默坐观元化,泰初本鸿蒙
mò zuò guān yuán huà , tài chū běn hóng méng
人文既开朗,元和乃渐通
rén wén jì kāi lǎng , yuán hé nǎi jiàn tōng
世事有盛衰,治乱互相从
shì shì yǒu shèng shuāi , zhì luàn hù xiāng cóng
消息斡其权,厥运始复终
xiāo xī wò qí quán , jué yùn shǐ fù zhōng
气机本自然,太始不施功
qì jī běn zì rán , tài shǐ bù shī gōng
至人秉无为,端拱无极中
zhì rén bǐng wú wéi , duān gǒng wú jí zhōng
下观蚁子群,蜗角竞豪雄
xià guān yǐ zi qún , wō jiǎo jìng háo xióng
万劫终委坏,浮云归太空
wàn jié zhōng wěi huài , fú yún guī tài kōng
得丧虚欣戚,胸次徒憧憧
dé sàng xū xīn qī , xiōng cì tú chōng chōng
孔子五十龄,欣然常读易
kǒng zi wǔ shí líng , xīn rán cháng dú yì
读至损益时,喟然自叹息
dú zhì sǔn yì shí , kuì rán zì tàn xī
益者终必损,损者必见益
yì zhě zhōng bì sǔn , sǔn zhě bì jiàn yì
持盈在守谦,履盛当自抑
chí yíng zài shǒu qiān , lǚ shèng dāng zì yì
盛衰互相倚,达者贵先识
shèng shuāi hù xiāng yǐ , dá zhě guì xiān shí
易理本元元,圣心相合一
yì lǐ běn yuán yuán , shèng xīn xiāng hé yī
吾爱陶彭泽,达观忘俗筌
wú ài táo péng zé , dá guān wàng sú quán
一官但适意,不为生产牵
yī guān dàn shì yì , bù wéi shēng chǎn qiān
饥时出门去,乞食向人前
jī shí chū mén qù , qǐ shí xiàng rén qián
有则喜留客,鸡黍长开筵
yǒu zé xǐ liú kè , jī shǔ zhǎng kāi yán
故人或见惠,悉付酒家钱
gù rén huò jiàn huì , xī fù jiǔ jiā qián
遇饮即求醉,且了一日缘
yù yǐn jí qiú zuì , qiě le yī rì yuán
万事不著念,平生任自然
wàn shì bù zhù niàn , píng shēng rèn zì rán
清风在五柳,今古慕高贤
qīng fēng zài wǔ liǔ , jīn gǔ mù gāo xián
扬雄老执戟,刘向终秘书
yáng xióng lǎo zhí jǐ , liú xiàng zhōng mì shū
白首不再迁,著述犹勤渠
bái shǒu bù zài qiān , zhù shù yóu qín qú
草玄在芸阁,青藜照夜厨
cǎo xuán zài yún gé , qīng lí zhào yè chú
立言志不朽,岁月忘居诸
lì yán zhì bù xiǔ , suì yuè wàng jū zhū
同时炫赫者,烬灭竟何如
tóng shí xuàn hè zhě , jìn miè jìng hé rú
千古仰芳踪,名与天壤俱
qiān gǔ yǎng fāng zōng , míng yǔ tiān rǎng jù
天地本缺陷,世事安得全
tiān dì běn quē xiàn , shì shì ān dé quán
时人自迷惑,求全反见愆
shí rén zì mí huò , qiú quán fǎn jiàn qiān
河清能几见,明月不长圆
hé qīng néng jǐ jiàn , míng yuè bù cháng yuán
物理忌太盛,行者戒争先
wù lǐ jì tài shèng , xíng zhě jiè zhēng xiān
孔子观敧器,制作羡前贤
kǒng zi guān jī qì , zhì zuò xiàn qián xián
遇满必倾覆,持平无跛偏
yù mǎn bì qīng fù , chí píng wú bǒ piān
达人常委运,素履顺自然
dá rén cháng wěi yùn , sù lǚ shùn zì rán
知止免殆辱,宁居不足焉
zhī zhǐ miǎn dài rǔ , níng jū bù zú yān
秦王东望海,汉武求蓬莱
qín wáng dōng wàng hǎi , hàn wǔ qiú péng lái
志在延年药,异术四方来
zhì zài yán nián yào , yì shù sì fāng lái
夜浥金茎露,高筑通天台
yè yì jīn jīng lù , gāo zhù tōng tiān tái
斋宫祀碧鸡,神光争取猜
