南国有嘉稻,丛生陇亩间。析根各移植,厥实乃始繁。
nán guó yǒu jiā dào , cóng shēng lǒng mǔ jiān 。 xī gēn gè yí zhí , jué shí nǎi shǐ fán 。
托体为昆弟,骨脉相牵援。内外虽有殊,恩谊终无偏。
tuō tǐ wèi kūn dì , gǔ mài xiāng qiān yuán 。 nèi wài suī yǒu shū , ēn yì zhōng wú piān 。
女子既已长,一旦施衿鞶。遣行入他姓,同生若弃捐。
nǚ zǐ jì yǐ zhǎng , yí dàn shī jīn pán 。 qiǎn xíng rù tā xìng , tóng shēng ruò qì juān 。
成人固应尔,能无摧肺肝。矧翳吾与汝,手足何茕单。
chéng rén gù yīng ěr , néng wú cuī fèi gān 。 shěn yì wú yǔ rǔ , shǒu zú hé qióng dān 。
兄妹各一人,少小承欢颜。送子将于归,神凄涕泪潸。
xiōng mèi gè yī rén , shào xiǎo chéng huān yán 。 sòng zi jiāng yú guī , shén qī tì lèi shān 。
痛念我慈父,昔日俱爱怜。我母秉义方,育子勤且艰。
tòng niàn wǒ cí fù , xī rì jù ài lián 。 wǒ mǔ bǐng yì fāng , yù zi qín qiě jiān 。
吾长汝最稚,相差逾十年。中间弟及妹,幼弱遭摧残。
wú zhǎng rǔ zuì zhì , xiāng chà yú shí nián 。 zhōng jiān dì jí mèi , yòu ruò zāo cuī cán 。
惜哉汝次兄,学成身力孱。中殇弃其室,魂魄居岱巅。
xī zāi rǔ cì xiōng , xué chéng shēn lì càn 。 zhōng shāng qì qí shì , hún pò jū dài diān 。
六人只存二,护汝如芝兰。提携兼诲诱,相爱无间言。
liù rén zhǐ cún èr , hù rǔ rú zhī lán 。 tí xié jiān huì yòu , xiāng ài wú jiàn yán 。
汝生多淑德,质端不在妍。敏慧爱诗书,请益日几番。
rǔ shēng duō shū dé , zhì duān bù zài yán 。 mǐn huì ài shī shū , qǐng yì rì jǐ fān 。
性情伉以直,辞语讷且娴。我父宰允吾,汝生已在官。
xìng qíng kàng yǐ zhí , cí yǔ nè qiě xián 。 wǒ fù zǎi yǔn wú , rǔ shēng yǐ zài guān 。
继复刺粤西,万里随征鞍。嗟予求微名,京兆秋风抟。
jì fù cì yuè xī , wàn lǐ suí zhēng ān 。 jiē yǔ qiú wēi míng , jīng zhào qiū fēng tuán 。
定省违晨昏,赖汝勤加餐。六年始得举,驰归霜隔天。
dìng shěng wéi chén hūn , lài rǔ qín jiā cān 。 liù nián shǐ dé jǔ , chí guī shuāng gé tiān 。
我父不及待,弃我归重泉。悲苦欲追殉,犹恨身体顽。
wǒ fù bù jí dài , qì wǒ guī zhòng quán 。 bēi kǔ yù zhuī xùn , yóu hèn shēn tǐ wán 。
汝能侍父疾,送父凭素棺。宛转慰慈母,辛咽不忍宣。
rǔ néng shì fù jí , sòng fù píng sù guān 。 wǎn zhuǎn wèi cí mǔ , xīn yàn bù rěn xuān 。
以此两相较,百倍胜我贤。我父为廉吏,身后无薄田。
yǐ cǐ liǎng xiāng jiào , bǎi bèi shèng wǒ xián 。 wǒ fù wèi lián lì , shēn hòu wú bó tián 。
我从墨缞中,舌耕裹青毡。远游越五岁,负米思江壖。
wǒ cóng mò cuī zhōng , shé gēng guǒ qīng zhān 。 yuǎn yóu yuè wǔ suì , fù mǐ sī jiāng ruán 。
