蝼蚁有统治,羽鳞知所宗。
lóu yǐ yǒu tǒng zhì , yǔ lín zhī suǒ zōng 。
是知君臣初,直与太极同。
shì zhī jūn chén chū , zhí yǔ tài jí tóng 。
子之于其父,成性天所钟。
zi zhī yú qí fù , chéng xìng tiān suǒ zhōng 。
因其亲爱心,以养日益恭。
yīn qí qīn ài xīn , yǐ yǎng rì yì gōng 。
平居竭勤瘁,患难忘厥躬。
píng jū jié qín cuì , huàn nàn wàng jué gōng 。
不择艰与易,那知通与穷。
bù zé jiān yǔ yì , nà zhī tōng yǔ qióng 。
至于事其君,是乃孝之中。
zhì yú shì qí jūn , shì nǎi xiào zhī zhōng 。
未闻君父间,诚敬有卑崇。
wèi wén jūn fù jiān , chéng jìng yǒu bēi chóng 。
孔子故有言,移孝斯为忠。
kǒng zi gù yǒu yán , yí xiào sī wèi zhōng 。
谷黍不离草,蚕鱼其类虫。
gǔ shǔ bù lí cǎo , cán yú qí lèi chóng 。
皆能衣食人,生世曾不空。
jiē néng yī shí rén , shēng shì céng bù kōng 。
矧乃备万物,阴阳资粹冲。
shěn nǎi bèi wàn wù , yīn yáng zī cuì chōng 。
学问必唐虞,侪辈皆朱熊。
xué wèn bì táng yú , chái bèi jiē zhū xióng 。
于世乃无补,将何辨蟊螽。
yú shì nǎi wú bǔ , jiāng hé biàn máo zhōng 。
五帝道尊极,三王化醇????。
wǔ dì dào zūn jí , sān wáng huà chún nóng 。
皆由诸大臣,汲引相追踪。
jiē yóu zhū dà chén , jí yǐn xiāng zhuī zōng 。
惜哉物伪炽,慧巧为心蓬。
xī zāi wù wěi chì , huì qiǎo wèi xīn péng 。
谗邪丑正直,党与交讥攻。
chán xié chǒu zhèng zhí , dǎng yǔ jiāo jī gōng 。
上者以翕訾,下焉滋鞠讻。
shàng zhě yǐ xī zī , xià yān zī jū xiōng 。
鸾凤远遁伏,鹰隼摩苍穹。
luán fèng yuǎn dùn fú , yīng sǔn mó cāng qióng 。
人神共愁叹,寒暑迷秋冬。
rén shén gòng chóu tàn , hán shǔ mí qiū dōng 。
一人念忠直,百志怀兵戎。
yī rén niàn zhōng zhí , bǎi zhì huái bīng róng 。
利口锐戈矛,危机峻临冲。
lì kǒu ruì gē máo , wēi jī jùn lín chōng 。
贤正欲自保,孤羊豢狼丛。
xián zhèng yù zì bǎo , gū yáng huàn láng cóng 。
邦家欲常宁,西驾而求东。
bāng jiā yù cháng níng , xī jià ér qiú dōng 。
圣宋会明良,盈成绍熙隆。
shèng sòng huì míng liáng , yíng chéng shào xī lóng 。
寖寖逾百年,稍稍追古风。
jìn jìn yú bǎi nián , shāo shāo zhuī gǔ fēng 。
嘉鱼烝罩汕,凫鹥在亹潨。
jiā yú zhēng zhào shàn , fú yī zài wěi cóng 。
中间忽纷更,新进争锋铓。
zhōng jiān hū fēn gèng , xīn jìn zhēng fēng máng 。
岂顾君与民,致身惟穹窿。
qǐ gù jūn yǔ mín , zhì shēn wéi qióng lóng 。
己酉乙丑间,群类何梦梦。
jǐ yǒu yǐ chǒu jiān , qún lèi hé mèng mèng 。