zhāi gōng sì bì jī , shén guāng zhēng qǔ cāi
糜费经数载,飞传无停埃
mí fèi jīng shù zài , fēi chuán wú tíng āi
生死理之常,轻举终无媒
shēng sǐ lǐ zhī cháng , qīng jǔ zhōng wú méi
少翁既殂没,徐福去不回
shǎo wēng jì cú méi , xú fú qù bù huí
空闻轮台诏,车载鲍鱼回
kōng wén lún tái zhào , chē zài bào yú huí
神仙渺何处,徒贻万世哀
shén xiān miǎo hé chù , tú yí wàn shì āi
我有一宝剑,千金价无比
wǒ yǒu yī bǎo jiàn , qiān jīn jià wú bǐ
霜锷可吹毛,独抱未尝试
shuāng è kě chuī máo , dú bào wèi cháng shì
几欲报明恩,杀仇向燕市
jǐ yù bào míng ēn , shā chóu xiàng yàn shì
出入少年场,所恨无知己
chū rù shào nián chǎng , suǒ hèn wú zhī jǐ
携向咸阳去,杯酒徒为尔
xié xiàng xián yáng qù , bēi jiǔ tú wèi ěr
岁晚复归来,深藏应有俟
suì wǎn fù guī lái , shēn cáng yīng yǒu qí
终遇同心人,一骋游侠志
zhōng yù tóng xīn rén , yī chěng yóu xiá zhì
孙庞事兵法,同时师鬼谷
sūn páng shì bīng fǎ , tóng shí shī guǐ gǔ
纵横挟其术,自谓遂所欲
zòng héng xié qí shù , zì wèi suì suǒ yù
甘言誓死生,交亲同骨肉
gān yán shì sǐ shēng , jiāo qīn tóng gǔ ròu
一朝言别去,两国竞争逐
yī zhāo yán bié qù , liǎng guó jìng zhēng zhú
戾性秉杀机,彼此相倾覆
lì xìng bǐng shā jī , bǐ cǐ xiāng qīng fù
一意在功利,焉知祸与福
yī yì zài gōng lì , yān zhī huò yǔ fú
矢甲本殊技,同是一人蓄
shǐ jiǎ běn shū jì , tóng shì yī rén xù
大道互相酬,后先蒙显戮
dà dào hù xiāng chóu , hòu xiān méng xiǎn lù
戚戚复戚戚,出门空叹息
qī qī fù qī qī , chū mén kōng tàn xī
叹息此何因,世情非往昔
tàn xī cǐ hé yīn , shì qíng fēi wǎng xī
昔也岁常稔,今也半饥瘠
xī yě suì cháng rěn , jīn yě bàn jī jí
昔也无氛祲,今也竞锋镝
xī yě wú fēn jìn , jīn yě jìng fēng dī
壮丁赴召募,半死无回役
zhuàng dīng fù zhào mù , bàn sǐ wú huí yì
将裨相容与,岁月糜兵食
jiāng bì xiāng róng yǔ , suì yuè mí bīng shí
无地可安居,殍夫盈道侧
wú dì kě ān jū , piǎo fū yíng dào cè
贾生当此际,流涕无虚日
jiǎ shēng dāng cǐ jì , liú tì wú xū rì
仰首问穹苍,何时见宁一
yǎng shǒu wèn qióng cāng , hé shí jiàn níng yī
赤鹑与黄雀,窃食陇边禾
chì chún yǔ huáng què , qiè shí lǒng biān hé
恣情相饮啄,暮去朝还过
zì qíng xiāng yǐn zhuó , mù qù cháo hái guò
虞人日窥伺,将身罹网罗
yú rén rì kuī sì , jiāng shēn lí wǎng luó
所需在一饱,安能远俗苛
suǒ xū zài yī bǎo , ān néng yuǎn sú kē
黄鹄摩青霄,四海任婆娑
huáng gǔ mó qīng xiāo , sì hǎi rèn pó suō
冥鸿能万里,孤飞入无涯
míng hóng néng wàn lǐ , gū fēi rù wú yá
志意既高远,虞罗奈尔何
zhì yì jì gāo yuǎn , yú luó nài ěr hé
俯视鹑雀侣,啾啾安足多
fǔ shì chún què lǚ , jiū jiū ān zú duō
隆寒拥裘坐,谁肯念无衣
lóng hán yōng qiú zuò , shuí kěn niàn wú yī
膏粱已充腹,宁恤他人饥
gāo liáng yǐ chōng fù , níng xù tā rén jī
富忘昔日贫,贵弃贱交知
fù wàng xī rì pín , guì qì jiàn jiāo zhī
自古皆如然,非今独有之
zì gǔ jiē rú rán , fēi jīn dú yǒu zhī