母衰仗汝侍,欲去犹迁延。有别长依依,有泪同涟涟。
mǔ shuāi zhàng rǔ shì , yù qù yóu qiān yán 。 yǒu bié zhǎng yī yī , yǒu lèi tóng lián lián 。
汝能识我意,百事使我安。爱嫂若事姊,亲悦若比肩。
rǔ néng shí wǒ yì , bǎi shì shǐ wǒ ān 。 ài sǎo ruò shì zǐ , qīn yuè ruò bǐ jiān 。
偕之奉母养,俾母忘忧煎。嗟嗟家多故,择婿良独难。
xié zhī fèng mǔ yǎng , bǐ mǔ wàng yōu jiān 。 jiē jiē jiā duō gù , zé xù liáng dú nán 。
汝笄又数春,我虑愁如瘅。今年策明良,我若星离躔。
rǔ jī yòu shù chūn , wǒ lǜ chóu rú dān 。 jīn nián cè míng liáng , wǒ ruò xīng lí chán 。
身言甘就试,幸厕令长班。致此胡足喜,禄仕如抱关。
shēn yán gān jiù shì , xìng cè lìng zhǎng bān 。 zhì cǐ hú zú xǐ , lù shì rú bào guān 。
所欣天阙下,为汝得伯鸾。峨峨天水君,皎皎青琅玕。
suǒ xīn tiān què xià , wèi rǔ dé bó luán 。 é é tiān shuǐ jūn , jiǎo jiǎo qīng láng gān 。
吐言金玉屑,走笔龙蛇蟠。卅年困骥足,守进天所悭。
tǔ yán jīn yù xiè , zǒu bǐ lóng shé pán 。 sà nián kùn jì zú , shǒu jìn tiān suǒ qiān 。
一朝凌风翔,乡赋振羽翰。计偕当仲春,先后来幽燕。
yī zhāo líng fēng xiáng , xiāng fù zhèn yǔ hàn 。 jì xié dāng zhòng chūn , xiān hòu lái yōu yàn 。
夙契感离思,乍合生忧端。共伤倦游久,怅彼帏居鳏。
sù qì gǎn lí sī , zhà hé shēng yōu duān 。 gòng shāng juàn yóu jiǔ , chàng bǐ wéi jū guān 。
比部二曹郎,戚友情相褰。为通两家好,愿作朱陈欢。
bǐ bù èr cáo láng , qī yǒu qíng xiāng qiān 。 wèi tōng liǎng jiā hǎo , yuàn zuò zhū chén huān 。
问名未十日,献赋登金銮。我喜几欲狂,远过身高骞。
wèn míng wèi shí rì , xiàn fù dēng jīn luán 。 wǒ xǐ jǐ yù kuáng , yuǎn guò shēn gāo qiān 。
问其何以故,遂忘食与眠。念予少兄弟,爱汝使之然。
wèn qí hé yǐ gù , suì wàng shí yǔ mián 。 niàn yǔ shǎo xiōng dì , ài rǔ shǐ zhī rán 。
但惜桂苑才,试以烹小鲜。临廷仰帝简,作宰匡庐边。
dàn xī guì yuàn cái , shì yǐ pēng xiǎo xiān 。 lín tíng yǎng dì jiǎn , zuò zǎi kuāng lú biān 。
乞假得归娶,人羡锦衣还。请期既纳采,即咏《桃夭》篇。
qǐ jiǎ dé guī qǔ , rén xiàn jǐn yī hái 。 qǐng qī jì nà cǎi , jí yǒng 《 táo yāo 》 piān 。
清门殊世俗,繁费皆可删。奁资一何薄,安得琼瑛盘。
qīng mén shū shì sú , fán fèi jiē kě shān 。 lián zī yī hé báo , ān dé qióng yīng pán 。
裁作四时衣,采绣亦斓斑。珠丝悬络索,双鬓垂螺环。
cái zuò sì shí yī , cǎi xiù yì lán bān 。 zhū sī xuán luò suǒ , shuāng bìn chuí luó huán 。
约发玳瑁簪,缀以翡翠钿。缬带紫罗襦,玉绾黄金镮。