有蔽过重云,其毒如虿蜂。
yǒu bì guò zhòng yún , qí dú rú chài fēng 。
谁敢正一议,洒兹谋犹邛。
shuí gǎn zhèng yī yì , sǎ zī móu yóu qióng 。
公诚社稷臣,识见何瞳瞳。
gōng chéng shè jì chén , shí jiàn hé tóng tóng 。
端方屹以立,千峦一危峰。
duān fāng yì yǐ lì , qiān luán yī wēi fēng 。
幽林馥猗兰,雪霜茂长松。
yōu lín fù yī lán , xuě shuāng mào zhǎng sōng 。
侠以疏拙身,趋时良戆舂。
xiá yǐ shū zhuō shēn , qū shí liáng gàng chōng 。
向者有所陈,狂言几怙终。
xiàng zhě yǒu suǒ chén , kuáng yán jǐ hù zhōng 。
所犯斧钺诛,宽仁赖天衷。
suǒ fàn fǔ yuè zhū , kuān rén lài tiān zhōng 。
未几遽昭雪,还归禄更丰。
wèi jǐ jù zhāo xuě , hái guī lù gèng fēng 。
毫厘未禆报,已愧羔羊缝。
háo lí wèi bì bào , yǐ kuì gāo yáng fèng 。
矧乃素鄙贱,无阶望门墉。
shěn nǎi sù bǐ jiàn , wú jiē wàng mén yōng 。
未委何所长,能如粲投邕。
wèi wěi hé suǒ zhǎng , néng rú càn tóu yōng 。
星车未鞅脱,鹗荐俄天通。
xīng chē wèi yāng tuō , è jiàn é tiān tōng 。
朝廷嘉谠言,固已可公奏。
cháo tíng jiā dǎng yán , gù yǐ kě gōng zòu 。
秩满禆再陈,推恩非独后。
zhì mǎn bì zài chén , tuī ēn fēi dú hòu 。
盖以历任浅,欲进难为骤。
gài yǐ lì rèn qiǎn , yù jìn nán wéi zhòu 。
譬如升阶梯,等级言无缪。
pì rú shēng jiē tī , děng jí yán wú móu 。
且以罪累人,顿此无愆咎。
qiě yǐ zuì lèi rén , dùn cǐ wú qiān jiù 。
有禄幸及亲,非徒养体口。
yǒu lù xìng jí qīn , fēi tú yǎng tǐ kǒu 。
端然坐屏序,无复事奔走。
duān rán zuò píng xù , wú fù shì bēn zǒu 。
虽曰去亲膝,曾不远廛亩。
suī yuē qù qīn xī , céng bù yuǎn chán mǔ 。
坦途五短驿,安问连旦昼。
tǎn tú wǔ duǎn yì , ān wèn lián dàn zhòu 。
如此奉温凊,不殊居左右。
rú cǐ fèng wēn qìng , bù shū jū zuǒ yòu 。
平生最知幸,获附诸儒后。
píng shēng zuì zhī xìng , huò fù zhū rú hòu 。
学问虽不深,是非幸无瞀。
xué wèn suī bù shēn , shì fēi xìng wú mào 。
知心在所养,御欲如御寇。
zhī xīn zài suǒ yǎng , yù yù rú yù kòu 。
耳目诸玩好,常如对尘垢。
ěr mù zhū wán hǎo , cháng rú duì chén gòu 。
惟有学问心,终年忧不售。
wéi yǒu xué wèn xīn , zhōng nián yōu bù shòu 。
今兹足优游,永日诗书囿。
jīn zī zú yōu yóu , yǒng rì shī shū yòu 。
人固有通塞,誉亦随美丑。
rén gù yǒu tōng sāi , yù yì suí měi chǒu 。
惟有片纯诚,于身可长久。
wéi yǒu piàn chún chéng , yú shēn kě cháng jiǔ 。
平生所游历,昭如认星斗。
píng shēng suǒ yóu lì , zhāo rú rèn xīng dǒu 。