唯爱鲍叔贤,让金无所疑
wéi ài bào shū xián , ràng jīn wú suǒ yí
绨袍恋恋者,尚系故人思
tí páo liàn liàn zhě , shàng xì gù rén sī
古道日已远,世情转堪悲
gǔ dào rì yǐ yuǎn , shì qíng zhuǎn kān bēi
在生不欺死,延陵挂剑时
zài shēng bù qī sǐ , yán líng guà jiàn shí
毁誉理之常,何须与辨别
huǐ yù lǐ zhī cháng , hé xū yǔ biàn bié
安静以俟之,百毁自消灭
ān jìng yǐ qí zhī , bǎi huǐ zì xiāo miè
声华赫赫者,反被青蝇涅
shēng huá hè hè zhě , fǎn bèi qīng yíng niè
明珠莫暗投,按剑机先设
míng zhū mò àn tóu , àn jiàn jī xiān shè
不疑信洁己,盗金谤盈帙
bù yí xìn jié jǐ , dào jīn bàng yíng zhì
马援南征返,薏苡冤莫雪
mǎ yuán nán zhēng fǎn , yì yǐ yuān mò xuě
唯有塞上翁,失马忘言说
wéi yǒu sài shàng wēng , shī mǎ wàng yán shuō
见定物不摇,无忧亦无悦
jiàn dìng wù bù yáo , wú yōu yì wú yuè
干将铸剑时,神物从傍泣
gàn jiàng zhù jiàn shí , shén wù cóng bàng qì
剑成献吴宫,瑞气环椒室
jiàn chéng xiàn wú gōng , ruì qì huán jiāo shì
秘之未及试,崇质长飞逸
mì zhī wèi jí shì , chóng zhì zhǎng fēi yì
吴伯与干将,徐遭刑戮厄
wú bó yǔ gàn jiàng , xú zāo xíng lù è
始知希世宝,反为祸所及
shǐ zhī xī shì bǎo , fǎn wèi huò suǒ jí
古来神武王,靖乱在仁德
gǔ lái shén wǔ wáng , jìng luàn zài rén dé
冶铁本精灵,用之亦何益
yě tiě běn jīng líng , yòng zhī yì hé yì
虞阶舞干羽,有苗自来格
yú jiē wǔ gàn yǔ , yǒu miáo zì lái gé
神龙本阳精,变化不可测
shén lóng běn yáng jīng , biàn huà bù kě cè
有时潜深渊,弄珠明月窟
yǒu shí qián shēn yuān , nòng zhū míng yuè kū
小则如毫毛,须臾入金石
xiǎo zé rú háo máo , xū yú rù jīn shí
大则驾风云,长空沛霖泽
dà zé jià fēng yún , cháng kōng pèi lín zé
势卷江海流,移山走沙砾
shì juǎn jiāng hǎi liú , yí shān zǒu shā lì
丈夫负奇气,灵瑞本龙质
zhàng fū fù qí qì , líng ruì běn lóng zhì
穷居乃自修,深栖晦其迹
qióng jū nǎi zì xiū , shēn qī huì qí jì
达则大有为,安邦拯民厄
dá zé dà yǒu wèi , ān bāng zhěng mín è
穷达自随时,隐显谁能识
qióng dá zì suí shí , yǐn xiǎn shuí néng shí
灵王初失国,避难楚泽中
líng wáng chū shī guó , bì nàn chǔ zé zhōng
偶逢????人恐,饥卧泣途穷
ǒu féng xuān rén kǒng , jī wò qì tú qióng
申亥感王恩,图报亡其躬
shēn hài gǎn wáng ēn , tú bào wáng qí gōng
事之以二女,王死乃殉从
shì zhī yǐ èr nǚ , wáng sǐ nǎi xùn cóng
亥本田夫耳,尚效小臣忠
hài běn tián fū ěr , shàng xiào xiǎo chén zhōng
何事管夷吾,甘心相桓公
hé shì guǎn yí wú , gān xīn xiāng huán gōng
王魏辅建成,贪生昧其衷
wáng wèi fǔ jiàn chéng , tān shēng mèi qí zhōng
三子虽冒宠,忍心竞难容
sān zi suī mào chǒng , rěn xīn jìng nán róng
大义已弃捐,愧彼田舍翁
dà yì yǐ qì juān , kuì bǐ tián shè wēng
浮荣众所慕,诘旦趋朝市
fú róng zhòng suǒ mù , jí dàn qū cháo shì
群儿争一饼,得者每自喜
qún ér zhēng yī bǐng , dé zhě měi zì xǐ
有时稍失意,懊恼由中起