yuē fā dài mào zān , zhuì yǐ fěi cuì diàn 。 xié dài zǐ luó rú , yù wǎn huáng jīn huán 。
琐琐饰众目,不足十万钱。布多杂彩少,箧面陈缃纨。
suǒ suǒ shì zhòng mù , bù zú shí wàn qián 。 bù duō zá cǎi shǎo , qiè miàn chén xiāng wán 。
吁嗟慈母意,欲语眉先攒。爱女思丰盈,怜子方贫寒。
xū jiē cí mǔ yì , yù yǔ méi xiān zǎn 。 ài nǚ sī fēng yíng , lián zi fāng pín hán 。
我今亦何为,终日起长叹。先人只一女,随兄久迍邅。
wǒ jīn yì hé wèi , zhōng rì qǐ cháng tàn 。 xiān rén zhǐ yī nǚ , suí xiōng jiǔ zhūn zhān 。
兹当吉礼成,心力敢不殚。尺帛一囊粟,即日甘分颁。
zī dāng jí lǐ chéng , xīn lì gǎn bù dān 。 chǐ bó yī náng sù , jí rì gān fēn bān 。
筹思无可赠,赠汝三尺笺。笺中书韵语,滴泪和墨研。
chóu sī wú kě zèng , zèng rǔ sān chǐ jiān 。 jiān zhōng shū yùn yǔ , dī lèi hé mò yán 。
汝身虽强力,汝体多劳㾓。冷燠小有妨,喘嗽辄纠缠。
rǔ shēn suī qiáng lì , rǔ tǐ duō láo yuān 。 lěng yù xiǎo yǒu fáng , chuǎn sòu zhé jiū chán 。
嗣今须护摄,勿使日削朘。喜阳怒乃阴,损益气所干。
sì jīn xū hù shè , wù shǐ rì xuē zuī 。 xǐ yáng nù nǎi yīn , sǔn yì qì suǒ gàn 。
顺时遣郁悒,遇物谢忿悁。不逮事舅姑,既往莫可攀。
shùn shí qiǎn yù yì , yù wù xiè fèn yuān 。 bù dǎi shì jiù gū , jì wǎng mò kě pān 。
岁时奉家祭,粢盛重洁蠲。将事必以诚,亲手濯豆笾。
suì shí fèng jiā jì , zī shèng zhòng jié juān 。 jiāng shì bì yǐ chéng , qīn shǒu zhuó dòu biān 。
持家此为首,凡百敬慎先。夫子姑良朋,爱结今生缘。
chí jiā cǐ wéi shǒu , fán bǎi jìng shèn xiān 。 fū zǐ gū liáng péng , ài jié jīn shēng yuán 。
和顺久愈谐,谦畏斯无愆。刚则济以柔,狭乃规以宽。
hé shùn jiǔ yù xié , qiān wèi sī wú qiān 。 gāng zé jì yǐ róu , xiá nǎi guī yǐ kuān 。
有无俱黾勉,得失无欺谩。抚视前室女,曲意使安便。
yǒu wú jù mǐn miǎn , dé shī wú qī mán 。 fǔ shì qián shì nǚ , qū yì shǐ ān biàn 。
人生凡所遇,安得期万全。人或忤我意,坦悦相周旋。
rén shēng fán suǒ yù , ān dé qī wàn quán 。 rén huò wǔ wǒ yì , tǎn yuè xiāng zhōu xuán 。
境或小不遇,检躬惟益虔。汝为宰官妇,切戒奢与专。
jìng huò xiǎo bù yù , jiǎn gōng wéi yì qián 。 rǔ wèi zǎi guān fù , qiè jiè shē yǔ zhuān 。
奢为天所忌,专为人所姗。外政期勿闻,阃阈若有阑。
shē wèi tiān suǒ jì , zhuān wéi rén suǒ shān 。 wài zhèng qī wù wén , kǔn yù ruò yǒu lán 。
耀首辞珠玑,饫口乐瓢箪。镫火夜愔愔,束帛朝戋戋。
yào shǒu cí zhū jī , yù kǒu lè piáo dān 。 dèng huǒ yè yīn yīn , shù bó cháo jiān jiān 。
古人重循吏,其室无佩环。异物不足贵,清明乃共传。