吉凶系行违,成毁由慵懋。
jí xiōng xì xíng wéi , chéng huǐ yóu yōng mào 。
于心既不疑,人来为明剖。
yú xīn jì bù yí , rén lái wèi míng pōu 。
十中一二悟,亦足长福祐。
shí zhōng yī èr wù , yì zú zhǎng fú yòu 。
况兹山水清,人物多奇秀。
kuàng zī shān shuǐ qīng , rén wù duō qí xiù 。
加以托下风,长如饮醇酎。
jiā yǐ tuō xià fēng , zhǎng rú yǐn chún zhòu 。
人之于子弟,亲爱关慈友。
rén zhī yú zǐ dì , qīn ài guān cí yǒu 。
至于力维持,未必能再复。
zhì yú lì wéi chí , wèi bì néng zài fù 。
乃知大贤心,生成即高厚。
nǎi zhī dà xián xīn , shēng chéng jí gāo hòu 。
知其远方归,偏亲已皓首。
zhī qí yuǎn fāng guī , piān qīn yǐ hào shǒu 。
不忍重违去,誓甘老藜糗。
bù rěn zhòng wéi qù , shì gān lǎo lí qiǔ 。
又以家素贫,无田事耕耨。
yòu yǐ jiā sù pín , wú tián shì gēng nòu 。
四弟三云亡,若身无足肘。
sì dì sān yún wáng , ruò shēn wú zú zhǒu 。
聚指几四百,居前半孤幼。
jù zhǐ jǐ sì bǎi , jū qián bàn gū yòu 。
委曲为之虑,过其自营构。
wěi qū wèi zhī lǜ , guò qí zì yíng gòu 。
士之所大患,志与时不偶。
shì zhī suǒ dà huàn , zhì yǔ shí bù ǒu 。
时与志两得,百中而一有。
shí yǔ zhì liǎng dé , bǎi zhōng ér yī yǒu 。
盖以世惑深,真伪相纷纠。
gài yǐ shì huò shēn , zhēn wěi xiāng fēn jiū 。
簧丝在口舌,巧令工迎凑。
huáng sī zài kǒu shé , qiǎo lìng gōng yíng còu 。
攘臂视听下,非明孰能究。
rǎng bì shì tīng xià , fēi míng shú néng jiū 。
门下无寸武,踪迹非素狃。
mén xià wú cùn wǔ , zōng jì fēi sù niǔ 。
一旦荐论拔,如射之有彀。
yí dàn jiàn lùn bá , rú shè zhī yǒu gòu 。
惟以向所为,期以劝绅绶。
wéi yǐ xiàng suǒ wèi , qī yǐ quàn shēn shòu 。
天下本无事,欲治多纷揉。
tiān xià běn wú shì , yù zhì duō fēn róu 。
惟是举措颠,嘉苗不如莠。
wéi shì jǔ cuò diān , jiā miáo bù rú yǒu 。
履舄以尊戴,冠簪斯践蹂。
lǚ xì yǐ zūn dài , guān zān sī jiàn róu 。
助天系宠绥,宜民惟在宥。
zhù tiān xì chǒng suí , yí mín wéi zài yòu 。
人如公用心,劝不由赏购。
rén rú gōng yòng xīn , quàn bù yóu shǎng gòu 。
有冽甘井泉,清深玉其甃。
yǒu liè gān jǐng quán , qīng shēn yù qí zhòu 。
未观繘长绠,大施如川溜。
wèi guān yù zhǎng gěng , dà shī rú chuān liū 。
区区一方部,不几幕其收。
qū qū yī fāng bù , bù jǐ mù qí shōu 。
于嗟郁舆望,无路达旒黈。
yú jiē yù yú wàng , wú lù dá liú tǒu 。
作诗道尊光,庶几传不朽。
zuò shī dào zūn guāng , shù jǐ chuán bù xiǔ 。