yǒu shí shāo shī yì , ào nǎo yóu zhōng qǐ
岂惟自懊恼,殆辱从兹始
qǐ wéi zì ào nǎo , dài rǔ cóng zī shǐ
所以高蹈人,视之如敝屣
suǒ yǐ gāo dǎo rén , shì zhī rú bì xǐ
鹿门自躬耕,谷口穷静理
lù mén zì gōng gēng , gǔ kǒu qióng jìng lǐ
倦鸟栖茂林,游鱼隐深沚
juàn niǎo qī mào lín , yóu yú yǐn shēn zhǐ
终身长避喧,至乐应无比
zhōng shēn cháng bì xuān , zhì lè yīng wú bǐ
连年事兵革,继之以凶荒
lián nián shì bīng gé , jì zhī yǐ xiōng huāng
十户九萧索,贫者焉能全
shí hù jiǔ xiāo suǒ , pín zhě yān néng quán
口腹既不充,蔽体常不完
kǒu fù jì bù chōng , bì tǐ cháng bù wán
京租输未足,加派复临门
jīng zū shū wèi zú , jiā pài fù lín mén
吏胥下穷乡,欲避无处藏
lì xū xià qióng xiāng , yù bì wú chǔ cáng
伐木通山垄,死者不得安
fá mù tōng shān lǒng , sǐ zhě bù dé ān
白日岂无光,讵肯照覆盆
bái rì qǐ wú guāng , jù kěn zhào fù pén
官家政愈急,催科宁暂宽
guān jiā zhèng yù jí , cuī kē níng zàn kuān
欲诉谁相怜,吞声不敢言
yù sù shuí xiāng lián , tūn shēng bù gǎn yán
计然抱十策,上干越王庭
jì rán bào shí cè , shàng gàn yuè wáng tíng
句践用其三,富国逞雄兵
jù jiàn yòng qí sān , fù guó chěng xióng bīng
范蠡往师之,佐越破吴城
fàn lǐ wǎng shī zhī , zuǒ yuè pò wú chéng
功成泛湖去,拂衣且辞荣
gōng chéng fàn hú qù , fú yī qiě cí róng
隐居齐鲁间,遂著陶朱名
yǐn jū qí lǔ jiān , suì zhù táo zhū míng
然也诚智囊,而蠡术亦精
rán yě chéng zhì náng , ér lí shù yì jīng
保身全明哲,千载垂英声
bǎo shēn quán míng zhé , qiān zài chuí yīng shēng
祢衡与杨修,秉性俱狡鸷
mí héng yǔ yáng xiū , bǐng xìng jù jiǎo zhì
负才多太露,遇事逞其智
fù cái duō tài lù , yù shì chěng qí zhì
鹦鹉赋虽奇,渔阳挝且戏
yīng wǔ fù suī qí , yú yáng wō qiě xì
鸡肋几先发,读碑行且忌
jī lèi jǐ xiān fā , dú bēi xíng qiě jì
曹公猜刻辈,岂是容人器
cáo gōng cāi kè bèi , qǐ shì róng rén qì
不自戮才贤,嫁祸肆凶伎
bù zì lù cái xián , jià huò sì xiōng jì
可怜兰玉姿,同被昆山炽
kě lián lán yù zī , tóng bèi kūn shān chì
古来保身者,皆归明哲士
gǔ lái bǎo shēn zhě , jiē guī míng zhé shì
龙虎争雄地,中原当战场
lóng hǔ zhēng xióng dì , zhōng yuán dāng zhàn chǎng
所贵依上游,一任制八方
suǒ guì yī shàng yóu , yī rèn zhì bā fāng
秦兵百万众,世业都咸阳
qín bīng bǎi wàn zhòng , shì yè dōu xián yáng
开关迎六国,驱之如犬羊
kāi guān yíng liù guó , qū zhī rú quǎn yáng
诸葛辅玄德,三分居蜀邦
zhū gě fǔ xuán dé , sān fēn jū shǔ bāng
失守在荆州,偏安空自防
shī shǒu zài jīng zhōu , piān ān kōng zì fáng
关张负精勇,八阵徒鹰扬
guān zhāng fù jīng yǒng , bā zhèn tú yīng yáng
阿瞒老奸谀,西北恣陆梁
ā mán lǎo jiān yú , xī běi zì lù liáng
弹压吴蜀师,祸心已先藏
dàn yā wú shǔ shī , huò xīn yǐ xiān cáng
可怜汉祚衰,赤火渐无光
kě lián hàn zuò shuāi , chì huǒ jiàn wú guāng
割据既失策,混一终难忘
gē jù jì shī cè , hùn yī zhōng nán wàng