蔡生满腹怀琳琅,入门意气何飞扬。手出馈遗不敢当,又作长歌气沛滂。
cài shēng mǎn fù huái lín láng , rù mén yì qì hé fēi yáng 。 shǒu chū kuì yí bù gǎn dāng , yòu zuò zhǎng gē qì pèi pāng 。
前幅大半多揄扬,阐发天人明灾祥。中言次贫亦可伤,愿借帑库资糇粮。
qián fú dà bàn duō yú yáng , chǎn fā tiān rén míng zāi xiáng 。 zhōng yán cì pín yì kě shāng , yuàn jiè tǎng kù zī hóu liáng 。
九秋岁熟相归偿,普济两月云何妨。后幅硁硁议社仓,转输欲与常平相。
jiǔ qiū suì shú xiāng guī cháng , pǔ jì liǎng yuè yún hé fáng 。 hòu fú kēng kēng yì shè cāng , zhuǎn shū yù yǔ cháng píng xiāng 。
读书致用贵通方,蔡生出之言则臧。止令少安毋仓皇。
dú shū zhì yòng guì tōng fāng , cài shēng chū zhī yán zé zāng 。 zhǐ lìng shǎo ān wú cāng huáng 。
蔡生听我言,我言亦孔长。国家荒政在救荒,酌济民食疗死亡,非饱尔欲充尔肠。
cài shēng tīng wǒ yán , wǒ yán yì kǒng zhǎng 。 guó jiā huāng zhèng zài jiù huāng , zhuó jì mín shí liáo sǐ wáng , fēi bǎo ěr yù chōng ěr cháng 。
抚恤优于借籽粱,圣恩何啻十倍强。八分之灾明且彰,一月两月费评量。
fǔ xù yōu yú jiè zǐ liáng , shèng ēn hé chì shí bèi qiáng 。 bā fēn zhī zāi míng qiě zhāng , yí yuè liǎng yuè fèi píng liàng 。
极贫乃是民孱尪,废疾孤独鳏与孀。次贫乃是贫之常,尚堪力作糊羹汤。
jí pín nǎi shì mín càn wāng , fèi jí gū dú guān yǔ shuāng 。 cì pín nǎi shì pín zhī cháng , shàng kān lì zuò hú gēng tāng 。
况今春和百物昌,台厦贾舶来连樯。海中可以捕????鳇,海边可以摸螺螃。
kuàng jīn chūn hé bǎi wù chāng , tái shà jiǎ bó lái lián qiáng 。 hǎi zhōng kě yǐ bǔ ???? huáng , hǎi biān kě yǐ mō luó páng 。
海上可以耕山冈,海口可以肩筐箱。各力尔力忘尔忙,转瞬芃芃禾黍香。
hǎi shàng kě yǐ gēng shān gāng , hǎi kǒu kě yǐ jiān kuāng xiāng 。 gè lì ěr lì wàng ěr máng , zhuǎn shùn péng péng hé shǔ xiāng 。
生欲彼此无低昂,无乃于理有未详。澎湖厅库无多藏,去岁借贷已罄筐。
shēng yù bǐ cǐ wú dī áng , wú nǎi yú lǐ yǒu wèi xiáng 。 pēng hú tīng kù wú duō cáng , qù suì jiè dài yǐ qìng kuāng 。
贮有兵饷不敢商,若动台库费周章。大海风波嗟茫茫,来无时兮空怅望。
zhù yǒu bīng xiǎng bù gǎn shāng , ruò dòng tái kù fèi zhōu zhāng 。 dà hǎi fēng bō jiē máng máng , lái wú shí xī kōng chàng wàng 。
统计极贫次贫大小户口三万三千郎,今有十万薯丝来海航,岂犹不足餍秕糠。
tǒng jì jí pín cì pín dà xiǎo hù kǒu sān wàn sān qiān láng , jīn yǒu shí wàn shǔ sī lái hǎi háng , qǐ yóu bù zú yàn bǐ kāng 。
且也澎湖斥卤乡,秋收虽卜庆丰穰,凶荒之后力不遑。
qiě yě pēng hú chì lǔ xiāng , qiū shōu suī bo qìng fēng ráng , xiōng huāng zhī hòu lì bù huáng 。
义仓借钱谁敢攘,岁供积欠敢不蘉。生欲思尔梓与桑,未计尔后愁空囊。
yì cāng jiè qián shuí gǎn rǎng , suì gōng jī qiàn gǎn bù méng 。 shēng yù sī ěr zǐ yǔ sāng , wèi jì ěr hòu chóu kōng náng 。
纵然医得眼前疮,他时挖肉心怯恇。我心忖度目岂盲,非为茧丝为保障,官敢自外非台阳。
zòng rán yī dé yǎn qián chuāng , tā shí wā ròu xīn qiè kuāng 。 wǒ xīn cǔn duó mù qǐ máng , fēi wèi jiǎn sī wèi bǎo zhàng , guān gǎn zì wài fēi tái yáng 。
社仓之法法本良。义与义仓同备防,听民乐岁自输将。
shè cāng zhī fǎ fǎ běn liáng 。 yì yǔ yì cāng tóng bèi fáng , tīng mín yuè suì zì shū jiāng 。
出陈易新官主张,仓正仓副同劻勷,不假胥隶饱贪狼。
chū chén yì xīn guān zhǔ zhāng , cāng zhèng cāng fù tóng kuāng ráng , bù jiǎ xū lì bǎo tān láng 。
尔诗为民请发棠,欲拨常平相扶匡。试取原书重开眶,理有小异分毫芒。
ěr shī wèi mín qǐng fā táng , yù bō cháng píng xiāng fú kuāng 。 shì qǔ yuán shū zhòng kāi kuàng , lǐ yǒu xiǎo yì fēn háo máng 。
行当大吏白封疆,仓储为尔谋安康,奏章上达报天阊。
háng dāng dà lì bái fēng jiāng , cāng chǔ wèi ěr móu ān kāng , zòu zhāng shàng dá bào tiān chāng 。
蔡生听之休伥伥,儒生论事贵絜纲。归告尔民无彷徨,方今圣世恩汪洋。
cài shēng tīng zhī xiū chāng chāng , rú shēng lùn shì guì jié gāng 。 guī gào ěr mín wú páng huáng , fāng jīn shèng shì ēn wāng yáng 。