réng fù xiāng guān , zé wú suǒ bìng 。
凡我部吏,各恭厥职。
fán wǒ bù lì , gè gōng jué zhí 。
夜则精思,昼则宣力。
yè zé jīng sī , zhòu zé xuān lì 。
一节当官,赤心为国。
yī jié dāng guān , chì xīn wèi guó 。
如此教告,如此施设。
rú cǐ jiào gào , rú cǐ shī shè 。
吏则心服,民则心悦。
lì zé xīn fú , mín zé xīn yuè 。
诸公闻之,荐者交章。
zhū gōng wén zhī , jiàn zhě jiāo zhāng 。
朝廷器之,下诏褒扬。
cháo tíng qì zhī , xià zhào bāo yáng 。
召而用之,优于冯唐。
zhào ér yòng zhī , yōu yú féng táng 。