gǔ rén zhòng xún lì , qí shì wú pèi huán 。 yì wù bù zú guì , qīng míng nǎi gòng chuán 。
积衣千万袟,暖身惟一绵。陈簋方丈满,饱腹惟一????。
jī yī qiān wàn zhì , nuǎn shēn wéi yī mián 。 chén guǐ fāng zhàng mǎn , bǎo fù wéi yī zhān 。
贪侈亦何需,徒为招祸????。子孙贵读书,富足易轻儇。
tān chǐ yì hé xū , tú wèi zhāo huò yán 。 zǐ sūn guì dú shū , fù zú yì qīng xuān 。
幼齿乘高车,长大为执鞭。皆由贻以患,置抄使疾颠。
yòu chǐ chéng gāo chē , zhǎng dà wèi zhí biān 。 jiē yóu yí yǐ huàn , zhì chāo shǐ jí diān 。
概兹皆当懔,毋为俗虑牵。汝岂丛尤悔,吾情过拘挛。
gài zī jiē dāng lǐn , wú wèi sú lǜ qiān 。 rǔ qǐ cóng yóu huǐ , wú qíng guò jū luán 。
申申为此语,日省庶励旃。奴婢务矜恤,勿令生烦冤。
shēn shēn wèi cǐ yǔ , rì shěng shù lì zhān 。 nú bì wù jīn xù , wù lìng shēng fán yuān 。
尤宜教以正,事上静以颛。好恶无偏向,乃克泯其奸。
yóu yí jiào yǐ zhèng , shì shàng jìng yǐ zhuān 。 hào wù wú piān xiàng , nǎi kè mǐn qí jiān 。
孤茕务悯念,分惠及杯棬。尤宜将以敬,慎勿邀誉焉。
gū qióng wù mǐn niàn , fēn huì jí bēi quān 。 yóu yí jiāng yǐ jìng , shèn wù yāo yù yān 。
好誉谄乃进,虚壑何能填。言一漏者万,聊为明拳拳。
hǎo yù chǎn nǎi jìn , xū hè hé néng tián 。 yán yī lòu zhě wàn , liáo wèi míng quán quán 。
词陋意则深,可如金石镌。补汝德未足,勖汝意未坚。
cí lòu yì zé shēn , kě rú jīn shí juān 。 bǔ rǔ dé wèi zú , xù rǔ yì wèi jiān 。
取言贵切近,女诫拟重编。至若母家内,思忆毋沈绵。
qǔ yán guì qiè jìn , nǚ jiè nǐ zhòng biān 。 zhì ruò mǔ jiā nèi , sī yì wú shěn mián 。
母年虽七旬,旧患幸已痊。康乐享期颐,福祐期明媊。
mǔ nián suī qī xún , jiù huàn xìng yǐ quán 。 kāng lè xiǎng qī yí , fú yòu qī míng qián 。
汝嫂性虽愚,孝敬能干干。诸倒习占毕,质分堪陶甄。
rǔ sǎo xìng suī yú , xiào jìng néng gàn gàn 。 zhū dào xí zhàn bì , zhì fēn kān táo zhēn 。
吾将官闽越,界通江右山。他时谋省觐,笋轿来归遄。
wú jiàng guān mǐn yuè , jiè tōng jiāng yòu shān 。 tā shí móu shěng jìn , sǔn jiào lái guī chuán 。
汝心颇足慰,宜禁泪潺湲。望汝光两门,仪行昭苹蘩。
rǔ xīn pǒ zú wèi , yí jìn lèi chán yuán 。 wàng rǔ guāng liǎng mén , yí xíng zhāo píng fán 。
秋气正淑清,香发庭桂丹。锵锵八鸾驾,吉庆贺团栾。
qiū qì zhèng shū qīng , xiāng fā tíng guì dān 。 qiāng qiāng bā luán jià , jí qìng hè tuán luán 。
此诗勿再诵,诵者增悲酸。藏之琉璃匣,真气芬旃檀。
cǐ shī wù zài sòng , sòng zhě zēng bēi suān 。 cáng zhī liú lí xiá , zhēn qì fēn zhān tán 。